Cevaplar.Org

KULUN RIZKININ VERİLMESİ

Rızık kelimesi sözlükte yenilen, içilen ve faydalanılan şey; terim olarak ise Allah’ın canlılara yemeleri, içmeleri ve faydalanmaları için verdiği her şey anlamına gelir.


Ali Bozkurt

alibozkurt.02@hotmail.com

2019-10-31 08:58:14

Rızık kelimesi sözlükte yenilen, içilen ve faydalanılan şey; terim olarak ise Allah'ın canlılara yemeleri, içmeleri ve faydalanmaları için verdiği her şey anlamına gelir.

Bütün canlıların rızkını, Allah verir. Allah'tan başka rızık verici yoktur.

Tek rızık vericinin Allah olduğunu haber veren iki ayet ve kısa açıklamaları şöyledir:

"Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, rızkı Allah'a ait olmasın. Her birinin (dünyada) duracakları yeri de, (öldükten sonra) emaneten konulacakları yeri de O bilir. Bunların hepsi açık bir kitapta (Levh-i Mahfuz'da yazılı)dır."(1)

Canlıları yaratan Allah olduğu gibi, onların rızkını veren de Allah'tır. Allah, her canlının yeryüzünde nerede barınacağını ve ölünce nereye konacağını bilir. Hayat safhaları içinde canlıların başına ne gelecekse, hepsi Levh-i Mahfuzda yazılıdır.

"Nice canlılar vardır ki, rızıklarını taşımazlar (yiyecek biriktirmezler). Onları da sizi de Allah rızıklandırır. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir."(2)

Nice zayıf hayvanlar vardır ki, rızıklarını toplayıp taşımaya güçleri yetmediği halde Allah onların rızıklarını verir. Allah, onları da insanları da rızıklandırır. Burada hicret edecek mü'minlerin, rızıklarından dolayı endişe etmemeleri istenmektedir.

Haram olan şeyleri yiyip içmek günahtır. Bu noktada şu soru gündeme gelir:

Haram olan şeyler de rızık mıdır?

Kulun yiyip içtiği şeyler, onun rızkıdır. Helal olsun haram olsu bütün yiyecekleri yaratan, Allah'tır. Kul, kendi iradesiyle isterse helal olan şeyleri isterse de haram olan şeyleri tüketebilir. Allah, haram olan şeylerin yenip içilmesini yasaklamıştır. Kul haram şeyleri tüketirse günah işlemiş olur. Ama ister helal olsun ister haram, kul neleri yiyip içmişse onlar onun rızkıdır.

Mutezile mezhebi, haram olan şeyleri rızık saymaz. Bu duruma göre kulun yediklerinden helal olanlar rızıktır, haram olanlar ise rızık değildir. Böyle bir izahta zorlama vardır. Kul yaptıklarından sorumludur. Helal yerse helal rızkı tercih etmiş olur, haram yerse haram rızkı tercih ederek günaha girer.

Konuyu izahta bir yanılma olmasın diye şu ayete de dikkat çekmeliyiz:

"Onlar gayba inanırlar, namazı dosdoğru kılarlar, kendilerine rızık olarak verdiğimizden de Allah yolunda harcarlar."(3)

Burada "kendilerine rızık olarak verdiğimizden" maksat şu şekilde izah edilmiştir:

'Başkasına infak olunan şeylere rızık tesmiye edilmesi mecazdır. Çünkü bir şeyin başkasına verilmesi, o şeyin rızk olmasına sebeptir. Bu bakımdan rızka sebep olan şeye de rızk ismi verilmiştir.'(4)

Elmalılı Hamdi Yazır'ın bu konuda yaptığı açıklamayı okumak da faydalı olacaktır: 'Ehl-i Sünnet'e göre şer'î mânâsı da lügat mânâsının aynıdır ki, "Cenab-ı Allah'ın canlıya zevk ve faydalanma nasip ettiği şey" diye tarif edilir. Şu halde mülk olsun olmasın, yenilen, içilen ve diğer şekillerde kullanılmasından faydalanılan mallara uygun olduğu gibi evladı, eşi, gayret ve işi, ilim ve bilgileri dahi içine alır. Fakat hepsinde istifade edilmiş olmak şarttır. Bu faydalanma, dünyaya ve ahirete ait faydalanmadan daha geneldir. Buna göre dinî ve dünyevî bilfiil faydalanılamayan mal, mülk, evlat ve aile, ilim ve bilgi rızık değildirler. Bu şekilde bir şey, çeşitli faydalanma şekillerine göre farklı kimselerin rızkı olabilir. Fakat malından, gücünden, ilminden faydalanmayanlar rızıklanmış değildirler.'(5)

Netice itibarıyla insanın yiyip içtiği ve faydalandığı şeyler rızıktır.

Rızkımızı haramda değil, helal olanda aramalıyız.

Dipnotlar

1-Hud-6

2-Ankebut-60

3-Bakara-3

4-Dr. Ali Arslan Aydın, İslam İnançları ve Felsefesi, S: 243

5-Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili, C: 1, S: 179

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

BİR KIRKINCI HOCA GEÇTİ-1

BİR KIRKINCI HOCA GEÇTİ-1

Tarih nice yiğitlere, kahramanlara, davası için varını, yoğunu ortaya koyan emsalsiz iman erle

DİLİMİZE BİR ŞEY OLDU

DİLİMİZE BİR ŞEY OLDU

Okumasını ve yazmasını unutalı, dilimiz kuş diline döndü. Aslına bakılırsa kuş dilinden

MUHAKEMAT NOTLARI-15

MUHAKEMAT NOTLARI-15

Ders: Muhakemat-15.Ders, (1.Makale, 8. Mukaddime, devam) İzah: Prof. Dr. Ahmet Akgündüz İzah e

BAKIŞ AÇISI-7

BAKIŞ AÇISI-7

Ulema, Sahabe arasında içtihad seviyesine ulaşmış olanların sayısının 30'u bulmadığını

ÂLİMLERE VE KENDİSİNDEN ÖNCEKİ MÜSLÜMANLARA KARŞI SAYGISIZLIĞI

ÂLİMLERE VE KENDİSİNDEN ÖNCEKİ MÜSLÜMANLARA KARŞI SAYGISIZLIĞI

Muhterem Müslümanlar! Mustafa İslâmoğlu kasıtlı ve planlı olarak hem âlimlere hem de kendi

ANLAMADAN KUR’AN OKUMANIN FAYDASI VAR MI? ÖLÜYE KUR’AN OKUNUR MU?

ANLAMADAN KUR’AN OKUMANIN FAYDASI VAR MI? ÖLÜYE KUR’AN OKUNUR MU?

Sordular: -Hocam, Kur’an’ı anlamadan okumanın faydası yoktur, diyenler var. Bir de bazı ho

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-13

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-13

Okullarımız da, arkadaşlarımıza (ki, siz onların dilinden daha iyi anlarsınız) Müslümanca,

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-11

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-11

Eşref Ali Tehanevi(Hintli büyük allame ve sufi) İmam Rabbani ve izindekilerden sonra, geçen y

ŞİRK SAYILAN AKIMLAR (1)

ŞİRK SAYILAN AKIMLAR (1)

1-Politeizm: Yunanca poly (çok) ve theoi (tanrı) sözcüklerinden türeyen politeizm, sözlük an

BÜYÜK GÜNAHLAR-7

BÜYÜK GÜNAHLAR-7

112. KEBİRE: Yıldızların tesirine inanmak. Yağmur yağdıktan sonra, falanca yıldızın doğ

BENİM GÖZÜMLE-7

BENİM GÖZÜMLE-7

İmâmu'l-Harameyn el-Cüveynî İmam el-Gazzâlî'nin hocası olan ve özellikle Kelam sahasında

Biz onu (Kur'an'ı) mübarek bir gecede indirdik. Kuşkusuz biz uyarıcıyızdır.

Duhân, 3

GÜNÜN HADİSİ

"Her şeyin bir alameti vardır. İmanın alameti de namazdır."

Münavi

TARİHTE BU HAFTA

*Rumelihisarı Açıldı(9 Temmuz 1452) *Nurettin Topçu'nun Vefatı(10 Temmuz 1975) *Mısır, İngilizler Tarafından İşgal Edildi.(11 Temmuz 1882) *Kanuni'nin Tebriz'i Fethi.(13 Temmuz 1534) *Hz.Aişe(r.a.) Validemizin Vefatı(14 Temmuz 678)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI