Cevaplar.Org 1xbet para cekmeimplant dis fiyatlari

CEDELÜ'L-KURÂN (Kur'ân'ın Tartışma Yöntemi)

İslâm düşünce tarihi boyunca Kur'ân-ı Kerîm'in tartışma yöntemlerini konu alan "Cedelü'l-Kur'ân" adlı bir ilim dalı teşekkül etmiş ve bu alanda çeşitli eserler kaleme alınmıştır.


Nigâr Dere

nigardere@gmail.com

2011-04-15 07:14:58

"İslâm düşünce tarihi boyunca Kur'ân-ı Kerîm'in tartışma yöntemlerini konu alan "Cedelü'l-Kur'ân" adlı bir ilim dalı teşekkül etmiş ve bu alanda çeşitli eserler kaleme alınmıştır." 

Cedel: Sert münakaşa, tartışma, nizâ, sözlü kavga. Terim olarak ise şöyle tarif edilir: "Meşhûr olan veya doğruluğu herkesce kabul edilen şeylerden yapılan kıyastır." Bir de dilimizde bu anlamda kullanılan cidâl; mücâdele vardır. İki kısma ayrılır..

a) Hakkı desteklemek ve ortaya çıkarmak için yapılan mücadele. Bu, caizdir. Zira peygamberlerin metodudur. Allah'u Teâlâ Peygamberimiz (s.a.s.)'e hitaben: "Ey Muhammed! Rabbi'nin yoluna, hikmetle, güzel öğütle çağır; onlarla en güzel şekilde tartış. Doğrusu Rabbin kendi yolundan sapanları daha iyi bilir. O, doğru yolda olanları da en iyi bilir. " (en-Nahl, 16/125) buyurmuştur.

Hz. Nuh (a.s.)'ın kavminin kendisine şöyle dediklerini Allah'u Teâlâ bize bildirmiştir: "Ey Nuh! Bizimle cidden mücadele ettin; hem de çok mücadele ettin." (Hud, 11/32).

b) Batılı desteklemek ve hâkim kılmak için yapılan mücadele. Bu, haramdır, Zira Kur'ân lisanîyle kötülenmiştir. Allah'u Teâlâ şöyle buyurur:

"Allah'ın ayetleri üzerinde inkâr edenlerden başkası mücadele etmez?" (Mü'min, 40/40)

Mümin, kader gibi itikadi konularda tartışmaktan kaçınmalı, Allah'ın emir ve iradesine teslim olmalı, daha ziyade kendi görevlerini öğrenip yerine getirmelidir. Ancak münakaşa etmeden müzakere etmek cidal değildir." 

"Kur'ân'da iki yerde cedel iki yerde cidâl, yirmi altı yerde mücâdele kökünden türeyen değişik şekiller kullanılmıştır. Tartışmada başvurulan ve "delil" anlamına gelen hüccet, sultan, burhan gibi kelimeler altmış yerde geçmektedir. Mira ile muhâcce de Kurân-ı Kerîm'de "karşılıklı tartışma ve delil getirme" mânasında kullanılmıştır. Kur'ân'da gerçek bilgiye ve kesin delile dayanmayan, yanlışı doğru, doğruyu yanlış göstermek suretiyle hakikati reddetme ve bâtılı savunma amacına yönelik tartışma yasaklanmış, buna karşılık kesin delil ve gerçek bilgiden hareketle yanlış fikirleri çürütme ve gerçeği ispat edip savunma maksadıyla yapılan tartışmalar caiz görülmüş, hatta bu anlamda Hz. Peygamber'e muhalifleriyle cedel yapması emredilmiştir. Hadis mecmualarında cedeli yasaklayan bazı hadisler mevcutsa da bunları Kur'ân'ın hoş karşılamadığı türden tartışmalar şeklinde anlamak gerekir. Birçok âyette, İslâm daveti karşısında direnen müşrikleri susturmak veya ikna etmek için tartışmalara girişildiği görülür. Ayrıca daha önceki peygamberlerin kendi kavimleriyle aralarında geçen tartışmalardan da örnekler verilir. Kur'ân'ın sergilediği tartışmalarda değişik üslûpların kullanıldığı, inanmamakta ısrar edenlerin sonu gelmeyen itirazlarına cevap verilirken insanın bütün yetenek ve özellikleri dikkate alınarak yerine göre felsefî, psikolojik, sosyolojik ve tarihî bilgiler ihtiva eden delillerden yararlanıldığı görülür." 

"Apaçık gerçeklere insan, eliyle dokunur, evrenin şahidleri bun­ların varlığını haykırır. Bunların varlığı hakkında burhana ve doğruluğu hakkında delile ihtiyaç duyulmaz. Fakat büyüklük tas­layarak inad etmek (mükâbere), çok kez sahiplerini, şüpheler uyandırmaya, hakikatleri şüphelerle karıştırıp, şüphelere hakikat el­bisesi giydirmeye ve bunları akıl aynasında süsleyip püslemeye sevk eder. İşte bunlara karşı hüccetle mücadele etmeye, inandıkları veya inkâr ettikleri şeyleri itirafa yavaş yavaş yaklaştırmaya ihtiyaç vardır.

Allah'ın bütün insanlığa daveti olan Kur'ân-ı Kerim, batıl ile hakikatlerini inkâra ve asıllarına karşı mücadeleye çalışan çeşitli yönelimler önünde durup, onların husumetlerini gemlemiş, ikna edici bir üslup, susturucu istidlal ve sağlam bir tartışma ile onlara karşı koymuştur." 

"Yüce Allah, Kur'ân'da, cedelin yani tartışıp çekişmenin, insanın tabiatından olduğunu şu âyette zikretmiştir:

"İnsan, cedele (yani, tartışma, çekişme ve husumete) her şeyden daha çok düşkündür." (Kehf, 18/54)

Yüce Allah, Resulullah (s.a.v.)'e, müşriklerin tabiat ve nefisleri­ni yumuşatan güzel bir yol kullanarak onlarla tartışmasını şu âyette emretmiştir:

"Hikmetle ve güzel öğütle Rabbinin yoluna çağır ve onlarla en güzel biçimde mücadele et (tartış)." (Nahl, 16/125)

Yüce Allah, ehl-i kitaba karşı bu yolla tartışma yapmayı şu âyette mubah kılmıştır:

"Ehl-i Kitab'la ancak en güzel biçimde tartışın." (Ankebut, 29/46)

Bu gibi cedel; hakkı açığa çıkarmayı, doğruluğuna burhan ge­tirmeyi hedef edinen tartışma kabilindendir. Bu tartışma çeşidi, kâfirleri hidayete erdirme ve inatçıları susturmada Kur'ân cedelinin ihtiva ettiği yoldur. Hevalanna uyanların mücadelesi ise böyle değildir. Çünkü bu mücadele, bâtıl bir çekişmedir. Yüce Allah on­lar hakkında şöyle buyurmuştur:

"Kâfir olanlar ise, bâtıl yolla mücadele ederler." (Kehf, 18/56)" 
 

DİPNOTLAR:

1- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, İstanbul, 1993, VII.

2- http://www.sorularlaislamiyet.com/article/431/cedel.html

3- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, İstanbul, 1993, VII.

4- Menna Halil el-Kattan, Ulumul Kur'an,Timaş Yayınları.

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

TEFSİR – TE’VİL-3-

TEFSİR – TE’VİL-3-

Te'vil, bir karineden dolayı lafzın muhtemel manalarından birisini tercih anlamı taşıdığı i

TEFSİR – TE’VİL-2-

TEFSİR – TE’VİL-2-

Tefsir Çeşitleri Tefsirciler, öteden beri tefsir çeşitlerini genellikle “rivâyet tefsiri”

TEFSİR – TE’VİL-1-

TEFSİR – TE’VİL-1-

Tefsir, Peygamber Efendimiz’in (s.a.s) bazı âyetleri açıklaması ile başlamış ve bu bakımd

KUR’ÂN’DA SUAL VE CEVAPLAR

KUR’ÂN’DA SUAL VE CEVAPLAR

Kur’ân-ı Kerim’de çeşitli sualler ve bunlara verilen çeşitli cevaplar vardır. Bunlar kend

MÜCMEL-MÜBEYYEN

MÜCMEL-MÜBEYYEN

Sözlükte "veciz söz, özet ve kısa söz, teennî ve itidal ile hareket etmek, güzelleştirmek"

MÜŞKİLÜ’L-KUR’ÂN

MÜŞKİLÜ’L-KUR’ÂN

Eğer kişi cehaleti sebebiyle âyetler arasında bir çelişki hissederse, zıt mana taşıdığı

MECÂZU'L-KUR'ÂN

MECÂZU'L-KUR'ÂN

Kur'ân-ı Kerîm'deki mecâzi lafızların tefsirini konu alan ilim dalı ve bu dalda yazılan eser

EMSÂLÜ’L KUR’ÂN

EMSÂLÜ’L KUR’ÂN

Kur'ân'dan doğan meseller (emsâlü'l-Kur'ân): (Şah damarından daha yakın), (Örümceğin evin

CEDELÜ'L-KURÂN (Kur'ân'ın Tartışma Yöntemi)

CEDELÜ'L-KURÂN (Kur'ân'ın Tartışma Yöntemi)

İslâm düşünce tarihi boyunca Kur'ân-ı Kerîm'in tartışma yöntemlerini konu alan "Cedelü'l

AYETLER VE SURELER ARASINDAKİ UYGUNLUK (TENASUBİ’L-AY VE’S-SÜVER)

AYETLER VE SURELER ARASINDAKİ UYGUNLUK (TENASUBİ’L-AY VE’S-SÜVER)

"Münâsebet" ilmi konu itibariyle kelime veya cümleler arasındaki anlam benzerliğini, irtibat ve

HAVÂSSÜ'L-KUR'ÂN

HAVÂSSÜ'L-KUR'ÂN

Esmâ-i hüsnâ île bazı sûre ve âyetlerin dileklerin kabulündeki tesirlerini ifade eden bir ta

Gökleri ve yeri yaratan, bunları yaratmakla yorulmayan Allah'ın ölüleri diriltmeye de gücünün yeteceğini düşünmezler mi? Evet O, herşeye kadirdir.

Ahkaf, 33

GÜNÜN HADİSİ

İnsanların en fenası, birine ayrı, diğerine de ayrı görünen iki yüzlü insanlardır.

Seçme Hadisler, 101

TARİHTE BU HAFTA

*Genç Osman'ın Yedikule'de Şehid Edilmesi (20 Mayıs 1622) *İbn-i Sina'nın Vefatı(21 Mayıs 1037) *Dandanakan Zaferi (23 Mayıs 1040) *Necip Fazıl'ın Vefatı (25 Mayıs 1983)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI