Cevaplar.Org

BABA VE ANALARIN ÜZERİNE DÜŞEN VAZİFELER

Şafii âlimlerinden Ebu Bekr ed-Dimyâtî, Fethu'l-Muîn'in şerhi "İânetü't-Tâlibîn" adlı eserinde (1/ 25-26) şunları söyler:


Muhammed Emin Er

.

2020-01-14 10:30:05

Şafii âlimlerinden Ebu Bekr ed-Dimyâtî, Fethu'l-Muîn'in şerhi "İânetü't-Tâlibîn" adlı eserinde (1/ 25-26) şunları söyler:

"Ana ve babaların çocuklarına, bir mükellefin bilmesi zorunlu olan tüm bilgileri öğretmeleri gerekir. Böylece iman, kalplerinde kökleşir ve ibadetlere alışırlar. Mesela onlara, Allah Teâlâ hakkında vacip, imkânsız ve caiz olan hususları öğretmek lazımdır. Bu husustaki itikad, kırk bir noktada özetlenir:

1-Allah Teala için vücud vacip, adem (yokluk) imkansızdır.

2-Cenab-ı Hakk için "kıdem" (varlığının başlangıcının olmayışı, ezelî) vacip, "hudûs" (sonradan yaratılmak) imkânsızdır.

3-Hak Teâlâ için "bekâ" (varlığının sonunun olmayışı, ebedî) vacip, "fena" (yokoluş, tükeniş) imkânsızdır.

4-Allah Teâlâ'nın, zat, fiil ve sıfatları açısından mahlûkatından farklı olması (muhalefetün li'l-havâdis) vacip, onlara benzemesi (mümâselet) imkânsızdır.

5-Cenab-ı Hakk'ın "kıyam binefsihi" (varlığı hiçbir şeye muhtaç olmayan, kendinden) olması vacip, ihtiyaçlarını başka bir varlığın görmesi veya O'nu var edecek başka bir varlığa muhtaç olması ise imkânsızdır.

6-O'nun (c.c.) "vahdaniyeti", yani zât, sıfat ve fiillerindeki birliği, tekliği vacip, teaddüdü (birden fazla olması) imkânsızdır.

7-Allah Teâlâ için "hayat" vacip, "ölüm" ise imkânsızdır.

8-"İlim" O'nun için vacip ama "cehalet" imkânsızdır.

9-O'nun "irade" sahibi olması vacip, "iradesiz" olması imkânsızdır.

10-"Kudret" sahibi olması vacip, "aciz" olması imkânsızdır.

11-O'nun "semî" (duyan, işiten) olması vacip, "sağır" olması imkânsızdır.

12-"Basar" (gören) sıfatını haiz olması vacip, "kör" olması imkânsızdır.

13-"Kelâm" (konuşma)sı vacip, "dilsizliği" imkânsızdır.

14-O'nun "mümkün olan bir şeyi yapması da yapmaması da" caizdir. Bunun delili de: "O dilediğini yapar"(1) ve "İstediği şekilde hükmeder"(2) ayetleridir.

15-Bir şeyi isteyen/irade eden (mürîd) olması vacip, "mükreh" (zorla iş gören) olması mümkün değildir.

16-"Âlim" olması vacip, "cahil" olması imkân dışıdır.

17-"Hayy (diri)" olması vacip, "ölü" olması imkansızdır.

 

İşte bunlar, Allah Teâlâ hakkında inanılması vacip ve imkânsız hususlardır. Bunların dışında kırk bir tane de caiz durum vardır. Caizin anlamı mümkün olan bir şeyi yapmak veya yapmamaktır.

Çocuklara ayrıca peygamberler hakkında vacip, imkânsız ve caiz olan şeyleri de öğretmek lazımdır. Bunların özü de dokuz maddedir: Vacip olanlar sıdk, emanet, tebliğ ve fetanet. İmkânsız olanlar: Yalan, hıyanet, tebliğiyle emrolundukları herhangi bir şeyi gizlemek ve aptallık. Caiz olanlar ise: Yeme içme, cinsi münasebet ve hafif hastalık gibi Peygamberlerin yüce makamlarının şanına halel getirmeyecek beşeri hususiyetlerdir. Peygamberle (a.s.) insanların akıl ve ilimce en mükemmel olanlarıdır. Allah onları göndermiş ve apaçık mucizelerle doğruluklarını ispat etmiştir. Onlar da Allah'ın emir, yasak, müjde ve tehditlerini insanlığa tebliğ etmişlerdir.

Çocuklara ayrıca, Allah Teâlâ'nın ümmî, Arabî, Kureyşli, Haşimî Peygamber Efendimiz'i, Arabıyla acemiyle insanların tümüne; meleklere, cin ve cansız varlıkların hepsine elçi olarak gönderdiğini öğretmek lazımdır. O'nun şeriatı kendinden öncekilerin hükmünü ortadan kaldırmış; ayrıca Allah Teâlâ, Efendimizi de diğer yaratılmışların tümüne üstün kılmıştır. Nitekim la ilahe illallah dediği halde Muhammed Resulullah sözünü söylemeyen kimsenin tevhidi sahih olmaz. Çünkü Yüce Allah, insanların, hem kendi adına hem de dini-uhrevi meselelerde haber verdiği hususların hepsinde Peygamber Efendimizi tasdik etmelerini zorunlu kılmıştır.

Çocuklara, Efendimizin (s.a.v.) Mekke'de doğduğunu, sonra da Medine'ye hicret edip orada vefat ettiğini; kızıla çalan ak tenli bir şemail özelliği ve ahlaki açıdan insanların en mükemmeli olduğunu öğretmek gerekir. Öte yandan hem ana hem de baba tarafından nesebini öğretmek de icap eder.

Hatta bazı âlimler, ümmetin efendileri olmaları hasebiyle O'nun (s.a.v.) çocuklarını da tanıtmayı lüzumlu görmüşlerdir. Üçü erkek, dördü kız olmak üzere yedi çocuğu vardır. Doğum sırasına göre Kâsım, Efendimizin (s.a.v.) ilk evladıdır. Sonra Zeynep, sonra Rukiye, Fatıma, Ümmü Gülsüm ve et-tahir, et-tayyib gibi lakaplarla anılan Abdullah gelmektedir. Bunların hepsi Hz. Hatice (r.a.)'dendir. Yedincisi ise İbrahim olup Mariye el-Kıbtiyye'dendir. Bir şair de bu isimleri, tevessül maksadıyla şöylece dizelemiştir:

Allahım! Muhammed oğlu Kasım,

Sonra Zeynep, Rukiyye ve Fatıma

Ardından Ümmü Gülsüm ve Abdullah

Peşinden de İbrahim yüzü suyu hürmetine

Bu mısraların sahibini kurtar.

İşte bu, bir insanın bilmesi gereken itikadi esasların küçük bir parçasıdır. Tevhid âlimleri bunları deruhte etmişlerdir. Bu itibarla mümeyyiz çocuklara akideyi öğretme konumunda bulunan kimselere, çocuklara, en mükemmel iman üzere yetişmeleri gayesiyle, bunları öğretmeleri vaciptir.

Dipnotlar

1-Hacc; 22/ 18

2-Maide; 5/ 1

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

ATEİZM

ATEİZM

I-Ateizm Nedir? Ateizm kelimesinin yapısı ve sözlük anlamı: Ateizm kelimesi, İngilizcedeki

NÜKTELER-11

NÜKTELER-11

PEYGAMBERLER Peygamberlerin beşer seviyesine göre gönderilmeleri Yirmi-otuz kuzuyu idare etmek

BABA VE ANALARIN ÜZERİNE DÜŞEN VAZİFELER

BABA VE ANALARIN ÜZERİNE DÜŞEN VAZİFELER

Şafii âlimlerinden Ebu Bekr ed-Dimyâtî, Fethu'l-Muîn'in şerhi "İânetü't-Tâlibîn" adlı es

NÜKTELER-10

NÜKTELER-10

MELEKLER Teneffüs ve İbadet Havayı, teneffüs etmek insanın en mühim bir gıdası olmakla be

BU DÜNYADA YA VELİ GİBİ YAŞAMALI YA DA DELİ GİBİ

BU DÜNYADA YA VELİ GİBİ YAŞAMALI YA DA DELİ GİBİ

Dedim kendi kendime: “Aslanım, akıbetin hayırlı olmasını istiyorsan, bu dünyada ya veli gib

DEİZM

DEİZM

I-Deizm Nedir? Deizm kelimesinin sözlük anlamı: Tanrıcılık, Yaradanc

NÜKTELER-9

NÜKTELER-9

KULLUK Dil Başka Konuşma Başka Devenin dili bizim dilimizden çok daha büyük olduğu halde ko

NÜKTELER-8

NÜKTELER-8

İMAN HAKİKATLARI İman hakikatlarının tekraren tefekkürü Abdestin farzının dört olduğunu

HZ. MUAVİYE(R.A) VE ASHAB ARASINDAKİ İHTİLAFLAR

HZ. MUAVİYE(R.A) VE ASHAB ARASINDAKİ İHTİLAFLAR

Soru-Muaviye (r.a.) ve o dönemde cereyan eden savaşlar hakkındaki (insaflı) görüş nedir? Söz

NÜKTELER-7

NÜKTELER-7

İHLÂS İhlâs İhlâs, saf süte teşbih edilirse, Allahü Azîmüşşân’ın rızası dışı

ŞEFAAT

ŞEFAAT

Soru; Ahirette günahkâr müminlere şefaat caiz midir? Rivayetlerde böyle bir şeyin gerçekliği

Artık Allah'a, Peygamberine ve indirdiğimiz o nûra (Kur'an'a) inanın. Allah yaptıklarınızdan haberdardır.

Teğabün, 8

GÜNÜN HADİSİ

Sadakaların en efdali, iki kişi arasını düzeltmektir.

Seçme Hadisler, s.237

TARİHTE BU HAFTA

*Bosna'da 800 kadar camii Sırplar Tarafından Yıkıldı(20 Ocak 1993) *Ridaniye Zaferi(22 Ocak 1517) *Babiali Baskını(23 Ocak 1913) *Hz.Ali'nin Küfe'de Şehid Edilmesi(24 Ocak 661)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI