Cevaplar.Org

KADER RİSALESİ ŞERHİ-11

“Üçüncüsü: Cüz-i ihtiyarî, kadere münafî değil. Belki kader, ihtiyarı te’yid eder. Çünkü kader, ilm-i İlahînin bir nev’idir. İlm-i İlahî, ihtiyarımıza taalluk etmiş. Öyle ise, ihtiyarı teyid ediyor, ibtal etmiyor.” (Sözler, 466)


Niyazi Beki(Prof. Dr.)

niyazibeki@gmail.com

2021-03-08 09:41:50

"Üçüncüsü: Cüz-i ihtiyarî, kadere münafî değil. Belki kader, ihtiyarı te'yid eder. Çünkü kader, ilm-i İlahînin bir nev'idir. İlm-i İlahî, ihtiyarımıza taalluk etmiş. Öyle ise, ihtiyarı teyid ediyor, ibtal etmiyor." (Sözler, 466)

ŞERH:

3. İnsanın özgür iradesi de mukadderdir

Burada cüz-i ihtiyarînin varlığını ispat etme sadedinde çok harika şöyle bir mantık delili kullanılmıştır: Kader, Allah'ın ilminin bir nevidir. Bu sebeple kader herşeyi ku-şatmıştır. Olmuş, olmakta olan ve daha sonra olacak herşeyi kayıt altına almıştır. Bir insanın maddi-manevi donanımlarıyla, zaman ve mekân bağlantısıyla, tüm hayatının haritasıyla kimliği ve kişiliği kaderle tespit ve tescil edilmiştir. A'dan Z'ye insanı kayıt altına alan kaderin bu geniş kapsamlı kayıtlarından cüz'î iradenin dışarıda bıra-kılmasının hiç bir izahı olamaz. Öyleyse bu cüz-i ihtiyarî, insanın bu özgür iradesi de, ilahi ilmin bir nevi olan kader tablosunda yerini almıştır. Demek kader, bırakın cüz'î iradeyi etkisiz kılması, iyi ve kötü işlerin hepsinde varlığını te'yid edip desteklemektedir.

Bediüzzaman hazretleri, bu hakikati "İlm-i İlahî, ihtiyarımıza taalluk etmiş. Öyle ise, ihtiyarı te'yid ediyor, ibtal etmiyor" ifadesiyle çok veciz bir şekilde ortaya koymuştur. Buna göre bir insan istese de özgür iradesini devre dışı bırakamaz. Çünkü onun devre dışı bırakılması, kaderin de o konuda devre dışı bırakılması anlamına gelir. Öyleyse insanın özgür irade sahibi olması zorunlu bir durumdur. Basit bir misal verecek olursak; görev başında olan askerler komutanlarının emirlerine bağlı olarak hareket etmek zorundadır. Öyle ki, komutan "Görev başına!" emrini verdiği zaman her askerin buna uyması zorunlu olduğu gibi, "Serbestsiniz istirahat edin!" emri karşısında da her asker bu emre itaat etmek zorundadır. Birinci emre karşı "Ben gö- rev yapmam!" diyemediği gibi, ikinci emre karşı da "Ben serbest olmam, istirahat etmem!" diyemez. İşte bu askerin emir doğrultusunda "serbest olması mecburi olduğu" gibi, ilahi kader tarafından insana verilen "özgür iradeye sahip olmak" da mecburidir. İstese de özgürlükten kurtulamaz.

-devam edecek-

Lugatçe

Cüz-i ihtiyarî: İnsanın sınırlı ira-desi, dilediğini yapma arzusu.

İhtiyar: İrade, karar verme gücü.

Münafi: Aykırı, muhalif.

Nev: Çeşit, tür.

Taallûk: Alâka.

Teyid etme: Destekleme.

 

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

KADERLE ALAKALI BAZI ISTILAHLAR

KADERLE ALAKALI BAZI ISTILAHLAR

Cüz’-i İhtiyarî: 1.Lügat manası: İhtiyarî kısım, tercih edilen ihtiyarî parça, seçile

KADERİN MERTEBELERİ

KADERİN MERTEBELERİ

Kaderin dört mertebesi vardır: a. Olmuş, olacak ve olmakta olan bütün herşeyin Allah’ın

KADERİN KISIMLARA AYRILMASI

KADERİN KISIMLARA AYRILMASI

3.Muhtevası itibariyle Kaderin Çeşitleri: a). Bedîhî ve Nazarî Kader: Kader, dışa yansıyan

KADER

KADER

1. Lügat manası: Ölçüp biçmek, takdir etmek, bir şeyin sınırlarını tayin etmek. Kader,

KADER RİSALESİ ŞERHİ-23

KADER RİSALESİ ŞERHİ-23

“Elhasıl: Madem hayat, esma-i hüsnanın nukuşunu gösterir. Hayatın başına gelen herşey has

KADER RİSALESİ ŞERHİ-22

KADER RİSALESİ ŞERHİ-22

DÖRDÜNCÜ MEBHAS Eğer desen: “Birinci Mebhas’ta isbat ettin ki: Kaderin her-şeyi güzeldir,

KADER RİSALESİ ŞERHİ-21

KADER RİSALESİ ŞERHİ-21

Eğer desen: "Kader bizi böyle bağlamış. Hürriyetimizi selbetmiştir. İnbisat ve cevelana mü

KADER RİSALESİ ŞERHİ-20

KADER RİSALESİ ŞERHİ-20

Zikredilen delillerle varılan netice şöyle özetlenmiştir: “Netice-i meram: Madem bilmüşahe

KADER RİSALESİ ŞERHİ-19

KADER RİSALESİ ŞERHİ-19

. Kitab-ı Mübin-İmam-ı Mübin hakikatı Kur’an-ı Hakîm’de bu iki kavrama da yer verilmi

KADER RİSALESİ ŞERHİ-18

KADER RİSALESİ ŞERHİ-18

Üstadın aşağıdaki ifadelerinde bu hakkatlerin açıklaması vardır: “Hem herşeyin miktar-ı

KADER RİSALESİ ŞERHİ-17

KADER RİSALESİ ŞERHİ-17

ÜÇÜNCÜ MEBHAS: Kadere iman, imanın erkânındandır. Yani: "Herşey, Cenab-ı Hakk'ın takdiriy

Nâhl Suresi;128

Şüphesiz ki, Allah, takvaya sarılanlarla, iyilik yapan ve iyi kullukta bulunanlarla beraberdir.

GÜNÜN HADİSİ

İnsanların en fenası, birine ayrı, diğerine de ayrı görünen iki yüzlü insanlardır.

Seçme Hadisler, 101

TARİHTE BU HAFTA

*İskilipli Âtıf Hoca'nın İdamı(4 Şubat) *Sultan II.Ahmed'in Vefatı(6 Şubat) *İstanbul Yeni Camii İbadete Açıldı(8 Şubat) *Ömer b. Abdülaziz'in Vefatı(9 Şubat) *Sultan II.Abdülhamid Han Vefat Etti(10 Şubat)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI