İRADEMİZİ TERBİYE EDELİM

A.J. Cronin, Reader’s Digest, Amerika Otuz sene evvel(1920’ler) genç bir doktor olarak bulunduğum Londra’da, hastalarımın arasında, şifa bulmaz bir derde müptela, emekli bir öğretmen vardı. Paddington’da bir işçi ailesinin yanında oturuyordu.


2017-12-08 22:01:23

A.J. Cronin, Reader's Digest, Amerika

Otuz sene evvel(1920'ler) genç bir doktor olarak bulunduğum Londra'da, hastalarımın arasında, şifa bulmaz bir derde müptela, emekli bir öğretmen vardı. Paddington'da bir işçi ailesinin yanında oturuyordu. 

Bu adamda bana tesir eden bir şey vardı. Bu, belki de sakin, hiçbir şeyden şikayet etmeyen, neşeli görünüşü, belki de parlak elâ gözlerinden küçük, sevimli yüzünden akseden tevekküldü, bilemiyorum. Yalnız onu lüzumundan çok ziyaret ediyordum.

Yaz gelince, bir hayır cemiyetinin denizin kıyısında bir aylık tatil bursunu ona temin ettim. Denizi sevdiğini biliyordum. Aradan on gün geçtikten sonra, Paddington'da ona rastladım. Şaşkın bir halde ona burstan neden faydalanmadığını sordum. Bir an sustu, sonra anlattı; bu fırsattan kendi faydalanacağı yerde, ev sahibesinin iki çocuğunu göndermişti.

Benim yaptığı hareketi beğenmediğim hususundaki tarizlerimi dinledikten sonra acı acı gülümseyerek "doktor" dedi, "bazen insana çaresizliğini kabul etmek de iyi geliyor."

Bu fikri 15. Asırda Alman Rahibi Thomas Qempis şöyle ifade etmişti; "nefsimizden feragat etmedikçe kayıtsız şartsız bir hürriyete sahip olamayız."

Hakikaten de bütün hürriyet mefhumunun, bütün faziletlerin temeli, kendi kendimizi disipline alıştırma kabiliyetimizdir. Manen hür olmak için insan iç güdülerine hâkim olmalıdır.

Nefis terbiyesi olmaksızın ne karakter olgunlaşır ne de değer taşıyan herhangi bir şey ortaya çıkar. Büyük başarılar ve meslekler kolay kazanılmış şeyler değildir. Büyük piyanist Paderevski şöyle demiştir; "Büyük bir üstad olmadan evvel, bir esirdim."

Genç Bob Jones ilk Britanya golf şampiyonasında oynadığı zaman kendisini seyreden yarım düzine kadar seyirci arasında bulunuyordum. Boby kötü oynuyordu, bunda hırsın ve üzüntünün de tesiri vardı. Nihayet ondördüncü deliğe gelince müsabaka kartını yırtıp, rüzgara savurdu. Fakat sonradan bu zaafını terbiyesi ve irade disiplini ile yenerek, hem günümüzün sevilen bir şahsiyeti, hem de en büyük golfçülerinden biri oldu.

Erkekliği de ortaya koyan bu irade kontrolüdür. Disiplinli bir erkek, içten gelen bir hakimiyeti etrafına da aşılar. Böyle bir insan iki hürriyetten birini seçmek zorundadır. Bunlardan biri, istediğini yapmakta serbest olduğu zahiri hürriyet; diğer ise yapması lazım geleni yapmakta serbest olduğu hakiki hürriyettir.

Bu hakiki hürriyete kavuşabilmek için nasıl hareket etmeliyiz? Doktor Nicola Tesla bunu şöyle açıklıyor; "Küçük bir çocukken, sevdiğim bir tatlı ve şekeri her türlü ızdırabıma rağmen reddederdim" diyor, "hoşuma gitmeyen bir vazife ve bir iş oldu mu, muhakkak onu yapardım. Seneler geçtikçe arzularımla iradem anlaştılar ve aynı şeyleri istemeye başladılar."

William Jones'e göre "en bedbaht insan kararsızlık içinde bocalayan insandır. Bir işe başlamak hususnda kararsızlıktan kurtulamayan insan acınacak durumdadır."

Hepimizin alışkanlıktan ileri gelen bir zayıf durumumuz vardır. Belki çok sigara içiyoruzdur, belki de çok içki. Bu işe son sigarayı, son içkiyi içmemekle başlayabiliriz. Çok yemek yiyorsak, biraz perhiz bize faydalı olabilir. Aradan bir müddet geçtikten sonra ilk mükafatımız, fiziki bakımdan rahatlığa kavuşmak olacaktır.

Bir kere bu yola girdikten sonra işi daha ziyade manevi cepheye çekmek icap eder. Mesela vazifelerimizi daha şuurlu yapmak, bize kötülük edenlere aynen mukabele etmemek, tahriklere kapılıp soğukkanlılığımızı kaybetmemek bunların arasına girer. Böyle ufak teşebbüslerden sonra sıra, daha büyük meselelere gelir. Sonra Epictetus'un dediği gibi; "iyi bir hayat sürün. Alışkanlıklar onu zevkli bir hale getirir."

Hiçbir şey insana böyle pahalı bir zaferin kudreti kadar zevk veremez. Mükemmel saadete de bu yoldan gidilir.

Bir düğmeye basmakla bir çok işinizin görüldüğü bu devirde, nefis terbiyesi manasız gibi görünmektedir. Modern cemiyetin imkanları bizi çaresizlik içinde başarı temin etme fırsatı ve başarısından mahrum etmektedir.

Sadece maddi arzularla tatmin olanlar, zevk endişesi içinde yaşayanlar bu yolun sonunda bıkkınlık ve manasızlık külllerinden başka bir şey bulamayacaklardır. Buna rağmen milyonlarca insan "kendimi nasıl eğlendirebilirim" diye düşünmektedir. Genç nesil ise bilhassa 'iyi vakit geçirmek' sabit fikrine saplanmıştır. Ana baba otoritesi bir kelimeden ibaret kalmış, disiplin alay mevzuu olmuş, nefis terbiyesi ortadan kalkmıştır.

Bu dertli dünyamızınn kurtuluşu ise, lüks, zevk ve sefahat gibi ruhu ve bedeni yıpratan ve ruhu manasızlaştıran eğlence endişesi ile olamaz.

Kurtuluş imkanı kalplerimizde ve iradelerimizde gizlidir. Tabiatı ehlileştiren insan, iradesine hâkim olamadıkça hakiki saadeti hiçbir zaman tatmayacaktır.

Kaynak

Bütün Dünya Mecmuası

Mart 1956

Sayı: 98

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

MAÂRİF, DİN EĞİTİMİNİ EN İYİ ŞEKİLDE VERMELİDİR

MAÂRİF, DİN EĞİTİMİNİ EN İYİ ŞEKİLDE VERMELİDİR

İnanmak yaradılışın bir gereğidir. Din, aklın mâverâsında, zekânın fevkinde bir mürşi

MELİK FAYSAL’IN YAHUDİ KİSSİNGER'E VERDİĞİ TARİHİ CEVAP

MELİK FAYSAL’IN YAHUDİ KİSSİNGER'E VERDİĞİ TARİHİ CEVAP

Melik Faysal'ın en önemli gayelerinden birisi, Filistin meselesi ve Mescid-i Aksâ'nın hürriyeti

NESLİN EĞİTİMİNDE MAARİFE DÜŞEN VAZİFELER

NESLİN EĞİTİMİNDE MAARİFE DÜŞEN VAZİFELER

Mânevîyatsız ilmin, beşeriyete felâh ve huzur yerine, şüphe, tereddüt, hatta ızdırap verdi

NASIL BİR MAARİF?

NASIL BİR MAARİF?

Yıllardır ilmî ve fikrî çalışmalarım arasında memleketimizin mânevî, ahlâkî, derûnî

GENÇLERİ HEDONİZM ÇILGINLIĞINA İTENLER

GENÇLERİ HEDONİZM ÇILGINLIĞINA İTENLER

Diyorlar ki: Dünyaya bir kere gelinir. Sonun başlangıcı yoktur. Gülün, eğlenin, bir yıldır

HİCRET VE HAREKET

HİCRET VE HAREKET

Hicret, tâ ezelden ebede, âlem-i vücubdan âlem-i imkâna, daire-i ilimden daire-i kudrete, tâ

ORUÇ, ORUÇ BOZMAK VESAİRE

ORUÇ, ORUÇ BOZMAK VESAİRE

Ramazan ayının hususiyeti oruç. Orucun hususiyeti de kendisine ait meseleler. Başında; tutan tu

HEKİM VE FİLOZOF GÖZÜ İLE RAMAZAN

HEKİM VE FİLOZOF GÖZÜ İLE RAMAZAN

Hekim gözü ile Ramazan perhiz ayıdır. Bir çok hastalıklara karşı tıbbın tavsiye ettiği im

HÜZÜNLÜ BİR HAYVANAT BAHÇESİ GEZİSİ

HÜZÜNLÜ BİR HAYVANAT BAHÇESİ GEZİSİ

“Paris'in büyük hayat sıtmasına tutulduktan sonra(1) yapmaya hiç vakit bulamayacağım bir zi

YİRMİNCİ ASRIN BAŞINDA ANADOLUDA PAZARIN NAMUSU

YİRMİNCİ ASRIN BAŞINDA ANADOLUDA PAZARIN NAMUSU

Fransız yazar Claude Farrare, Çanakkale’de bir köyde, 1900’şerin başında yaşadığı çok

BİZ DE RAHATSIZIZ

BİZ DE RAHATSIZIZ

Elinize bir kalem alsanız ve siyasette, ticarete, sanatta, eğitimde en fazla isim yapmış insanla

O gün ne mal fayda verir, ne de evlat. Ancak Allah'a selim bir kalb ile gelenler (fayda görürler.)

Şuara, 88-89

GÜNÜN HADİSİ

Yeryüzünde bir kötülük işlendiği vakit, ona şahid olan bunu takbih ederse (kötü olduğunu te'yid ederse), o kötülüğü görmemiş gibi zararından kurtulur. O kötülüğe şahid olmadığı halde, işittiği zaman memnun kalan kimse, sanki şahid olmuş gibi manen zarar

Ebu Davud, Melahim 17, (4345)

TARİHTE BU HAFTA

*Elmalılı Hamdi Yazır Hocaefendi Vefat Etti (27 Mayıs 1942) *Azerbaycan'ın İstiklali(28 Mayıs 1918) *İSTANBUL'UN FETHİ VE AYASOFYA'NIN CAMİ OLMASI(29 MAYIS 1453) *İmam Nesei'nin Vefatı(31 Mayıs 1310) *Ayasofya'da İlk Cuma Namazı Kılındı(1 Haziran 145

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI