Cevaplar.Org

BÜYÜKLERİN SORULARI SORULARIN BÜYÜKLERİ

19. ve 20. Yüzyılda İslam dünyasında medreselerin ıslahı hususunda değişik çalışmalar yapılmıştır. Mesela ülkemizde Daru’l Hilâfe medreseleri, Üstad Bediüzzaman’ın Birinci Dünya savaşı öncesi temellerini atıp, harbin kopmasıyla birlikte inkıtaa uğrayan Medresetü’z Zehra projesi gibi.


Salih Okur

nedevideobendi@gmail.com

2020-04-21 18:36:07

19. ve 20. Yüzyılda İslam dünyasında medreselerin ıslahı hususunda değişik çalışmalar yapılmıştır. Mesela ülkemizde Daru'l Hilâfe medreseleri, Üstad Bediüzzaman'ın Birinci Dünya savaşı öncesi temellerini atıp, harbin kopmasıyla birlikte inkıtaa uğrayan Medresetü'z Zehra projesi gibi.

İşte Meşrutiyet sonrası Konyamız'da da, ferasetine hayran olduğum merhum Zeynelabidin Efendi'nin delaletiyle ve kardeşi büyük ilim otoritesi Ziya efendi'nin rektörlüğünde böyle bir irfan yuvası büyük ümit ve heyecanlarla hayata geçirilir; Islah-ı Medâris-i İslamiyye..

Bu üniversitede bir yandan İslami ilimler ana kaynaklarından en yetkili hocalar tarafından öğretiliyor, diğer yandan Arapça özellikle talebenin konuşma dili haline getiriliyordu. Bu, o zamana kadar bizim medreselerin yabancısı olduğu bir husustu.

Ayrıca Batıda gelişen bilim ve tekniğin takip ve tercümesi için en az bir yabancı dil öğrenilmesi de temel ilke kabul edilmişti üniversitece. Müstakil matbaası, mecmuası, gazetesi, spor tesisleri, muazzam bir kütüphanesi, laboratuarları, teodolit aletleri dahil her türlü araç ve gereçlerle donatılmıştı bu irfan yuvası..

Tabii böyle bir nurun parıltıları İstanbul'dan da görülmüş ve üniversitenin ikinci sene-i devriyesinde, senelik imtihanlar yapılırken, İstanbul'dan mümtaz bir ilim adamı grubu gözlemci olarak üniversiteyi ziyaret etmişti. Bu topluluğun içinde merhum şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi ile Elmalılı Hamdi Efendi de vardı.

Gelen ziyaretçiler üniversiteyi ve talebelerin durumunu büyük şaşkınlıkla ve sevinçle müşahede etmişler, hatta bir ara Sabri Efendi'nin rektör Ziya Efendi'nin kulağına eğilerek; "Hocam! Bunları nasıl yetiştirdiniz, nasıl okuttunuz? Maşallah, tebrik ederim" dediği duyulmuştu.

İşte o gün o parlak talebelerden birisi de, daha sonraları Türkiye'nin en meşhur tarihçilerinden biri olacak olan İbrahim Hakkı Konyalı(1896-1984) merhumdu. Sözlü imtihan sırasında sıra ona geldiğinde Mustafa Sabri Efendi tahtaya harekesiz bir ibare yazdı;

"Dârihim mâ dümte fi dârihim"

Sonra da;

-Oku ve tercüme et evladım" dedi.

Bu, bulmaca gibi bir soruydu Değişik köklerden ve farklı anlamlar taşıyan ancak yazılış ve okunuş biçimleri aynı olan iki kelimeyi (Dârihim ) barındırıyordu. Birinci dârihim; müdara etmek, yüze gülmek fiilinin emr-i hâzırı olan "dâri"(güleç ol, güler yüz göster) ile "onlar" anlamına gelen "him" zamirinden meydana geliyordu.

Sonunda yer alan ikinci "dârihim" ise "dâr"(ev, mesken) ismiyle yine him(onlar) zamirinden oluşuyordu. İbrahim Molla hiç zorlanmadan tercümeyi yaptı;

"Evlerinde kaldıkça güleç ol"

İbrahim Molla bilmeceyi çözünce, Mustafa Sabri Efendi'nin yüzünde güller açtı;

-Aferin oğlum, maşallah.. dedi ve yerine oturdu.

Bu defa Elmalılı Hamdi Efendi kalktı o da yine şaşırtmacalı bir cümle yazdı;

"Ardıhim, ma dümte fi ardıhim"

İbrahim Molla bunu da doğru okudu ve tercüme etti;

"Arzlarında(topraklarında) bulundukça, rızalarını al" sıra

Hamdi Efendi de pek memnun kalmıştı;

-Barekallah

dedi ve yerine gitti. Ve sonra sıra Astronomi sorularına geldi. İbrahim Molla astronomi sorularına da yerinde cevaplar vermiş ve konuyu masada duran, Ali Kuşçu tarafında hazırlanmış kitabeli gök kubbe üstünde izah etmiş, imtihanı başarıyla vermişti. Allahu Teala hepsine rahmet eylesin..

Kaynak

Mustafa Özdamar, Hacı Veyiszâde, Marifet Yayınları, İst. 1993, 2. Baskı

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

İSKİLİPLİ İBRAHİM ETHEM EFENDİ’NİN MERHUM MENDERES İÇİN DUASI

İSKİLİPLİ İBRAHİM ETHEM EFENDİ’NİN MERHUM MENDERES İÇİN DUASI

Ülkemiz için Eylül ayı yakın tarih itibarıyla çok karanlıkları bağrında saklayan bir ayd

“ONLAR BİZİM ÖZEL BİRLİKLERİMİZ”

“ONLAR BİZİM ÖZEL BİRLİKLERİMİZ”

İstiklal Harbi gazilerimizden merhum Mehmed Haksever Efendi anlatıyor; “Savaş bitmiş ülke kur

SARHOŞ KEÇİ MİSALİ

SARHOŞ KEÇİ MİSALİ

Merhum Hasan Basri Çantay hocamız anlatıyor; “büyük Üstadım, merhum, Balıkesir müftüsü

“MERAK ETME İÇİM DE TEMİZDİR”

“MERAK ETME İÇİM DE TEMİZDİR”

Halk arasında “her geceyi Kadir, her gördüğünü Hızır bil” diye anonim bir söz var. Merh

CİMRİNİN YEMEĞİ HASTA EDER

CİMRİNİN YEMEĞİ HASTA EDER

Rahmetli Muzaffer Özak Efendi, bir defasında Sahaf dükkânındaki çalışanlarına; -Bu gün if

HACI CEMAL ÖĞÜT’ÜN ÇOCUKLARA SEVGİSİ

HACI CEMAL ÖĞÜT’ÜN ÇOCUKLARA SEVGİSİ

Geçen hafta bu bölümde merhum Ramazanoğlu Sami Efendi’nin çocuklara karşı olan merhametine

SAMİ EFENDİ, SİMİTÇİ VE ÇOCUKLAR

SAMİ EFENDİ, SİMİTÇİ VE ÇOCUKLAR

Prof. Dr. Ethem Cebecioğlu beyefendi’nin “Keşkül” adlı eserinden; Bir zaman Ankara’da b

BİR VEFA ÖRNEĞİ

BİR VEFA ÖRNEĞİ

Prof. Dr. İbrahim Ethem Cebecioğlu hocamız, son devrin Hak dostlarından Mehmed Emin Haksever efe

MEHMED AKİF’İN ERDEMİNDEN BİR KATRE

MEHMED AKİF’İN ERDEMİNDEN BİR KATRE

Üstad Mehmet Âkif 16 Haziran 1936’da Mısır'dan İstanbul’a döndüğünde ziyaretine gelenle

BİR OSMANLI BEYEFENDİSİNİN İNCELİĞİ

BİR OSMANLI BEYEFENDİSİNİN İNCELİĞİ

Bu hafta yine Alasonyalı Hacı Cemal Öğüt efendiyle alakalı göz yaşartıcı bir anıyı payla

TABUTTA YATAN TALEBE

TABUTTA YATAN TALEBE

Bu hafta hatırasını nakledeceğimiz değerli âlim, İstanbul eski merkez vaizlerinden Alasonyal

Üstünlük ve şeref ancak Allah'ın, Peygamberinin ve mü'minlerindir.

Münâfikûn, 8

GÜNÜN HADİSİ

Her kim, inanarak ve karşılığını yalnız Allahtan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa, geçmiş günahları bağışlanır."

Buhârî

TARİHTE BU HAFTA

*Uyvar Kalesi Fethedildi.(24 Eylül 1663) *Niğbolu Savaşaı Kazanıldı.(25 Eylül 1396) *Birinci Viyana Kuşatması(27 Eylül 1529) *Preveze Deniz Zaferi(28 Eylül 1538) *Demokrat Parti Kapatıldı(29 Eylül 1960)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI