İNSANIN MUHTELİF ŞAHSİYETİ VE DEĞERLENDİRME HATALARIMIZ

Bir kardeşimle sohbet ederken dert yandı; “İnsanları değerlendirirken, gerekli bilgileri araştırırken sık, sık hatalar yapıyorum ve dostlarımı kırıp geçiyorum. Bir türlü güzel insan olamıyorum. Neler yapmalıyım” dedi. Yani benim de


Hilmi Arkın

hilmi.arkin@hotmail.com

2009-09-06 12:00:05

Bir kardeşimle sohbet ederken dert yandı; “İnsanları değerlendirirken, gerekli bilgileri araştırırken sık, sık hatalar yapıyorum ve dostlarımı kırıp geçiyorum. Bir türlü güzel insan olamıyorum. Neler yapmalıyım” dedi. Yani benim de dertlerimi nezaketlice sıraladı gibi geldi bana. Kendime bulabildiğim ilâçları sizlerle paylaşmak istiyorum.

İnsanin biyolojik vücudu devamlı yenilenip değişiklik gösterdiği gibi, manevi dünyası da öyledir. Yaralanır, kırılır, dökülür. Öyleyse devamlı bakıma, onarıma ve geliştirilmeğe muhtaçtır.

Her iki dünyamız da, çocukluk, gençlik, olgunluk ve yaşlılık dönemlerinde farklılık gösterir. Sosyal hayatta aldığımız rollere göre, annelik babalık, meslek hayatındaki çeşitlilik, amirlik memurluk, ast ve üst kademelerdeki davranış ve bizden beklenenler ve yapılması gerekenler aynı şeyler değildir. Sorumlulukları da birbirine benzemez.

Çok kimse çocuklukta ağladıklarına şimdi güler geçer. Elbette gençlik hataları tekrarlanıp durmaz. Bir bilim adamının son yazdıkları, ilk kaleme aldıklarından daha iyi gelişmiş değilse tutunamaz ve istenen ölçüde faydalı olamaz. Sanat hayatı ve iç dünyamız da öyledir.

Büyük insanlar, devamlı geri dönülmez ivmeler kat ederek kendilerini geliştirirler. Her insana da yakışan budur. İmam Şafii hazretleri yeni eline geçen bilgi ve hadisler doğrultusunda eski görüşlerinde bazılarını değiştirmek zorunda kalmıştır.

Mehmet Akif Ersoy ve Yahya Kemal gibi bazı şairler ilk yazdıkları kelime ve mısraları, sonradan değiştirip, dilimizin en güzel şiirlerini meydana getirip bizlere hediye etmişlerdir. Bediüzzaman hazretleri, hayatını safhalara ayırmıştır. Eski Said, Yeni Said ve Üçüncü Said dönemlerinde her safhası farklı, zamanına göre uygun mesajlarla yüklüdür. Yaşanan zaman, olaylar, karşılaşılan şahıslar doğru okunursa böyle olması, hayatına güzellikler ve isabetli davranışlar katmak isteyenlere rehberliklerle dolu doğrulardır. O’na göre; “ Eski hal muhal, ya yeni hal ya izmihlâldir.” Hatta bu satırların ezber edilmesini ister.

Mimar Sinan’ın sanat hayatında; çıraklık, kalfalık ve ustalık dönemlerini görürüz. Koca Mimar seksenli yaşların başlarında kendisine göre hâlâ kalfadır. İstanbul’daki eserlerine ustalık nasip olmamıştır. O şeref Edirne Selimiye’ye kısmet olmuştur. Ancak bütün eserleri bize birer ustalık şaheseridir.

Bir de çok orijinal bulduğum aşağıdaki değerlendirmeleri, çok sık düştüğümüz bazı hatalardan bizi kurtarması ve rehber olması niyetiyle dikkatlerinize sunuyorum;

Bediüzzaman Hazretlerine göre; “Bir insanın müteaddit şahsiyeti olabilir. O şahsiyetler ayrı ayrı ahlâkı gösteriyorlar. Meselâ, büyük bir memurun, memuriyet makamında bulunduğu vakit bir şahsiyeti var ki, vakar iktiza ediyor, makamın izzetini muhafaza edecek etvar istiyor. Meselâ, her ziyaretçi için tevazu göstermek tezellüldür, makamı tenzildir. Fakat kendi hanesindeki şahsiyeti, makamın aksiyle bazı ahlâkı istiyor ki, ne kadar tevazu etse iyidir. Az bir vakar gösterse, tekebbür olur. Ve hâkezâ...

Demek bir insanın, vazifesi itibarıyla bir şahsiyeti bulunur ki, hakikî şahsiyetiyle çok noktalarda muhalif düşer. Eğer o vazife sahibi o vazifeye hakikî lâyıksa ve tam müstaid ise, o iki şahsiyeti birbirine yakın olur. Eğer müstaid değilse, meselâ bir nefer bir müşir makamında oturtulsa, o iki şahsiyet birbirinden uzak düşer; o neferin şahsî, âdi, küçük hasletleri, makamın iktiza ettiği âli, yüksek ahlâkla kabil-i telif olamıyor.

İşte, bu biçare kardeşinizde üç şahsiyet var. Birbirinden çok uzak, hem de pek çok uzaktırlar.

Birincisi: Kur'ân-ı Hakîmin hazine-i âlisinin dellâlı cihetindeki muvakkat, sırf Kur'ân'a ait bir şahsiyetim var. O dellâllığın iktiza ettiği pek yüksek ahlâk var ki, o ahlâk benim değil; ben sahip değilim. Belki o makamın ve o vazifenin iktiza ettiği seciyelerdir. Bende bu neviden ne görseniz benim değil; onunla bana bakmayınız, o makamındır.

İkinci şahsiyet: Ubudiyet vaktinde, dergâh-ı İlâhiyeye müteveccih olduğum vakit, Cenâb-ı Hakkın ihsanıyla bir şahsiyet veriliyor ki, o şahsiyet bazı âsârı gösteriyor. O âsâr, mânâ-yı ubudiyetin esası olan "kusurunu bilmek, fakr ve aczini anlamak, tezellül ile dergâh-ı İlâhiyeye iltica etmek" noktalarından geliyor ki, o şahsiyetle, kendimi herkesten ziyade bedbaht, âciz, fakir ve kusurlu görüyorum. Bütün dünya beni medh ü senâ etse beni inandıramaz ki ben iyiyim ve sahib-i kemâlim.

Üçüncüsü: Hakikî şahsiyetim, yani Eski Said'in bozması bir şahsiyetim var ki, o da Eski Said'den irsiyet kalma bazı damarlardır. Bazan riyâya, hubb-u câha bir arzu bulunuyor. Hem, asil bir hanedandan olmadığımdan, hısset derecesinde bir iktisat ile, düşkün ve pest ahlâklar görünüyor.”(MEKTUBAT-ikinci mebhas 497-498)

Ehli olan kimselerce birçok dersler çıkarabileceğimiz bu satırlardan kendi adıma aldığım rehberlik ölçülerimi maddeler haline getirmek istiyorum;

1-İnsanları değerlendirirken çok acele edip yanlış değerlendirmeler yapıyoruz. Bu sözü kim, kaç yaşında, hangi makamda, ne zaman, kime karşı, ne için söylemiş bilmeden, baş tacı yapıyor veya kötülüyoruz.

2-Yüce değerleri, fanilerle ilişkilendirip öyle kabul ediyoruz, hataya düşüyoruz. Oysa altın ve elmas kimin elinde olursa olsun değerinden bir şey kaybetmez.

3-Mühendislik bilgilerini, doktordan alıyor, binamız yıkılıyor, sonra ağlıyoruz. Halbuki her zaman yumurtayı ve sütü hangi canlılardan, alacağımızı bilmemiz gerekiyor.

4-Çok ihtiyacımız olan dinimizin bilgilerini öğrenirken de yukarıdaki ölçülere dikkat etmiyor, elimize geçen yanlış bilgilerle dindar olmağa çalışıyoruz. İnsanları doğru olmayan metot ve malumatlarımızla kırıp döküyoruz.

Bu maddeleri arttırmak mümkün, fakat haddimi bilip, Rabbimiz(CC) bizleri ihtiyaç duyduğumuz duru kaynaklarla doyursun, ihlâslı, günahlardan olabildiğince arınmış sâlih amel caddelerinde yürütsün ve sırat-ı müstakimden ayırmasın. Allah’a(CC) emanet olunuz.

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

ÜRETİLEN ALGILARLA FİKİR SAHİBİ OLMAYA ÇALIŞMAK

ÜRETİLEN ALGILARLA FİKİR SAHİBİ OLMAYA ÇALIŞMAK

Vehhabilik meselesi zamanla dallanıp budaklanmıştır. Vehhabilik şemsiyesi altında birçok fikr

YEREL ORYANTALİSTLER

YEREL ORYANTALİSTLER

Din mücedditliği için yola çıkanlardan bir kısmı süreçte din münekkidi haline geldi. Zira

İTTİHAD-I İSLAM’IN ÖN ADIMLARI

İTTİHAD-I İSLAM’IN ÖN ADIMLARI

İttihad-ı İslam, bize balon gibi uçarak gelmez. Belki, bizim ona gitmemiz lazım. Yollar dağda

İMANIN ŞEHAMET-İ MANEVİYESİ

İMANIN ŞEHAMET-İ MANEVİYESİ

İslam ahlakının dinamik gücü, imandır. Çünkü, “İman hem nurdur hem kuvvettir. Evet, haki

MUHALEFET KULVARLARI

MUHALEFET KULVARLARI

Hak namına ve hakikat hesabına sırf gerçeği görmek ve göstermek, meseleleri tahlil etmek, sı

UYUYAN DEV UYANMIŞTIR

UYUYAN DEV UYANMIŞTIR

Evet, millet uyandı. İçerdeki hainler, dışardaki alçaklar ne yaparlarsa yapsınlar, artık Ana

YANLIŞ VE HAKSIZ İNTERNET PAYLAŞIMLARI

YANLIŞ VE HAKSIZ İNTERNET PAYLAŞIMLARI

dir. İnternet paylaşımlarındaki kaynak vermemek, metnin yazarını yazmamak, doğruluk olmadığ

MASONLAR VE ESAD AİLESİ

MASONLAR VE ESAD AİLESİ

Masonluk meselesi dallı budaklı bir mesele olduğundan ve yüksek dozda manipülasyon içerdiğind

OSMANLI DÜŞMANI BİR BARELVİ’NİN HEZEYANLARI

OSMANLI DÜŞMANI BİR BARELVİ’NİN HEZEYANLARI

Belki biraz garip gelecek ama peşinen söyleyelim ki anlatılan husus doğrudur. Stalin’in hocala

KADİROV:  KADİRİ-VEHHABİ KIRMASI 

KADİROV:  KADİRİ-VEHHABİ KIRMASI 

Ramzan Kadirov başkanlığındaki Çeçenlerin Suriye’den sonra Ukrayna’da da arz-ı endam etme

 İSLAM’IN DAHİLİ DÜŞMANLARI YA DA GÜNÜMÜZÜN YIKICI AKIMLARI

 İSLAM’IN DAHİLİ DÜŞMANLARI YA DA GÜNÜMÜZÜN YIKICI AKIMLARI

İhvan meşrepli Iraklı yazar ve düşünür Muhsin Abdulhamid, ‘ İslam’a Yönelik Yıkıcı

Gökleri ve yeri yerli yerince yarattı. Sizi şekillendirdi ve şekillerinizi de güzel yaptı. Dönüş ancak O'nadır.

et-Teğabün: 3

GÜNÜN HADİSİ

Kalbinde zerre miktarı iman bulunan kimse ateşten çıkacaktır.

Tirmizi, Sıfatu Cehennem 10, (2601)

TARİHTE BU HAFTA

*H.z. Osman (r.a.)'ın Şehadeti(17 Haziran 656) *I.Kosova Zaferi ve I.Murad'ın Şehadeti(19 Haziran 1389) *II.Murad'ın İstanbul Kuşatması(20 Haziran 1422) *Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz.lerinin Vefatı(22 Haziran 1780) *Hz.Ali'nin Halife Seçilmesi(23 Hazir

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI