Cevaplar.Org implant

RİSALE-İ NUR’DA ŞEFKAT VE MÜTEŞABİHAT

ŞEFKAT NEDİR? “Sözlükte "merhamet etmek, acımak" anlamına gelen şefkat, ahlâk kavramı olarak, Allah'ın yarattığı canlılara karşı insanda var olan acıma, merhamet etme duygusu demektir. İnsandaki şefkat duygusunun kaynağı, İlahi rahmettir.


Nail Yılmaz

naimyilmaz740@gmail.com

2015-08-08 15:42:03

ŞEFKAT NEDİR?

"Sözlükte "merhamet etmek, acımak" anlamına gelen şefkat, ahlâk kavramı olarak, Allah'ın yarattığı canlılara karşı insanda var olan acıma, merhamet etme duygusu demektir. İnsandaki şefkat duygusunun kaynağı, İlahi rahmettir.

 Bir âyette "Rahmetim her şeyi kuşatmıştır." (A'râf, 7/156) buyrulması bu gerçeği ifade etmektedir.

 Hz. Peygamber, "Allah rahmeti yüz parçaya ayırdı; doksan dokuzunu kendi katında tuttu, birini dünyaya indirdi. Bütün canlılar bu bir parçadan istifade ederek hem cinslerine şefkatle davranırlar. At, yavrusu memesini emerken başına değmesin diye ayağını kaldırır." (Buhârî, Edeb, 19) buyurarak, şefkat duygusunun bütün canlılarda bulunduğunu ve bu duygunun kaynağının İlahî rahmet olduğunu haber vermektedir.

 "İnsanlara acımayana, Allah da acımaz." (Müslim, Fedâil, 66), "Merhamet etmeyene merhamet edilmez." (Buhârî, Edeb, 18),

"Müminler birbirlerini sevmede, acımada, korumada bir vücut gibidir. Vücudun herhangi bir organı rahatsızlanınca, diğerleri de bu yüzden rahatsız olur; ateşlenir ve uykusuz kalır." (Buhârî, Edeb, 18) meâlindeki hadisler, şefkat ve merhamet duygusunun müminde bulunması gereken yüce duygulardan biri olduğunu göstermektedir."(1)

Şefkati, tanımı itibariyle diğer muhabbet çeşitlerinden ayıran en temel özellik, karşılıksız oluşu ve merhamet boyutunu kuşanmış olmasıdır.

Yukarıda zikredilen hadis-i şerifte de belirtildiği gibi şefkat, sadece insanlarla ilgili ve sınırlı olmayıp bütün yaratılmışlar ile ilgili genel bir kanundur. Varlığın ve insan hayatının her alanını kuşatan şefkat, esma ve sıfatlardan başlayarak imana, İslamiyet'e, ibadete, ahlaka, ferdi hayattan sosyal hayatın bütün alanlarına yansıyan veya yansıması gereken yönleri vardır.

Şefkate muhatap oluşumuz ve onunla ilgili sorumluluklarımız sadece bu dünya hayatımızla da sınırlı değildir. Allah'ın yüz rahmetinden ve şefkatinden birisini bu dünyaya, doksan dokuzunu ahiret âlemine ayırdığı hadisi şerifle bildirildiğine göre, demek ki şefkatin en büyük tecellisi ahirette olacaktır. Peki, bizim en muhtaç olduğumuz bir zamanda bu doksan dokuz tecelliden ve rahmetten nasibimiz ne olacaktır?

Her halde bu dünyada Allah'ın masnuat ve mahlûkatına ne kadar şefkat etmiş, onların maddi ve manevi hukukların ne kadar riayet etmiş olduğumuz ile ilgili olduğundan, payımız o nispette olmalıdır. Çünkü hadis-i şerif gayet açık: "merhamet etmeyene merhamet edilmez."(2)

ŞEFKATİN MAHİYETİ(3)

"Rahmet-i İlahiyenin en latif, en güzel, en hoş, en şirin cilvelerinden olan şefkat; bir iksir-i nuranîdir."(4)

"Şefkat-i insaniye, merhamet-i Rabbaniyenin bir cilvesi"(5) dir.

 "İmanın güzelliği ve hakikatın güzelliği ve nurun hüsnü ve çiçeğin hüsnü ve ruhun cemali ve suretin cemali ve şefkatin güzelliği ve adaletin güzelliği ve merhametin hüsnü ve hikmetin hüsnü ayrı ayrı"(6) dırlar"

 "Kâinatta ve zîhayatta gayet haşmetli ve hikmetli ve şefkatli bir rububiyet-i mutlaka var."(7)

 "Rahmet ve şefkat umumi ve ihatalıdır."(8)

 "Her bir şefkat sahibi, başkasını mesrur etmekten memnun olur"(9)

 "Şefkatteki lezzet hakikidir, nisbi değildir. Zıdlarına bakmaz."(10)

 "Dünyanın ruhani lezzeti olan hüzn-i masumane ve mazlumanede zayıfa şefkat ve gadre şiddet-i nefret dersleri vardır."(11)

ŞEFKAT VE AHLAK:

"İnsan, akıl alakadarlığı cihetiyle nevine karşı şefkatli ve rikkatlidir."(12)

 "Şefkat, insanın en latif ve şirin seciyesidir."(13)

 "Şefkatli olan, kimseyi tahkir ve tezlil etmez."(14)

 "Şefkat hissi ruhu rahatlatan ve tezyin eden bir his iken, tevehhümle ruhu sıkan bir azap olur." (15)

 ŞEFKAT-İ CİNSİYE KALPTEN NASIL ZAİL OLUR?

 "Fıskın menşei; kuvve-i akliye, kuvve-i gazabiye, kuvve-i şeheviye denilen üç kuvvetin ifrat ve tefritinden neş'et eder." "Keza kuvve-i şeheviyesi haddi aşarsa heva-i nefse tâbi olur, kalbinden şefkat-i cinsiye zâil olur, kendisi berbad olacağı gibi başkalarını da berbad edecektir."(16)

ŞEFKAT RAHMET VE İSTİKAMET

"Şefkat, hadsiz olan fakrını hissetmektir ki, Rahman ve Rahim isimlerine bakıyor."(17)

ŞEFKAT VE HÜRRİYET-İ ŞER'İ

Âlem-i İslamın şahsı manevisinin kalbine gayet kuvvetli kırılmaz ve sarsılmaz bir Şekilde içtima ve imtizaç edip yerleşmiş beş kuvvetten birisi de şefkattir. Yani bu kuvvet:

 "Şefkatle cihazlanmış şehamet-i imaniyedir. Yani tezellül etmemek; haksızlara, zalimlere zillet göstermemek, mazlumları da zelil etmemek. Yani hürriyet-i şer'iyenin esasları olan; müstebidlere dalkavukluk etmemek ve bîçarelere tahakküm ve tekebbür etmemektir"(18)

İSLAMİYETTE MUHTAÇLARA ŞEFKAT TAVSİYE DEĞİL, BİR EMİRDİR:

"An'ane-i İslâmiye kanunları, hastalara şefkatle incitmemek, gariblere şefkat edip incitmemek, Allah için Kur'an ve ilm-i imanîye hizmet edenlere zahmet vermemek ve incitmemek emreder."(19)

"Hangi ferd olursa olsun kendinden bir cihette daha fakirini (ve muhtacını) bulabilir. Ona şefkatle mükelleftir."(20)

ZEKÂT VE ORUCUN EMREDİLMESİNDEKİ HİKMET:

"İslamiyet, vücub-u zekat ve hürmeti riba gibi binler şefkatperverane mesail ile fukarayı ve avamı himaye etmiştir."(21)

Hem de "Ramazan şerifteki oruç insana ne derece şefkat ve merhamete muhtaç olduğunu derk ettirir."(22)

KURAN VALİDEYNE ŞEFKATİ EMREDİYOR

بِسْمِاللّٰهِالرَّحْمٰنِالرَّحِيمِ

اِمَّايَبْلُغَنَّعِنْدَكَالْكِبَرَاَحَدُهُمَااَوْكِلاَهُمَافَلاَتَقُلْلَهُمَااُفٍّوَلاَتَنْهَرْهُمَاوَقُلْلَهُمَاقَوْلاًكَرِيمًا٭

İsra suresinin 23.Ayeti kerimesinde Cenab-ı Hak şefkati emrediyor. "Anne babandan biri veya ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına erişecek olursa onlara sakın ÖF bile deme onları azarlama, onlara güzel söz söyle."(23)

ŞEFKAT VE MARİFETULLAH:

"Dünyanın lezzetleri, zevkleri ve zînetleri, Hâlıkımızı, Mâlikimizi ve Mevlâmızı bilmediğimiz takdirde cennet olsa bile cehennemdir. Evet öyle gördüm ve öyle de zevk ettim. Bilhâssa şefkatin ateşini söndürecek, marifetullahtan başka bir şey var mıdır? Evet, marifetullah olduktan sonra, dünya lezzetlerine iştiha olmadığı gibi Cennet'e bile iştiyak geri kalır."(24)

ŞEFKAT AKIL VE AHİRET:

"Saadet-i ebediyenin geleceğine en büyük delil, rahmettir. Evet, rahmetin rahmet olması ve nimetin nimet olması ancak ve ancak haşir ve saadet-i ebediyeye bağlıdır. Evet saadet-i ebediye olmasa, en büyük nimetlerden sayılan aklın, insanın kafasında yılan vazifesini görmekten başka bir işi kalmaz. Kezalik en latif nimetlerden sayılan şefkat ve muhabbet, ebedî bir ayrılık düşüncesiyle, en büyük elemler sırasına geçerler."(25)

ŞEFKAT VE ADEM-İ MUTLAK:

"Rahmet-i İlahiyenin en latifi, en zarifi, en lezizi olan muhabbet ve şefkate bakınız. O muhabbet ve şefkati, firak-ı ebedî ve hicran-ı lâyezalî ile karşıladığınız takdirde; vicdan, hayal ve ruh ne hale gireceklerdir. O muhabbet ve o şefkat en büyük, en tatlı bir nimet iken,en azîm bir musibete, bir belaya inkılab eder.

Acaba göz önünde bilbedahe görünen rahmet-i İlahiye, firak-ı ebedînin muhabbet ve şefkat aleyhine hücum etmesine müsaade eder mi? (Vallahi hâyır!..) لاَوَاللّٰهِ Ancak o rahmetin şe'nindendir ki, firak-ı ebedîyi hicran-ı lâyezalîye, hicran-ı lâyezalîyi firak-ı ebedîye ve adem-i mutlakı da her ikisine musallat eder ki, o firakların, o hicranların kökleri ortadan kalksın."(26)

HAKİKATLAR ZIDDINA İNKİLAP ETMEZ:

"

ثُمَّيُحْيِيكُمْ ukdesinin beyanındadır. Evet, bu hayat, ikinci bir hayattır ki; ölümden sonra, haşirden evvel vukua gelir. Demek hayat-ı uhreviye bu ikinci hayatla başlar. Binaenaleyh bu يُحْيِيكُمْ deki hitab, yalnız insanlara ait değildir, bilcümle kâinata raci'dir. Çünki bu hayat-ı uhreviye, bütün kâinatın neticesidir. Eğer bu hayat olmasa, kâinatta hakikat denilen herşey, zıddına inkılab eder. Meselâ: Nimet nıkmet olur, akıl bela olur, şefkat yılan olur."(27)

ŞEFKAT VE NİFAK:

"Nifak, imanın aksine akraba vesaireler arasındaki sıla'i rahmi keser. Bu ise şefkati izale eder. Şefkatin zevalinden fitne ve hıyanet doğar."(28)

MEŞREBİMİZİN ESASI OLAN ŞEFKATİN MEHAZI:

"Risale-i Nur'un mayası ve meşrebi tefekkür ve şefkat olduğu cihetle, Hz. İbrahim (a.s) hususi meşrebi olan tefekkür ve şefkat noktasına tevafuku (ve de) Sure-i İbrahim'in başındaki ayetin Risale-i Nur'a remzen"(29) bakması hizmetimizin kudsiyetini gösteriyor.

ŞEFKATİN ESAS OLMASI:

"Risale-i Nur meşrebinin en mühim dört esasından biri şefkattir."(30)

ŞEFKAT VE SİYASET:

"Risale-i Nur'un esas mesleği olan şefkat hak ve hakikat ve vicdan, bizleri şiddetle siyasetten ve idareye ilişmekten …(ve) masumlar belaya düşerler onlara zulmetmiş oluruz (diye) menetmiş." (31)Bundan dolayıdır ki: "İçtinabımızın çok sebeblerinden bir sebebi de; Risale-i Nur'un dört esasından birisi olan "şefkat etmek", zulüm ve zarar etmemektir. Çünki, وَلاَتَزِرُوَازِرَةٌوِزْرَاُخْرَى Yani "Birisinin hatasıyla, başkası veya akrabasıhatakâr olmaz; cezaya müstehak olmaz" olan düstur-u irade-i İlahiye"dir.(32)

Şualarda da: şöyle deniliyor; "İşte Kur'an'ın emriyle gayet şiddetle ve nefretle siyasetten ve idareye karışmaktan kaçındığımızın hakiki hikmeti ve sebebi budur."(33)

Dipnotlar

1-http://www.mumsema.org/islami-kavramlar

2-Buhari, Edep: 18

3-Kaynak numaraları Yeni Asya Neşriyat Külliyatına göredir.

4-Mektubat: s:132

5-Kastamonu Lh:91

6-Şualar:125

7-Sözler:169

8-Şualar:330

9-Lem'alar:948

10-Sözler:1007-1013

11-Eski Said Eserleri, Divan-ı Harbi Örfi:146

12-Şualar:33

13- Şualar: :32

14-İ.İcaz: 168

15-Mesnevi (Nesil):121

16-İ.İcaz: 358-9

17-Sikke-i Tasdiki Gaybi:150

18-Eski Said Eserleri, H.Şamiye:336

19-Emirdağ Lh:751

20-Mektubat: 678

21- Mektubat:545

22-Mektubat: :679

23-İsra suresi 23. ayet

24-Mesnevi (Nesil): 167

25-İ.İcaz:39

26- İ.İcaz: 95

27-İ.İcaz: 381

28-İ.İcaz:169

29-Şualar: 1108

30-Lem'alar:461-3

31-Şualar:549-464

32-Emirdağ Lh:83

33-Şualar:464

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

et-Teğabün: 3

Gökleri ve yeri yerli yerince yarattı. Sizi şekillendirdi ve şekillerinizi de güzel yaptı. Dönüş ancak O'nadır. (Mürşid 3.1 adlı yazılım-Turan Yazılım-(www.turan.com.tr) )

GÜNÜN HADİSİ

"Cebrail bana komşuya iyilik etmeyi tavsiye edip durdu. Neredeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak sandım."

Buharî, Edeb 28; Müslim, Birr 140-141. Ayrıca bk. Tirmizî, Birr 28; İbni Mace, Edeb 4

TARİHTE BU HAFTA

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI