TAKDİM

Bu şehr-i Sitanbul ki bî misl ü bahâdır Bir sengine yekpâre acem mülkü fedâdır. Bir gevher-i yekpâre iki bahr arasında, Hurşîd-i cihantâb ile tartılsa sezâdır.


Orhan Dindar

odindar14@gmail.com

2023-05-08 06:56:18

 Bu şehr-i Sitanbul ki bî misl ü bahâdır

Bir sengine yekpâre acem mülkü fedâdır.

Bir gevher-i yekpâre iki bahr arasında,

Hurşîd-i cihantâb ile tartılsa sezâdır.

Nedim

TAKDİM

Beş farklı kültürün yaşandığı ve üç büyük imparatorluğa pâyitahtlık yapmış olan İstanbul'un mâzisi her ne kadar M.Ö 8 bin yılına kadar uzanıyor olsa da, günümüzde İstanbul denildiğinde akla ve hatıra gelen elbette Osmanlı'nın inşa ettiği İstanbul'dur. Ve Osmanlı'dan bize intikal eden İstanbul, henüz bir asır dolmadan, maalesef bir mirasyedi hovardalığı ve hoyratlığıyla tahrip edildi. Bu tahribattan arda kalan kısmı dahi hâlâ bu şehrin birçok cihetten dünyanın bir câzibe merkezi olmasına kâfi geliyor.

Şüphesiz Osmanlı İstanbul'unu inşa edenlerin başında Osmanlı Sultanları gelir. Onları, başta veziriâzamlar olmak üzere diğer devlet adamları tâkip eder. Bu çalışmanın, Fetih'ten başlayarak târihî sırasıyla Osmanlı Sultanları ve devlet adamları ekseninde tanzim edilmiş olmasının ana sebebi budur.

Osmanlı pâdişahları ile bahse konu olan devlet adamları hakkında ve târihin seyrini tâyin eden hâdiseler için Reşad Ekrem Koçu'nun "Osmanlı Pâdişahları" isimli eserinden istifâde edilmiştir. Aynı zamanda Türkiye Diyânet Vakfı "İslâm Ansiklopedisi"ne de mürâcaat edilmiştir. Ele alınan târihî eserler için yine İslâm Ansiklopedisi'nin ilgili maddelerinden istifâdeyle -okuyucuyu yormayacak şekilde- fazla tafsilata girmeksizin, bâzı teknik bilgilere de yer verilmiştir. Bu şekilde bir yandan, ziyâret edilen eserlere maddî olarak mânâ zenginliği kazandırılırken, öte yandan eserlerin bânileri ve onların târihî hadiselerdeki rolleri hakkında kısa bilgiler verilerek o eserlere bir tür canlılık katılabileceği düşünülmüştür. Böylece ilgili devrin genel rûhu ve havası bir nebze de olsa hissedilerek, İstanbul seyahatinin sıradan bir "turistik gezi" den farklı kılınması hedeflenmiştir.

Bu çalışmada yer verilememiş daha yüzlerce mescid, mekteb, kü-tüphâne, türbe, çeşme, sebil ve târihî eser bulunmaktadır. Sâdece, her gün far-kedilmeksizin yanından geçip gidilen mezar taşları dahi gàyet ciddi ve ayrı bir mesâi sarfetmeyi hak ediyor. Nesli nerdeyse tükenmiş olan târihî konaklara ve Boğaziçi'ndeki yalılara hiç temas dahi edilmemiştir. Yahya Kemal'in, "Sâde bir semtini sevmek bile bir ömre değer." dediği ve birçoğu hakkında şarkılar bestelenmiş olan semtlerin her birinin hatta birçok cadde ve sokağının dahi ayrı birer hikâyesi vardır. Tabiî güzellikleri ise -önemli miktarda tahrip edilmiş olmakla birlikte- hâlâ bu şehri eşsiz kılmaktadır. Hülâsa, İstanbul, münferid çalışma ve eserlerle ihâta edilemeyecek kadar zengin bir kültürel mîrasa sâhiptir. İstanbul'un hakkı ancak hacimli külliyât ya da ansiklopediler telif edilerek belki verilebilir.

Ankara, Mayıs, 2019 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

GÜLBAHAR HÂTUN

GÜLBAHAR HÂTUN

Fâtih’in hanımı ve 2. Bayezid’in annesidir. Hayatı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktad

SULTAN 2. BAYEZİD (1481-1512)

SULTAN 2. BAYEZİD (1481-1512)

1448’de Dimetoka’da doğdu. Fâtih Sultan Mehmed’in Gülbahar Hâtun’dan doğan büyük oğl

BÜYÜK ÇARŞI

BÜYÜK ÇARŞI

İki bedestenin çevresinde meydana gelen ticaret merkezidir. Halk arasında Kapalı Çarşı olarak

HOCAZÂDE MUSLUHİDDİN

HOCAZÂDE MUSLUHİDDİN

Babası Bursa tüccarlarından olup, o devirde ticaretle uğraşanlar “hoca” unvanıyla anıldı

HIZIR BEY

HIZIR BEY

İstanbul’un ilk kadısıdır. Eskişehir-Sivrihisar’da doğdu. Sivrihisar’da bir medresede m

MUSLİHUDDİN MUSTAFA (ŞEYH VEFÂ-Ö. 1491)

MUSLİHUDDİN MUSTAFA (ŞEYH VEFÂ-Ö. 1491)

Zeyniyye tarikatının Vefâiyye kolunun kurucusudur. Vefâ lakabını annesinin adı olan Vefâ'd

MOLLA GÜRANİ VE MOLLA HÜSREV

MOLLA GÜRANİ VE MOLLA HÜSREV

Molla Gürânî: Irak’ın kuzeyinde Şehrizor’da (Kerkük) doğduğu kaydedilmekle beraber kend

RUM MEHMED PAŞA (Ö. 1474 )

RUM MEHMED PAŞA (Ö. 1474 )

İstanbul’un fethinde esir düşen Rumlar’dan olup, saray hizmetine alınmıştır. Enderun Mekt

HAS MURAT PAŞA CAMİİ

HAS MURAT PAŞA CAMİİ

Fâtih Sultan Mehmet döneminde vezirlik yapmış ve Uzun Hasan’la yapılan savaşta şehit olmuş

MOLLA GÜRANİ CAMİİ

MOLLA GÜRANİ CAMİİ

Bir adı da Vefâ Kilise Câmii olan bu Bizans kilisesi, fetihten sonra ilk câmiye dönüştürüle

KALENDERHANE CAMİİ

KALENDERHANE CAMİİ

Kalenderhâne Câmii Fâtih zamanında Bizans kilisesinden çevrilen, Şehzâdebaşı civarında Ve

"İyilik ve takva üzerine yardımlaşınız, kötülük ve düşmanlık üzerine yardımlaşmayınız."

Mâide, 2

GÜNÜN HADİSİ

Alî b. Ebî Tâlib (r.a.)'dan :

"Benim ağzımdan yalan uydurmayınız. Her kim benim ağzımdan yalan söylerse Cehennem'deki yerine hazırlansın."

TARİHTE BU HAFTA

*H.z. Osman (r.a.)'ın Şehadeti(17 Haziran 656) *I.Kosova Zaferi ve I.Murad'ın Şehadeti(19 Haziran 1389) *II.Murad'ın İstanbul Kuşatması(20 Haziran 1422) *Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz.lerinin Vefatı(22 Haziran 1780) *Hz.Ali'nin Halife Seçilmesi(23 Hazir

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI