Cevaplar.Org

KULUN RIZKININ VERİLMESİ

Rızık kelimesi sözlükte yenilen, içilen ve faydalanılan şey; terim olarak ise Allah’ın canlılara yemeleri, içmeleri ve faydalanmaları için verdiği her şey anlamına gelir.


Ali Bozkurt

alibozkurt.02@hotmail.com

2019-10-31 08:58:14

Rızık kelimesi sözlükte yenilen, içilen ve faydalanılan şey; terim olarak ise Allah'ın canlılara yemeleri, içmeleri ve faydalanmaları için verdiği her şey anlamına gelir.

Bütün canlıların rızkını, Allah verir. Allah'tan başka rızık verici yoktur.

Tek rızık vericinin Allah olduğunu haber veren iki ayet ve kısa açıklamaları şöyledir:

"Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, rızkı Allah'a ait olmasın. Her birinin (dünyada) duracakları yeri de, (öldükten sonra) emaneten konulacakları yeri de O bilir. Bunların hepsi açık bir kitapta (Levh-i Mahfuz'da yazılı)dır."(1)

Canlıları yaratan Allah olduğu gibi, onların rızkını veren de Allah'tır. Allah, her canlının yeryüzünde nerede barınacağını ve ölünce nereye konacağını bilir. Hayat safhaları içinde canlıların başına ne gelecekse, hepsi Levh-i Mahfuzda yazılıdır.

"Nice canlılar vardır ki, rızıklarını taşımazlar (yiyecek biriktirmezler). Onları da sizi de Allah rızıklandırır. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir."(2)

Nice zayıf hayvanlar vardır ki, rızıklarını toplayıp taşımaya güçleri yetmediği halde Allah onların rızıklarını verir. Allah, onları da insanları da rızıklandırır. Burada hicret edecek mü'minlerin, rızıklarından dolayı endişe etmemeleri istenmektedir.

Haram olan şeyleri yiyip içmek günahtır. Bu noktada şu soru gündeme gelir:

Haram olan şeyler de rızık mıdır?

Kulun yiyip içtiği şeyler, onun rızkıdır. Helal olsun haram olsu bütün yiyecekleri yaratan, Allah'tır. Kul, kendi iradesiyle isterse helal olan şeyleri isterse de haram olan şeyleri tüketebilir. Allah, haram olan şeylerin yenip içilmesini yasaklamıştır. Kul haram şeyleri tüketirse günah işlemiş olur. Ama ister helal olsun ister haram, kul neleri yiyip içmişse onlar onun rızkıdır.

Mutezile mezhebi, haram olan şeyleri rızık saymaz. Bu duruma göre kulun yediklerinden helal olanlar rızıktır, haram olanlar ise rızık değildir. Böyle bir izahta zorlama vardır. Kul yaptıklarından sorumludur. Helal yerse helal rızkı tercih etmiş olur, haram yerse haram rızkı tercih ederek günaha girer.

Konuyu izahta bir yanılma olmasın diye şu ayete de dikkat çekmeliyiz:

"Onlar gayba inanırlar, namazı dosdoğru kılarlar, kendilerine rızık olarak verdiğimizden de Allah yolunda harcarlar."(3)

Burada "kendilerine rızık olarak verdiğimizden" maksat şu şekilde izah edilmiştir:

'Başkasına infak olunan şeylere rızık tesmiye edilmesi mecazdır. Çünkü bir şeyin başkasına verilmesi, o şeyin rızk olmasına sebeptir. Bu bakımdan rızka sebep olan şeye de rızk ismi verilmiştir.'(4)

Elmalılı Hamdi Yazır'ın bu konuda yaptığı açıklamayı okumak da faydalı olacaktır: 'Ehl-i Sünnet'e göre şer'î mânâsı da lügat mânâsının aynıdır ki, "Cenab-ı Allah'ın canlıya zevk ve faydalanma nasip ettiği şey" diye tarif edilir. Şu halde mülk olsun olmasın, yenilen, içilen ve diğer şekillerde kullanılmasından faydalanılan mallara uygun olduğu gibi evladı, eşi, gayret ve işi, ilim ve bilgileri dahi içine alır. Fakat hepsinde istifade edilmiş olmak şarttır. Bu faydalanma, dünyaya ve ahirete ait faydalanmadan daha geneldir. Buna göre dinî ve dünyevî bilfiil faydalanılamayan mal, mülk, evlat ve aile, ilim ve bilgi rızık değildirler. Bu şekilde bir şey, çeşitli faydalanma şekillerine göre farklı kimselerin rızkı olabilir. Fakat malından, gücünden, ilminden faydalanmayanlar rızıklanmış değildirler.'(5)

Netice itibarıyla insanın yiyip içtiği ve faydalandığı şeyler rızıktır.

Rızkımızı haramda değil, helal olanda aramalıyız.

Dipnotlar

1-Hud-6

2-Ankebut-60

3-Bakara-3

4-Dr. Ali Arslan Aydın, İslam İnançları ve Felsefesi, S: 243

5-Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili, C: 1, S: 179

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

TA‛LÎKÂT’IN TERCÜMESİNİ TAKDİM EDERKEN

TA‛LÎKÂT’IN TERCÜMESİNİ TAKDİM EDERKEN

Mantık, Üstad Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri’nin müstakil olarak bir eser te’lif ettiğ

ATEİST BİR PROFESÖRÜN ALLAH’I İNKÂR EDEN VİDEOSU ÜZERİNE

ATEİST BİR PROFESÖRÜN ALLAH’I İNKÂR EDEN VİDEOSU ÜZERİNE

Ateist bir profesörün bir videosuna rastladım. Birçok insanın gözü önünde sıkılmadan, ür

AZİZ EFENDİ’NİN İFADELERİYLE RUS İHTİLALİ(1917)

AZİZ EFENDİ’NİN İFADELERİYLE RUS İHTİLALİ(1917)

Aslen Kazan’lı olup 1917 Bolşevik ihtilali akabinde memleketimize hicret eden merhum Abdülaziz

NÜKTELER-6

NÜKTELER-6

Hayatın Kıymeti Ve Gayesi Hayatının son dakikalarını yaşadığını bilen bir kimseye, büt

İHRAMDAN ÇIKTIKTAN SONRA MENİ İLE İLGİLİ HADİS

İHRAMDAN ÇIKTIKTAN SONRA MENİ İLE İLGİLİ HADİS

İhramdan çıktıktan sonra Peygamberin izniyle Mina’ya gittiğimizde orada kadınlarımızı gö

MÜNKERİ DEĞİŞTİRMEK

MÜNKERİ DEĞİŞTİRMEK

Soru: “Sizden kim bir münkeri görürse onu eliyle değiştirsin…” hadisindeki emir kipi, vuc

MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-16

MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-16

İstibdat *Bir müstebit gidiyor ama istibdat yerli yerinde kalıyor ve sayıyor’ diyen Dr. Ahmet

İSM-İ AZAM

İSM-İ AZAM

İsm-i Azam, Allah’ın en büyük ismi demektir. Hadislerde İsm-i Azam’dan bahsedilir. Kur

PADİŞAHIN KUSUR DÜZELTMEDEKİ İNCELİĞİ

PADİŞAHIN KUSUR DÜZELTMEDEKİ İNCELİĞİ

Sultan Birinci Murad han, Sofya’yı aldıktan sonra bütün Bulgaristan’da asırlarca devam edec

“İNŞALLAH KAZAYA UĞRARSINIZ”

“İNŞALLAH KAZAYA UĞRARSINIZ”

Meşhur hiciv ustası Şair Eşref(1843-1911) İzmir valisi Kamil Paşa’yı hem sever hem sevmezmi

YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-3

YAVUZ BÜLENT BAKİLER’DEN DİL İKAZLARI-3

16- UMARIM – KAHRETSİN!: “Başta devlet televizyonlarımız olmak üzere bazı yayın kuruluşl

SİTE HARİTASI