Cevaplar.Org

EDEPSİZLİĞİN ADI ERGENLİK

Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla... Hacı hacıyla Mekke’de, derviş dervişle tekkede, ergenin de ergenle dakkada buluştuğu internet çağının siber çocukları, ‘itle yatan bitle kalkar’ sözünün ne kadar doğru bir söz olduğunu, kaşıntılarıyla her dâim isbat etmişlerdir.


Ali Haydar Çetintürk

cetinturkalihaydar@gmail.com

2021-01-22 11:36:35

Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla...

Hacı hacıyla Mekke'de, derviş dervişle tekkede, ergenin de ergenle dakkada buluştuğu internet çağının siber çocukları, 'itle yatan bitle kalkar' sözünün ne kadar doğru bir söz olduğunu, kaşıntılarıyla her dâim isbat etmişlerdir.

Keseleri şiştikçe kalbleri daralan bir takım ana-babaların, 'saldım çayıra Mevlam kayıra' îtikâdı ile evlatlarını saldıkları çayır, tehlikelerle dolu olduğu için, meydana gelen edebsizlikler de ergenlik çağı diye isimlendirilmiştir.

Siber vâdide sörf yaparken hayatın 'püf' noktalarını kaçırdığı için, hayatın 'tüh' noktalarında gezinmeye aday olan bu ergenler, yaptıklarından ne kadar sorumlu iseler, bunların ana-babaları da bir o kadar mes'ûl ve sorumludurlar.

Gençliğin ilk aşamasının adı olan ergenlik, haddi zâtında dinin emir ve yasaklarına doğru açılan koridorun adıdır.

Bir hat levhası olan "Edeb yâ hû" cümlesi, tarihden günümüze kadar ulaşan bir mirasdır. Edeb kelimesi, her ne kadar satırlarda kalmış olsa da, sadırlarında bu kelimenin hakikatını barındıran edibler, vermeye çalıştıkları edebin karşılığını her ne kadar göremeseler de, ergenin de, edebsizin de kendilerine âit olduklarını bilirler. Tıpkı baltanın da, sapının da sahibine âit olduğunu bildikleri gibi.

Edebsizin edebsizliğine sabretmek manasına da gelebilen edebi, edebsizlerden öğren diyen büyüklerimiz ne de güzel söylemişler.

Şöyle ki; edeb, pembe dizilerden öğrenilen, terbiye ise akıllı tabletlerden taleb edilen bir şey değildir.

Bazı şeyler ancak hayatın içerisinde yaşanarak öğrenilebilmektedir. Ancak fiziksel ergenliğini çoktan aştığı halde, rûhen bîedeb olanların rûhî ergenlikten kurtulabilmeleri ise, tasavvufî terbiyeye talib olmakla mümkün olabilmektedir.

Edebini tasavvufdan alanlar, hayata dürbünün tersiyle bakmadıkları için etrafındaki insanları asla küçük görmezler. Zîra aldıkları terbiye, onlara, zarfa (dış görünüşe) değil, mazrûf'a (kişiliğe) bakılmasını öğreten bir terbiyedir.

Unutma ki; yüzmeyi, seninle beraber suya girebilen birisinden öğrenebilirsin. Beraber suya giremediğin akıllı telefonundan da ancak o suyun resmini seyredersin.

Kavak ağacı kiraz vermez. Çınar ağacının saksıda yetiştiği görülmüş bir şey midir? Hiç kalın bir telden ince ses çıkar mı?

Gemilerin karada da yüzebileceğini hayal etmek, ancak Mehmedleri Fâtihler haline getirebilir. Fatih'in fethettiği şehrin Beyoğlu sokaklarında eniği ile kadını-erkeği ve ergeni ile, eşcinsellere özgürlük için yürüyen karaltıların hangisiyle edebi konuşacağız Allah aşkına?!..

Fatih'in, İstanbul'u fethederken surlara fırlattığı güllelerin sayısını bilemiyoruz ama inanın Beyoğlu'nda sokaklara fırlayan protestocuların sayısının, surları döven "top"lardan daha fazla olduğu kesindir.

Bu kadar insanın bir araya gelebilmesine şaşıranlara, okullarda aldıkları eğetimi de sorgulamalarını tavsiye ediyoruz. Çünkü bir eğitim sisteminin temelinde, "Hayâ imandandır"(1) düstûru bulunmuyorsa, 'ağaç yaş iken eğilir' sözündeki 'yaş ağaç' olan ergenlerin de eğiliminin farklı olmasına şaşırmamak gerekir.

Mesele sadece okullarda verilen eğitimde değildir. Şöyleki, Necib Fazıl'ın;

Tohum saç, bitmezse toprak utansın!

Hedefe varmayan mızrak utansın!

Hey gidi küheylan, koşmana bak sen!

Çatlarsan, doğuran kısrak utansın!

dizelerinde zikredilen küheylan, yiğittir, kısrak ise kadındır. "Küheylanlar", ergenlik çağında "tay" iken "kısraklar" tarafından beslenir, korunur ve eğitilirler. Binâenaleyh ergenleri "ümmet" haline getiren "ümm" dür, yani anadır. Tıpkı bir Türk atasözünde zikredildiği gibi; "Kadın vardır yiğit doğurur, oymağı devlet eder. Kadın vardır it doğurur, memlekete dert eder."

 Şu da bir gerçek ki; turunçgiller soğuk iklimde yetişmezler. Yani ortamın iyi ve müsâit olması lazımdır. Eğitilmemiş insan da toprağın altındaki demir cevheri gibidir. Çıkarılıp işlenmediği müddetçe hiç bir işe yaramaz.

O cevheri işlemekle memur olan tâife ise, insanları kereste gibi görüp, tek tip sopalar halinde yetiştirmeye devam ettikleri müddetçe, o sopalardan hissedar olmaya hak kazanacaklardır.

Dünya bir medrese, insanlar ise o medresenin talebeleridir. Doğumu ile o medreseye kaydolup, ölümü ile de diplomasını eline verirler.

Acındırılarak arsız, acıktırılarak da hırsız haline getirilenler, tahsil yerine tahsilatla uğraştıkları için karnelerini dâima zayıflarla dolu olarak bulacaklardır. Unutmayalım ki, arkadaşı şeytan olan, kendisini cehenneme hazırlamalıdır.

Ergen dendiği vakit aklıma hep Üsâme bin Zeyd geliyor. Hani Zeyd bin Hârise ile Habeşli Bereke (Ümmü Eymen)'in cesur evladı. Hani arkadaşları olan Abdullah bin Ömer, Zeyd bin Sâbit, Berâ bin Âzib, Arcir bin Hazım ve Üseyd bin Zübeyr ile beraber 12 yaşlarında olduğu halde savaşmak için gittikleri Uhud'dan, Efendimizin (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) "dönün" emriyle ağlayarak dönen ve ancak 2 yıl sonra Hendek günü savaşmalarına izin verilen2 Üsâme geliyor.

O ergen değil miydi? O hiç genç olmadı mı? Mûte'de atının üzerinden yıkılan babası Hazreti Zeyd'in atına bindiğinde henüz 17 yaşında değil miydi?

Evet o da ergendi, Fakat İslam için bedeller ödeyen bir ergen! Tıpkı Kerbela'da bedel ödeyen Ehl-i Beyt'in ergenleri gibi. Ehl-i Beyt'e, Ehl-i Beyt olmanın bedelini ödetenler de karnelerini alıp bu dünyadan mezun olarak defolup gittiler.

Büyüklerin imtihanı da büyük olur. Bunun için "her bela, değildir kerbela." Ama bizler, çocuklarımızla beraber belalardan emin olmak istiyorsak, edebi başımıza tâc etmemiz lazımdır.

Edeb bir tâc imiş nûr-i Hüdâ'dan.

Giy ol tâcı, emin ol her beladan.

HÂTİME

Cips paketi gibi %75'i hava olan, 13-14 yaşlarında olup ana-babasından daha çok sesi çıkan, kibri tavan yaptığı için atarlanan, erkek olduğu halde yürürken küpesi sallanan gençlerin ergenlik modundan çıkarak "Edib" olmalarını arzuluyorum ve bu makale için kaleme aldığım, mevzumuz ile alakalı yeni yazdığım üç kıtalık bir şiirimle makalemi sonlandırıyorum:

Her tarafı sarmış internet ağı.

Edebsizlik olmuş ergenlik çağı.

Hayâ uzaklaşmış hiç görünmüyor.

Kibir tavan yapmış sanki Kaf dağı.

Gülle misin, tüfek mi, oğlum sen nesin?

Dilindesin küpen ile herkesin.

Anan susmuş sana söz bulamıyor,

Babandan daha çok çıkıyor sesin.

Fayda vermez sana ne sağ ne de sol.

Selâmet'e giden edebtir tek yol.

Bırak bu işleri gel dön aslına!

Çık ergen modundan haydi "edib" ol!

Vesselam

Kaynaklar:

1- Buhari, Kitabü'l-İman, hadis no: 23.

2- İbn-i Hişam, es-Sîretü'n-Nebeviyye, Mısır 1955: 11,66.

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

DİZ ÜSTÜ OTURMAK

DİZ ÜSTÜ OTURMAK

Bundan elli yıl önce köyde otururduk. Ekmeğimizi annem tandırda pişirirdi. Önce diz üstü

EDEPSİZLİĞİN ADI ERGENLİK

EDEPSİZLİĞİN ADI ERGENLİK

Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla... Hacı hacıyla Mekke’de, derviş dervişle tekkede, e

ANNE KARNINDAKİ BEBEĞİN RABBİYLE DİYALOĞU

ANNE KARNINDAKİ BEBEĞİN RABBİYLE DİYALOĞU

Anne karnındaki bir bebeğin ağzı vardır, gözü vardır, kulağı vardır, eli vardır, ayağı

SİGARALI GENÇ VE BEN

SİGARALI GENÇ VE BEN

Yolcu minibüsünün içindeyim. Çarşıdan Fakülteye gidiyorum. Bir durakta kahvehaneden çıkan

EY HER YERDEN GÖRÜNEN VE HER YERDEN GÖREN! SENİ İSTİYORUM!

EY HER YERDEN GÖRÜNEN VE HER YERDEN GÖREN! SENİ İSTİYORUM!

Namaz için kalkmıştım. Kıyamda durdum, kâinatı kıyamda gördüm. Rükûa vardım, kâinatı

YOLA ÇIKMAK

YOLA ÇIKMAK

Biraz sonra yola çıkacağız. On bin metre yükseklikten, üç bin kilometre yol kat edeceğiz. Bu

KAPTANLIK KOLAY BİR ŞEY DEĞİLDİR

KAPTANLIK KOLAY BİR ŞEY DEĞİLDİR

Stuttgart Hava Limanı’nın alt katında bütün dinler için ayrılan ibadethanede namaz kılarke

ARABAYI UNUTTUM

ARABAYI UNUTTUM

Unutmak çok kötü bir şeydir. Bu gün çarşıdan gelirken bir yerde arabayı park edip bir iki

İŞTE KOLAY KÂRDA ÇOK

İŞTE KOLAY KÂRDA ÇOK

İşte cemaatle namaz kılma hareketi, kaptanı imam olan mescit botuna binerek en emin arkadaşlarl

GÖKÇEADA DEPREMİ

GÖKÇEADA DEPREMİ

Belirtilen tarihte bütün Ege’de ve dolayısıyla Tavşanlı’da çok şiddetli bir deprem oldu.

24 SAAT MİSAFİR KALDIĞIM ANKARA

24 SAAT MİSAFİR KALDIĞIM ANKARA

Yıllar önceydi, M.E. B’ndaki bir sınav için Ankara’da bulunuyordum. Ankara soğuk, sınav zo

İman edip salih ameller işleyen kimseler için mağfiret ve bol rızık vardır.

Hac, 50

GÜNÜN HADİSİ

Hikmetli söz, müminin yitiğidir. Onu nerede bulursa almaya en layıktır.

Tirmizi, İlim, 19.

TARİHTE BU HAFTA

-İbn-i Batuta'nın Vefatı(24 Şubat 1369) -Malcolm X'in Vefatı(25 Şubat 1965) -Tarık Buğra Vefat Etti.(28 Şubat 1994) -Buhari'nin Vefatı(2 Mart 869)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI