Cevaplar.Org

HASAN BASRİ ÇANTAY’IN BİR HADİS-İ ŞERİF HATIRASI

Hintli büyük müceddid âlim merhum Şah Veliyullah Dehlevi’nin en önemli şaheseri; “Hüccetûllahi’l Baliğa” adlı eseridir. Merhum Ebu’l Hasen Nedvi der ki: “Hüccetûllahi’l Baliğa”, İmam Dehlevi’nin en büyük çalışmalarından birisi olduğu gibi ilmî eserleri arasında önemli bir yer işgal etmektedir


Salih Okur

nedevideobendi@gmail.com

2016-11-08 11:11:03

Hintli büyük müceddid âlim merhum Şah Veliyullah Dehlevi'nin en önemli şaheseri; "Hüccetûllahi'l Baliğa" adlı eseridir. Merhum Ebu'l Hasen Nedvi der ki: "Hüccetûllahi'l Baliğa", İmam Dehlevi'nin en büyük çalışmalarından birisi olduğu gibi ilmî eserleri arasında önemli bir yer işgal etmektedir. Bu eserde İslam Dini, güçlü ve çarpıcı delillerle desteklenerek sistematik, kapsamlı ve ahenkli bir şekilde ele alınıyor. İman, ibadet, muamelat, ahlak, toplum, medeniyet, siyaset ve ihsan/tasavvuf konuları, bir gerdanlığı veya bir zincirin halkalarını hatırlatacak şekilde bir irtibat, intizam, düzen, ahenk ve denge içinde takdim ediliyor.

Ayrıca bu eserde usul/esas ile furu/teferruât, maksat, gaye ile araç, kalıcı ve müstakil gerçekler ile geçici ve ârizi şeyler kesin çizgilerle birbirinden ayrılıyor ki bunlar birçok kitapta ve araştırmalarda birbiriyle karıştırılmaktadır.

Bu eserin böyle bir bağlantı ve ahenk içinde yazılması, Dehlevi'de bulunan denge, itidal ve fıtrat-ı selim gibi özelliklerin yanı sıra, onun hadis ilmindeki derin ve geniş araştırmalarına, Rasulullah'ın hayatı ve sünnetiyle iç içe olmasına veya Nebevi medreseden yetişmiş ve Efendimizin güzel hayatından feyizlenmiş rabbâni âlimlerin sohbetinden faydalanmış ve onların eğitiminden geçmiş olan o özel tabiatına borçludur."

Ülkemizde bu kıymetli eser evvela merhum allame Elmalılı Hamdi Yazır tarafından dilimize tercümeye başlanmış ama hazretin ömrü bu eserin tercümesini tamamlamaya yetmemiştir. Daha sonra merhum Hasan Basri Çantay, o zaman Diyanet İşleri Başkan yardımcısı olan merhum Ahmed Hamdi Akseki'nin teşviki ile ve Diyanet tarafından basılmak üzere tercüme etmeye başlamış, fakat bu tercüme de yarım kalmıştır. Merhum Çantay, hazırlamış olduğu 'Kur'an-ı Hakim ve Meal-i Kerim'de bu eserden yaptığı tercümeleri yer yer kullanmıştır.

Hayrettin Karaman Hocamız bir yazısında bu tercümeyle alakalı şunları yazıyor;

" Bu vesile ile merhum Hasan Basri Çantay'ın, bir bayram ziyaretimizde anlattığı "kitapla ilgili bir hatıra" okurlarımla paylaşmaya layık olsa gerektir; merhum şöyle anlatmıştı:
"Kitabı tercüme ederken aynı zamanda içinde geçen hadisleri kaynaklarından bulmak, karşılaştırmak ve yerlerine işaret etmek istiyordum. Yazarın Tirmizî diye kaynak verdiği bir hadisi saatlerce aradım, bir türlü bulmadım.

Bu sırada bir asabiyet bunalımı geçirdim (merhum daha önce bir asabî rahatsızlık geçirmiştir), Tirmizî'yi fırlatıp attım, kitabı tercüme etmekten vazgeçtim kendimi de sokağa attım. Aşağı yukarı bir hayli dolaşıp sakinleştikten sonra takımı tezgâhı toparlamak üzere odama geldim, Tirmizî'yi atınca açık vazıyette yere düşmüştü, kaldırmak üzere eğilince kendiliğinden açılmış olan sayfanın başında aradığım hadisi görüverdim, heyecandan ürperdim, tüylerim dikenlendi, pişman oldum ve bu heyecanla tekrar tercümeye döndüm." (Buna rağmen kitabın yine de yarım kalmasının sebebi, o zaman Diyanet İşleri Başkanı olan Şerafeddin Yaltkaya ile aralarına giren bir hadise ve anlaşmazlıktır).

Kaynak

Prof. Dr. Hayrettin Karaman, Laik Düzende Dini Yaşamak, Cilt; 4, İz Yayıncılık, İst. 2006

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

AZİZ EFENDİ’NİN İFADELERİYLE RUS İHTİLALİ(1917)

AZİZ EFENDİ’NİN İFADELERİYLE RUS İHTİLALİ(1917)

Aslen Kazan’lı olup 1917 Bolşevik ihtilali akabinde memleketimize hicret eden merhum Abdülaziz

AKSEKİ’NİN PİŞMAN OLDUĞU TERCÜME

AKSEKİ’NİN PİŞMAN OLDUĞU TERCÜME

Kıymetli ziyaretçilerimiz, bilindiği gibi eski Diyanet İşleri Reislerimizden merhum Ahmed Aksek

SÜNNETİ HAFİFE ALAN BİR ÖĞRETİM ÜYESİ İLE MÜNAZARA

SÜNNETİ HAFİFE ALAN BİR ÖĞRETİM ÜYESİ İLE MÜNAZARA

Ülkemizde hadis ve hadis usulü ilimlerinde söz sahibi âlimlerimizden, halen 85 yaşında olan mu

“BENİM SON GÜNÜMDÜR”

“BENİM SON GÜNÜMDÜR”

Son devrin mümtaz âlimlerinden merhum Muhammed Emin Er Hocaefendi’nin (v. 2013) “Hatıraları

ABDÜLAZİZ ÇAVİŞ'İN İNCE ESPRİSİ

ABDÜLAZİZ ÇAVİŞ'İN İNCE ESPRİSİ

Merhum Abdülaziz Çaviş(1876-1929) geçen asırda Mısır’ın yetiştirdiği ilim adamı, gazete

ÜÇ SATIRLA ÂLİM OLMAK

ÜÇ SATIRLA ÂLİM OLMAK

Dr. Cüneyt Gökçe hocamız anlatıyor; Halil Gönenç hocamız –Allah uzun ömürler saadet ve a

“NİÇİN İMANİ SOHBETLER YAPIYORUM?”

“NİÇİN İMANİ SOHBETLER YAPIYORUM?”

Birkaç sene önce Rahmet-i Rahmana kavuşan memleketimizin değerli âlimlerinden Muhammed Emin Er

“ŞEYH MAZBUT AMA MUAMELE HARAB”

“ŞEYH MAZBUT AMA MUAMELE HARAB”

Suffa Vakfı başkanı Mustafa Karaman bey bir sohbette anlatıyor; “Osman Demirci hocam..Yaşlı

ÜSTAD BEDİÜZZAMAN’IN MÜTEVAZI CEVABI

ÜSTAD BEDİÜZZAMAN’IN MÜTEVAZI CEVABI

Büyüklerde büyüklük alameti küçüklük(kendini küçük görmek), küçük ruhlu insanlarda d

KAVLİ DUA FİİLİ DUA İLE BERABER OLMALI

KAVLİ DUA FİİLİ DUA İLE BERABER OLMALI

Muhterem hocamız, emekli müftülerimizden Seyda Fehmi Türkmen efendi bayram ziyaretimizde, medres

AHMED HAZNEVİ HAZRETLERİNİN MEKTUPLARI VE KİTABIN İHLÂSI

AHMED HAZNEVİ HAZRETLERİNİN MEKTUPLARI VE KİTABIN İHLÂSI

Seyda Fehmi Türkmen hocamız medresede okurken karşılaştığı ilginç bir hadiseyi kendisini zi

Şüphesiz Biz Seni, şahit, müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik.

Fetih, 8

GÜNÜN HADİSİ

Kur'an'ın Faziletine Dair

"Sizin en hayırlınız Kur'an'ı Kerim'i öğrenen ve öğretendir."- Buhari, Fedailu'l-Kur'an 21

TARİHTE BU HAFTA

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI