Cevaplar.Org

MÜTEVATİR HABER NE DEMEKTİR?

Tarifi: 1-Lugat bakımından; Mütevatir kelimesi ism-i faildir. Tevatür kelimesinden türemiştir. Birbirini takip etmek demektir. (Mesela) dersin; yağmur tevatür etti, yani yağması birbirini izledi. 2-Istılah bakımından; Rivayet edenleri çok olan ve bu topluluğun yalan üzerine birleşmelerinin imkânsız oldukları rivayetlerdir


Salih Okur

nedevideobendi@gmail.com

2020-09-01 08:12:49

Tarifi:

1-Lugat bakımından; Mütevatir kelimesi ism-i faildir. Tevatür kelimesinden türemiştir. Birbirini takip etmek demektir. (Mesela) dersin; yağmur tevatür etti, yani yağması birbirini izledi.

2-Istılah bakımından; Rivayet edenleri çok olan ve bu topluluğun yalan üzerine birleşmelerinin imkânsız oldukları rivayetlerdir.

Tarifin Şerhi

Mütevatir haber; Sened tabakalarından her bir tabakasında onu rivayet edenlerin çok olduğu hadis ve haberlerdir. Akıl, adet olarak hükmeder ki, o ravilerin bir yalan üzerinde birleşmeleri imkânsızdır.

Tevatürün Şartı

Tariften ortaya çıktı ki, bir haberin mütevatir olmasının dört şartı vardır;

1-Rivayet edenlerin çok olması; Bunların en az sayısı hakkında ihtilaf edildi. Muhtar görüş bunların en az on kişi olmasıdır.

2-Bu sayının rivayet senedinin bütün tabakalarında olmasıdır.

3-Bu sayıdaki ravilerin bir yalan üzerinde birleşmelerin imkânsız olmasıdır.

4-Haber verdikleri şeyin hisse dayalı olmasıdır; "işittik" "gördük" "dokunduk" vs. Ama mesela akla müstenid olsa, âlemin yaratılışı gibi, o zaman onların haberi mütevatir olarak isimlendirilmez.

Hükmü

Mütevatir haber kesin hüküm ifade eder. Yani yakini bir ilmi ki, insan onu kesin bir tasdik ile tasdik etmek zorunda kalır. Bir şeye bizzat şahid olan bir kimse gibi ki, onda tereddüdü olmaz. Mütevatir haber de böyledir. Bundan dolayı mütevatir haber her bakımdan makbuldür, rivayet edenleri araştırmaya ihtiyaç bırakmaz.

Kısımları

Mütevatir haber "lafzi" ve "manevi" olarak iki kısma ayrılır.

1-Lafzi mütevatir; Lafzı ve manası mütevatir olan haberlerdir. Mesela;

مَنْ كَذَبَ عَلَىَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّاْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ

"Benim üzerime bir yalan uyduran, Cehennemde yerini hazırlasın"(Buhari, Kitabu'l İlm) hadisini yetmişe yakın sahabe rivayet etmiştir. Sonra bu sened silsilesinde( tabiin, tebe-i tabiin…) artarak devam etmiştir.

2-Manevi mütevatir; Lafzı mütevatir olmayıp, manası mütevatir olan haberlerdir. Misal; duada ellerin kaldırılmasına dair 100 civarında hadis varid olmuştur. Bu rivayetlerin lafızlarında değişiklik olmakla birlikte, birleştikleri ortak nokta Efendimizin(sallallahu aleyhi ve sellem) duada ellerini kaldırdığıdır. Rivayet zincirleri bu itibarla mütevatir olmuştur.

Sayısı

Üzerinde söz söylenmeyecek sayıda mütevatir hadisler bulunmaktadır; havz-ı kevser hadisi, meshlerin üzerine mesh etmek hadisi, namazda ellerin kaldırılması hadisi, "Allah yüzünü ağartsın o kimsenin ki" ve bunlar gibi çok mütevatir hadis bulunmaktadır. Lakin ahadi hadislere baktığımızda, mütevatir hadislerin ahadi hadislere oranla çok az sayıda olduklarını buluruz.

Mütevatir hadisler konusunda en meşhur tasnifler

Hadis uleması mütevatir hadisler hususunda çok özen göstermişler ve bu konuda müstakil eserler vermişlerdir. Ta ki onları araştıran ilim taliplerine bir kolaylık olsun.

Bu musannefatlardan bazıları şunlardır;

1-El Ezharu'l Mütenasiretu Fi Ahbari'l Mütevatireti; İmam Suyuti, O, eserini bablarla tertip etmiştir.

2-Katf'ul Ezhar; Suyuti, bahsi geçen kitabın hülasasıdır.

3-Nazmu'l Mütenasiretu Min Hadis'il Mütevatireti; Mahmud bin Cafer el Kettani

Kaynak:

Dr. Mahmud Tahhan, Teysiru Mustalahi'l Hadis

Mektebetu'l Maarif, Riyad, 2010

Tercüme: Salih Okur

 

 

 

 

 

 

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

serkan çakir, 2020-09-01 12:02:37

usulü hadis üzerine verdiğiniz bilgilerden dolayı teşekkür ederiz devamını bekleriz

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

DİĞER YAZILAR

MEALCİLERİN SÜNNET HAKKINDAKİ ŞÜPHELERİ VE BUNLARA VERİLEN CEVAPLAR

MEALCİLERİN SÜNNET HAKKINDAKİ ŞÜPHELERİ VE BUNLARA VERİLEN CEVAPLAR

Hadisleri inkar edenlere mealciler, akılcılar ve Kur'an'cılar denilir. Bunlar kendilerine nispet

HZ. PEYGAMBERE KARŞI GÖREVLERİMİZ

HZ. PEYGAMBERE KARŞI GÖREVLERİMİZ

İslâm bir dindir. Bu dini gönderen Allah (cc)'dır. Bu dinin bir kutsal kitabı, bir peygamberi,

HZ. PEYGAMBER HAKKINDAKİ TAVRIMIZ NASIL OLMALI?

HZ. PEYGAMBER HAKKINDAKİ TAVRIMIZ NASIL OLMALI?

Hucurât, 2. âyet: “Ey iman edenler! Seslerinizi, Peygamber'in sesinin üstüne yükseltmeyin. Bi

SÜNNETE BAŞVURMADAN KUR’AN’LA AMEL ETMENİN İMKANSIZLIĞI

SÜNNETE BAŞVURMADAN KUR’AN’LA AMEL ETMENİN İMKANSIZLIĞI

Sahâbe, dinî hükümleriKur’an-ı Kerim’den alıyordu. Ancak çoğu kez Kur’an ayetleri tafs

SAHABENİN HADİS YAZMAMASININ ÜÇ SEBEBİ

SAHABENİN HADİS YAZMAMASININ ÜÇ SEBEBİ

“Sahâbenin hadisleri yazmamasının üç sebebi vardır. Birinci Sebep: Allah Rasûlü'nün (S.

TABİÎNİN SÜNNETİN YAZIM ve TEDVİNİNE VERDİĞİ ÖNEM

TABİÎNİN SÜNNETİN YAZIM ve TEDVİNİNE VERDİĞİ ÖNEM

Sünnetin tedvin ve muhafazası konusunda tâbiîn kuşağının çok büyük hizmetleri olmuştur.

HADİSLERİN TEDVİNİ-3

HADİSLERİN TEDVİNİ-3

Müslümanların "sahih hadis"i tespit amacıyla ortaya koyduğu benzersiz ilimlerden biri de cerh v

HADİSLERİN TEDVİNİ-2

HADİSLERİN TEDVİNİ-2

Ashab-ı Kiramın öğrencileri olan tabiûn kuşağının tarihçesi, hicretin ilk senesinden başl

GÜZEL AHLAKA AİT 15 HADİS-İ ŞERİF

GÜZEL AHLAKA AİT 15 HADİS-İ ŞERİF

1.Mekârim-i ahlâkı itmâm için ba’s buyuruldum.(1) 2. Ahlâk-ı ilâhiyye ile tahalluk edin

HADİSLERİN TEDVİNİ-1

HADİSLERİN TEDVİNİ-1

Bilindiği üzere Allah Rasûlü (s.a.v) başlangıçta Kuran'la karışmasını önlemek amacıyla

HADİS’E SALDIRILMASININ ASIL SEBEBİ

HADİS’E SALDIRILMASININ ASIL SEBEBİ

Çağımızda hadisi ve hadis ehlini hedef alan ve öncülüğünü müsteşriklerin yaptığı ve M

Hamd alemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur.

Fatiha,1

GÜNÜN HADİSİ

Muavvizeteyn (Nas-Felak) Sureleri

"Şeytan insanoğlunun kalbinin üzerinde tünemiş vaziyette bekler. Allah'ı zikredince siner, çekilir, gaflet etse vesvese verir." (Buhari, Tefsir, Kul euzu bi-rabbi'n-nas 1)

TARİHTE BU HAFTA

*Fazıl Mustafa Paşa'nın Belgrad'ı Fethi(9 Ekim 1960) *HAZRETİ HÜSEYİN (r.a.) Şehid Edildi-Kerbela Vak'ası(10 Ekim 680) *Ömer Nasuhi Bilmen Vefat Etti(12 Ekim 1971) *Ankara Başkent Oldu(13 Ekim 1923)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI