Cevaplar.Org

ŞİRK VE ÇEŞİTLERİ

Şirk Nedir? Sözlükte şirk, ortak koşmak; müşrik, şirk koşan kişi; şerik ise ortak anlamına gelir. Şirk kelimesinin terim anlamı; zatında, sıfatlarında ve fiillerinde Allah’a ortak koşmak, onun dengi ve benzeri bulunduğuna inanmak demektir.


Ali Bozkurt

alibozkurt.02@hotmail.com

2020-06-22 09:41:52

Şirk Nedir?

Sözlükte şirk, ortak koşmak; müşrik, şirk koşan kişi; şerik ise ortak anlamına gelir.

Şirk kelimesinin terim anlamı; zatında, sıfatlarında ve fiillerinde Allah'a ortak koşmak, onun dengi ve benzeri bulunduğuna inanmak demektir.

İslamiyet'in ilk yıllarında nazil olan Kâfirun suresi, tevhit inancı ile şirki bağdaştırmanın mümkün olmadığını anlatmaktadır:

"(Resûlüm!) De ki: Ey kâfirler! Ben sizin tapmakta olduklarınıza tapmam. Siz de benim taptığıma tapmıyorsunuz. Ben de sizin taptıklarınıza asla tapacak değilim. Evet, siz de benim taptığıma tapıyor değilsiniz. Sizin dininiz size, benim dinim de banadır."(1)

İman ile şirk, farklı şeylerdir; bunları bağdaştırmak imkân dışıdır. İman ile şirkin, mahiyetleri gereği, bir araya gelmeleri asla mümkün değildir. Müşrikleri memnun etmek düşüncesiyle, Allah'a ortak koştukları varlıklar konusunda onlara taviz verilemez. İman ile şirk, birbirlerinden net olarak ayrılmışlardır.

İhlâs suresi, Allah'ın tek olduğunu vurgulayarak şirke giden bütün yolları kapatmıştır:

"De ki; O, Allah'tır, bir tektir."(2)

Allah, birdir; eşi, benzeri ve ortağı yoktur. Hiçbir şey ona ortak koşulamaz; sıfatlarında ve fiillerinde tektir.

Kur'an, Allah'a ortak koşma anlamına gelen her türlü şirki tamamen reddetmektedir.

Şirk, tarih boyunca değişik anlayışlarla ve değişik isimler altında ortaya çıkmıştır.

Şimdi şirkin çeşitleri ile şirk sayılan akımları incelemeye çalışalım:

II-Şirkin Çeşitleri

Kelam kitapları, şirk sayılan durumları beş başlık altında izah etmişlerdir. Bunları sırayla inceleyelim.

1. Şirk-i İstiklal:

Arada herhangi bir aracı bulunmadan, vasıtasız bir şekilde ikinci bir ilahın varlığını kabul etmeye şirk-i istiklal denir. 

Düalistler ve Mecûsîler, şirk-i istklalın en bariz örnekleridir.

Kur'an, bu tür şirki şu şekilde yasaklamaktadır:

"Allah, şöyle dedi: "İki ilâh edinmeyin. O, ancak tek ilâhtır. O hâlde, yalnız benden korkun."(3)

Allah'tan başka ilah yoktur. İbadet edilecek ve kendisinden korkulacak tek ilah, Allah'tır.

2.Şirk-i Teb'iz:

Allah'ın birliğini kabul etmekle birlikte kısmi anlamda ona birtakım ortaklar koşma anlayışına şirk-i teb'iz denir.

Hıristiyanlıktaki teslîs inancı ile yahudilerin Hz. Üzeyir'i Allah'ın oğlu kabul etmeleri, şirk-i teb'izin en bariz örnekleridir.

Kur'an, bu tür şirki şu şekilde yasaklamaktadır:

"Andolsun, "Allah, üçün üçüncüsüdür" diyenler kâfir oldu. Hâlbuki bir tek ilâhtan başka hiçbir ilâh yoktur. Eğer dediklerinden vazgeçmezlerse, andolsun onlardan inkâr edenlere elbette, elem dolu bir azap dokunacaktır."(4)

Allah'ın varlığını kabul etmekle birlikte ona oğul isnat etmek şirk, dolayısıyla da küfürdür.

Şirk-i teb'izi yasaklayan bir başka ayet ise şöyledir:

"Yahudiler, "Üzeyr, Allah'ın oğludur" dediler. Hıristiyanlar ise, "İsa Mesih, Allah'ın oğludur" dediler. Bu, onların ağızlarıyla söyledikleri (gerçeği yansıtmayan) sözleridir. Onların bu sözleri daha önce inkâr etmiş kimselerin söylediklerine benziyor. Allah, onları kahretsin. Nasıl da haktan çevriliyorlar!"(5)

Allah'a oğul isnat etmek, onun birliğini inkâr etmek demektir.

3. Şirk-i Takrîb:

Allah'ın varlığını kabul etmekle birlikte ona yakınlık sağlamalarını ve onun katında şefaatçi olmalarını umarak bir takım put ve heykelleri aracı kabul edip onlara tapınmak, şirk-i takrîbtir.

Putperestlik, şirk-i takribtir.

Kur'an, bu tür şirki şu şekilde yasaklamaktadır:

"İyi bilin ki, halis din yalnız Allah'ındır. O'nu bırakıp da başka dostlar edinenler, "Biz onlara sadece, bizi Allah'a daha çok yaklaştırsınlar diye ibadet ediyoruz" diyorlar. Şüphesiz Allah, ayrılığa düştükleri şeyler konusunda aralarında hüküm verecektir. Şüphesiz Allah, yalancı ve nankör olanları doğru yola iletmez."(6)

İslam tevhit dini olup sadece Allah'a aittir. Allah'ı bırakıp başka dostlar edinerek onların kendilerini Allah'a yaklaştırmalarını beklemek şirktir.

4. Şirk-i Taklit:

Bir araştırma yapmadan atalarının batıl inanışlarına uymak, şirk-i taklittir. Cahiliye Arapları ve öteki peygamberlerden önce yaşayan topluluklar atalarını taklit ederek onların yanlış inanışlarını sürdürmüşlerdir.

Kur'an, bu tür şirk hakkında şu şekilde bilgi vermektedir:

"Senden önce de hangi memlekete uyarıcı göndermişsek mutlaka oranın varlıklıları: Babalarımızı bir din üzerinde bulduk, biz de onların izlerine uyarız, derlerdi."(7)

Kendilerine tebliğ edilen İslam Dinini kabul etmeyip akıllarını kullanmadan heva ve heveslerine uygun düşen atalarının sapık anlayışlarını din olarak kabul edenler, taklidi olarak müşrik olmuşlardır.

5.Şirk-i Esbâp:

Tabiat kanunlarını ilah mertebesine çıkararak, meydana gelen olayların Allah'ın yaratmasıyla değil, varlıkların doğaları nedeniyle oluştuğunu savunmaya, şirk-i esbâp denir.

Kur'an, dünyada meydana gelen her şeyin Allah'ın yaratmasıyla olduğunu bildirmektedir:

"İnsan, yediğine bir baksın! Yağmurlar yağdırdık, sonra toprağı göz göz yardık, bu suretle orada ekinler bitirdik, üzümler, yoncalar, zeytinlikler, hurmalıklar, iri ve sık ağaçlı bahçeler, meyveler ve çayırlar bitirdik. (Bütün bunlar) sizi ve hayvanlarınızı yararlandırmak içindir."(8)

Bu ayetlerde anlatılan yağmurun yağması; ekinlerin, üzümlerin, yoncaların, zeytinlerin, hurmalıkların, iri ve sık ağaçlı bahçeliklerin, meyvelerin ve çayırların bitmesi kendiliğinden değil Allah'ın yaratması ile olmaktadır.

Dipnotlar

1-Kâfirun Suresi: 1-6

2-İhlâs-1

3-Nahl-51

4-Maide-73

5-Tövbe-30

6-Zümer-3

7-Zuhruf-23

8-Abese: 24-32

 

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

ABDULLAH BİN SEBE DİYE BİRİ YOK MUDUR?

ABDULLAH BİN SEBE DİYE BİRİ YOK MUDUR?

Bazıları, Taberî'nin İbn Sebe ile ilgili aktardığı rivayetin senedinde Seyf b. Ömer et-Temim

KUR’ÂN VE HADİS-İ ŞERİFLERDE MUTLU EVLİLİK PRENSİPLERİ-3

KUR’ÂN VE HADİS-İ ŞERİFLERDE MUTLU EVLİLİK PRENSİPLERİ-3

Allah’ın emirlerini yerine getirip; yasakladıklarından da kaçınma gibi anlamlara da gelen “

KUR’ÂN VE HADİS-İ ŞERİFLERDE MUTLU EVLİLİK PRENSİPLERİ-2

KUR’ÂN VE HADİS-İ ŞERİFLERDE MUTLU EVLİLİK PRENSİPLERİ-2

Eşlerin Birbirinden Üstün Oldukları Noktalar: Kur’ân, اِنَّ اَكْرَمَكُمْ ع

SORU SORMA AHLAKI

SORU SORMA AHLAKI

İlim talebesinin önem arz eden vazifelerinden biri bilmediği ve kapalı kalan hususları sormayı

İLİM ALINACAK ÂLİMİN ÖZELLİĞİ VE SEÇİMİ

İLİM ALINACAK ÂLİMİN ÖZELLİĞİ VE SEÇİMİ

Eğitimin esasını oluşturan ve öğrencinin eğitimde başarısı için temel dinamiklerden biri

KUR’ÂN VE HADİS-İ ŞERİFLERDE MUTLU EVLİLİK PRENSİPLERİ-1

KUR’ÂN VE HADİS-İ ŞERİFLERDE MUTLU EVLİLİK PRENSİPLERİ-1

Aile Nedir? Kur’ân-ı Kerim’de, insanın beden, ruh ve aile sağlığı konusunda ihtiyaç duy

HÜR MÜSLÜMAN HANIMIN VASIFLARI:

HÜR MÜSLÜMAN HANIMIN VASIFLARI:

-ALLAH’A KARŞI ADABI: 1-İmanlı, iffetli ve taatli olur. 2- Beş vakit namazını dürüst

İLMİ, SALİH VE EHLİYETLİ HOCALARDAN ALMANIN ZORUNLULUĞU

İLMİ, SALİH VE EHLİYETLİ HOCALARDAN ALMANIN ZORUNLULUĞU

lmi hocadan almak, sahih ilmin anahtarı ve ilim talebesinin kurtuluş adresi ve zaferidir. Ehliyetl

İLİM TAHSİLİNDE ÂLİ HİMMET SAHİBİ OLMAK

İLİM TAHSİLİNDE ÂLİ HİMMET SAHİBİ OLMAK

Allah (c.c) gerek Yüce Kitabı'ndaki birçok ayet-i kerimede ve gerekse Elçisi aracılığıyla bi

İLİM TAHSİLİNDE VE ÖĞRETİMİNDE İYİ NİYET

İLİM TAHSİLİNDE VE ÖĞRETİMİNDE İYİ NİYET

Gizli ve aşikâr bütün işlerde iyi niyet, samimiyet ve ihlas her Müslüman için özellikle âl

ORYANTALİST TEZLERİ İSLAM DÜNYASINDA YAYMAYA ÇALIŞAN ÜÇ GRUP

ORYANTALİST TEZLERİ İSLAM DÜNYASINDA YAYMAYA ÇALIŞAN ÜÇ GRUP

A. Bilinçli Olarak Faaliyet Gösteren Münafıklar Birinci grup, Oryantalizmin üretip özenle be

Araf suresi 164.ayet

"İçlerinden bir topluluk, "Allah'ın helâk edeceği, ya da çetin bir azapla cezalandıracağı bir kavme ne diye nasihat ediyorsunuz" dediği vakit, o uyarıda bulunanlar dediler ki; "Rabbiniz tarafından mazur görülmemiz için, bir de belki günahlardan sakınırla

GÜNÜN HADİSİ

"Şekavet sahibi Allah'a yakındır, insanlara yakındır, cennete yakındır, cehennemden uzaktır. Cimri ise Allah'tan uzaktır, insanlardan uzaktır, cennetten uzaktır, cehenneme yakındır. Cahil şekavet sahibini Allah, cimri ibadet düşkününden daha çok sever."

Tirmizi, Birr 40, (1962)

TARİHTE BU HAFTA

*Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın Şehit düşmesi (19 Ağustos 1691) *Mescid-i Aksa'nın Yahudilerce Yakılması(21 Ağustos 1969) *Sakarya Savaşı (22 Ağustos 1921) *Hz. Ebu Bekir (634) ve Ebussuud Efendi'nin (1574)[23 Ağustos]

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI