Cevaplar.Org

MÜTEVATİR HABER NE DEMEKTİR?

Tarifi: 1-Lugat bakımından; Mütevatir kelimesi ism-i faildir. Tevatür kelimesinden türemiştir. Birbirini takip etmek demektir. (Mesela) dersin; yağmur tevatür etti, yani yağması birbirini izledi. 2-Istılah bakımından; Rivayet edenleri çok olan ve bu topluluğun yalan üzerine birleşmelerinin imkânsız oldukları rivayetlerdir


Salih Okur

nedevideobendi@gmail.com

2020-09-01 08:12:49

Tarifi:

1-Lugat bakımından; Mütevatir kelimesi ism-i faildir. Tevatür kelimesinden türemiştir. Birbirini takip etmek demektir. (Mesela) dersin; yağmur tevatür etti, yani yağması birbirini izledi.

2-Istılah bakımından; Rivayet edenleri çok olan ve bu topluluğun yalan üzerine birleşmelerinin imkânsız oldukları rivayetlerdir.

Tarifin Şerhi

Mütevatir haber; Sened tabakalarından her bir tabakasında onu rivayet edenlerin çok olduğu hadis ve haberlerdir. Akıl, adet olarak hükmeder ki, o ravilerin bir yalan üzerinde birleşmeleri imkânsızdır.

Tevatürün Şartı

Tariften ortaya çıktı ki, bir haberin mütevatir olmasının dört şartı vardır;

1-Rivayet edenlerin çok olması; Bunların en az sayısı hakkında ihtilaf edildi. Muhtar görüş bunların en az on kişi olmasıdır.

2-Bu sayının rivayet senedinin bütün tabakalarında olmasıdır.

3-Bu sayıdaki ravilerin bir yalan üzerinde birleşmelerin imkânsız olmasıdır.

4-Haber verdikleri şeyin hisse dayalı olmasıdır; "işittik" "gördük" "dokunduk" vs. Ama mesela akla müstenid olsa, âlemin yaratılışı gibi, o zaman onların haberi mütevatir olarak isimlendirilmez.

Hükmü

Mütevatir haber kesin hüküm ifade eder. Yani yakini bir ilmi ki, insan onu kesin bir tasdik ile tasdik etmek zorunda kalır. Bir şeye bizzat şahid olan bir kimse gibi ki, onda tereddüdü olmaz. Mütevatir haber de böyledir. Bundan dolayı mütevatir haber her bakımdan makbuldür, rivayet edenleri araştırmaya ihtiyaç bırakmaz.

Kısımları

Mütevatir haber "lafzi" ve "manevi" olarak iki kısma ayrılır.

1-Lafzi mütevatir; Lafzı ve manası mütevatir olan haberlerdir. Mesela;

مَنْ كَذَبَ عَلَىَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّاْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ

"Benim üzerime bir yalan uyduran, Cehennemde yerini hazırlasın"(Buhari, Kitabu'l İlm) hadisini yetmişe yakın sahabe rivayet etmiştir. Sonra bu sened silsilesinde( tabiin, tebe-i tabiin…) artarak devam etmiştir.

2-Manevi mütevatir; Lafzı mütevatir olmayıp, manası mütevatir olan haberlerdir. Misal; duada ellerin kaldırılmasına dair 100 civarında hadis varid olmuştur. Bu rivayetlerin lafızlarında değişiklik olmakla birlikte, birleştikleri ortak nokta Efendimizin(sallallahu aleyhi ve sellem) duada ellerini kaldırdığıdır. Rivayet zincirleri bu itibarla mütevatir olmuştur.

Sayısı

Üzerinde söz söylenmeyecek sayıda mütevatir hadisler bulunmaktadır; havz-ı kevser hadisi, meshlerin üzerine mesh etmek hadisi, namazda ellerin kaldırılması hadisi, "Allah yüzünü ağartsın o kimsenin ki" ve bunlar gibi çok mütevatir hadis bulunmaktadır. Lakin ahadi hadislere baktığımızda, mütevatir hadislerin ahadi hadislere oranla çok az sayıda olduklarını buluruz.

Mütevatir hadisler konusunda en meşhur tasnifler

Hadis uleması mütevatir hadisler hususunda çok özen göstermişler ve bu konuda müstakil eserler vermişlerdir. Ta ki onları araştıran ilim taliplerine bir kolaylık olsun.

Bu musannefatlardan bazıları şunlardır;

1-El Ezharu'l Mütenasiretu Fi Ahbari'l Mütevatireti; İmam Suyuti, O, eserini bablarla tertip etmiştir.

2-Katf'ul Ezhar; Suyuti, bahsi geçen kitabın hülasasıdır.

3-Nazmu'l Mütenasiretu Min Hadis'il Mütevatireti; Mahmud bin Cafer el Kettani

Kaynak:

Dr. Mahmud Tahhan, Teysiru Mustalahi'l Hadis

Mektebetu'l Maarif, Riyad, 2010

Tercüme: Salih Okur

 

 

 

 

 

 

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

serkan çakir, 2020-09-01 12:02:37

usulü hadis üzerine verdiğiniz bilgilerden dolayı teşekkür ederiz devamını bekleriz

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

DİĞER YAZILAR

MEŞHUR HADİS NEDİR?

MEŞHUR HADİS NEDİR?

Haber-i ahad, sened yolları adedine göre üç kısma ayrılır; 1-Meşhur 2-Aziz 3-Garib Biz b

MÜTEVATİR HABER NE DEMEKTİR?

MÜTEVATİR HABER NE DEMEKTİR?

Tarifi: 1-Lugat bakımından; Mütevatir kelimesi ism-i faildir. Tevatür kelimesinden türemiştir

PEYGAMBERİMİZ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKEN HUSUSLAR

PEYGAMBERİMİZ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKEN HUSUSLAR

1. O, Allah’ın Habîbi (sevgili kulu) ve Halîli (dostudur). 2. O, Peygamberlerin sonuncusudur.

ÇELİŞKİLİ GİBİ GÖRÜNEN BAZI HADİSLER

ÇELİŞKİLİ GİBİ GÖRÜNEN BAZI HADİSLER

Soru: İlk bakışta çelişkili ve birbirine zıt gibi görünen bazı hadisler nasıl uzlaştırı

RASULULLAH’IN ÜSTÜNLÜĞÜ

RASULULLAH’IN ÜSTÜNLÜĞÜ

Daha Önceki Yazımızın Bir Tetimmesidir Hz. Peygamber(s.a.v)’in en üstün olduğunu gösteren

HADİS VE HADİS İLİMLERİNİN EN ÖNEMLİ MESELELERİNE DAİR SORU-CEVAPLAR

HADİS VE HADİS İLİMLERİNİN EN ÖNEMLİ MESELELERİNE DAİR SORU-CEVAPLAR

Soru-: Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim’deki hadisler, ilim ifade eder mi? Cevap-: Muhakkik âli

PEYGAMBERLERİN EŞİT VE FARKLI OLDUĞU YERLER

PEYGAMBERLERİN EŞİT VE FARKLI OLDUĞU YERLER

Epeydir sosyal medyada gündeme getirilen bir konuyu, birkaç gün önce bir sohbette bazı dostlar

25 YAŞINDAKİ BİR DELİKANLI 40 YAŞINDAKİ DUL BİR KADINLA NEDEN EVLENDİ?

25 YAŞINDAKİ BİR DELİKANLI 40 YAŞINDAKİ DUL BİR KADINLA NEDEN EVLENDİ?

Başlıktan kimi kastettiğimi anlamışsınızdır. 25 yaşındaki delikanlı, daha sonra peygamber

KUR'AN'IN IŞIĞINDA HZ. PEYGAMBER'İN MU'CİZELERİ-3

KUR'AN'IN IŞIĞINDA HZ. PEYGAMBER'İN MU'CİZELERİ-3

b) Kur'an'da Hissî Mucizeler Hz. Peygamber (s.a)in hissî mucize gösterdiğinin delillerini sahî

KUR'AN'IN IŞIĞINDA HZ. PEYGAMBER'İN MU'CİZELERİ-2

KUR'AN'IN IŞIĞINDA HZ. PEYGAMBER'İN MU'CİZELERİ-2

Hissî Mucizeler Hissî mucizenin en yaygın ve kabul gören-ve Matûridî kelamcı Nureddin es-Sâ

KUR'AN'IN IŞIĞINDA HZ. PEYGAMBER'İN MU'CİZELERİ-1

KUR'AN'IN IŞIĞINDA HZ. PEYGAMBER'İN MU'CİZELERİ-1

İ'cazın sözlük anlamı, başkasını âciz bırakmak, onu ilgili konuda mağlup etmek demektir.

Yer yüzünde bulunan her canlı yok olacaktır. Ancak azamet ve ikram sahibi Rabbinin zâtı baki kalacaktır.

Rahman, 26-27

GÜNÜN HADİSİ

Ramazan ayı girdiği zaman cennetin kapıları açılır, cehennemin kapıları kapanır ve şeytanlar da zincire vurulur.

Tirmizi, Savm 82, (807); İbnu Mace, Sıyam 45, (1746)

TARİHTE BU HAFTA

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI