Cevaplar.Org

SALIVERİLEN İKİ DENİZ

İki denizi birbirine kavuşmak üzere salıvermiş¬tir.”(Rahman Suresi; 19. Ayet) İslâm âlimleri, ayette geçen "iki deniz" ifadesini, çok çe¬şitli yorumlarla açıklamaya çalışmışlardır. Bu açıkla¬ma¬ların bir kısmı hakikî, bir kısmı da mecazîdir. Bunların genel bir listesini şöyle verebiliriz: a. Gök denizi-yer denizi.


Niyazi Beki(Prof. Dr.)

niyazibeki@gmail.com

2019-08-15 13:21:47

 "İki denizi birbirine kavuşmak üzere salıvermiş­tir."(Rahman Suresi; 19. Ayet)

İslâm âlimleri, ayette geçen "iki deniz" ifadesini, çok çe­şitli yorumlarla açıklamaya çalışmışlardır. Bu açıkla­ma­ların bir kısmı hakikî, bir kısmı da mecazîdir. Bunların genel bir listesini şöyle verebiliriz:

a. Gök denizi-yer denizi.

b. Rum Denizi [Akdeniz] ve Fars Denizi [Hint Okyanusu].(1)

c. Tatlı ve tuzlu su yatağı herhangi iki deniz(2)

d. Yer'i etrafından kuşatan dış deniz ile Yer'in kıt'aları arasındaki iç deniz.(3)

e. Cismanî ve ruhanî denizler.

f. Hakikat-mecaz denizi...(4)

Bediüzzaman Said Nursî, söz konusu ayetin açıklama­sını yaparken adı geçen görüşlere bazı ilâveler yaparak özetle şöyle demektedir:

"Vücup ve imkân dairesindeki rububiyet ve ubudiyet dairesinden tut, dünya ve ahiret denizlerine, gayp ve şa­hadet âlemi denizlerine, doğu-batı ile kuzey-güney okya­nuslarına... Rum ve Fars Denizlerine, Akdeniz-Karadeniz ve boğazına-ki "mercan" denilen balık ondan çıkıyor-; tâ Akdeniz ve Kızıldeniz'e ve Süveyş Kanalına, tâ tatlı ve tuzlu sular denizlerine, tâ toprak tabakası altındaki tatlı ve müteferrik su denizleri ile üstündeki tuzlu ve biti­şik su denizlerine, tâ Nil ve Dicle ve Fırat gibi "büyük ır­maklar" denilen küçük tatlı denizler ile onların karıştığı büyük denizlere kadar, manasındaki cüz'iyatı var. Bunların hepsi kastedilmiş olabilir; ve onun hakikî ve me­cazî mana­larıdır."(5)

"Aralarında bir engel vardır, birbirine geçip ka­rış­mıyorlar." (Rahman Suresi; 19. Ayet)

İki deniz arasındaki engel

Yukarıda arz edildiği üzere, farklı manaları olmakla be­raber, ayetin en zahir manası, tatlı ve tuzlu su yatakları olan denizlerdir. Bu ayette söz konusu olan engel de yo­ğunlukları farklı olan bu iki denizin birbirine karışmasını önleyen engellerdir.

Bu sebeple bu konu üzerinde durmakta fayda vardır.

Kur'an'ın ayetleri birbirini açıkladığına göre, önce bu konunun geçtiği yerlere bakmak gerekir:

"Birinin suyu tatlı ve susuzluğu giderici, diğerininki tuzlu ve acı iki denizi salıveren ve aralarına bir engel, bir 'hicr-i mahcur' [çift yönlü bir engel] koyan, O'dur (Allah'tır)." (Furkan, 53)

Bilindiği gibi, uzmanların ifadesine göre, Cebel-i Tarık Boğazının güney (Fas) ve kuzey (İspanya) yakasında, deniz dibinden akıl almaz şekilde tatlı sular fışkırmakta­dır. Her iki kıyının dibinden, birbirine doğru 45 derecelik açılar hâlinde fışkıran bu dev su kanalları, tarağın dişleri gibi karşılıklı bir baraj oluşturmaktadır. Bu sebeple ne Akdeniz Atlas Okyanusu'na, ne de Atlas Okyanusu Akdeniz'e karışamamaktadır.

Nazar-ı dikkati çekmek istediğimiz husus, bu harika en­gelin işleyiş biçiminin de Kur'an'da tasvir edildiğidir. Gerçekten, Kur'an'da "iki deniz arasındaki engel" ifadesi, Furkan (25/53), Neml (27/61), Fâtır (35/12), Rahman (55/19-20) Surelerinde, belirtilen ayetlerde tekrarlanmış­tır. Ancak gerek tertip gerekse nüzul sırası itibarıyla ilk geçtiği yer, Furkan Suresidir.

Bunun içindir ki bu surede konuyla ilgili ifadenin de­taylı olmasına karşılık, diğerlerinde özet hâlindedir. Buradaki detaylı bilgiler arasında "hicr-i mahcur" ifade­sini görüyo­ruz. Kurtubî'nin de işaret ettiği gibi, bu terkip, engel­leyen ve engellenen, yani "çift yönlü engel" anlamın­da­dır.(6)

İşte 14 asır sonra gözle görülen ve uzmanların "bir tara­ğın dişleri gibi karşılıklı bir baraj" şeklindeki sözleri, Kur'an'ın bu harika tasvirinin gözle görülen bir tefsiri, bir açıklamasıdır.

Bu ayetin ilk defa Furkan Suresinde yer almasının da bir hikmeti şudur: Bilindiği üzere Furkan, "hak ile batılı, güzel ile çirkini, doğru ile yalanı birbirinden ayıran, arala­rına bir sınır koyan" anlamındadır ve ism-i fail görevini yapan bir mastardır. O hâlde, bu harika konunun ilk önce Furkan Suresinde zikredilmesi çok uygundur.

Bunun anlamı şudur:

Yüce Allah, hak ile batıl denizlerini şer'î kanunlarla bir­birinden ayırıp aralarına hikmet ölçüsünü koyduğu gibi, tatlı ve tuzlu bu tip denizleri de tekvinî kanunlarla birbi­rinden ayırmıştır.

O hâlde, şu her iki kitabın sahibi de Allah'tır; arala­rında hiçbir çelişki yoktur. Bu her iki kitabın kanunlarına göre hareket etmek gerekir; yoksa kâinat kitabının kanun­larına riayet edip de Kur'an'ın hükümlerine uymayanlar, manen acı ve tuzlu olan denizlerde boğulmağa mahkûm olacaklardır.(7)

Dipnotlar

1-bk. et-Taberî, XIII/128; el-Beydavî, VI/139.

2-bk. el-Hazin, VI/139; en-Nesefî, VI/139.

3-bk. Yazır, VII/371.

4-bk. Yazır, VII/372.

5-bk. Nursî, Mektubat, s. 304-305.

6-bk. el-Kurtubî, XIII/59.

7-bk. Beki, Niyazi, ilgili makalesi, Zafer dergisi, sayı: 206, 1994, s. 36-37.

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

AYASOFYA, GÖZYAŞLARINI SİLECEK KAHRAMANINI BEKLİYOR

AYASOFYA, GÖZYAŞLARINI SİLECEK KAHRAMANINI BEKLİYOR

Dile kolay, dört buçuk asır (450 yıl) cami olarak hizmet vermiş olan Ayasofya, bir asra yakın

PROF. DR. NİYAZİ BEKİ HOCAMIZLA İSLAMİ İLİMLER VE RİSALE-İ NUR ÜZERİNE

PROF. DR. NİYAZİ BEKİ HOCAMIZLA İSLAMİ İLİMLER VE RİSALE-İ NUR ÜZERİNE

Takdim Kıymetli ziyaretçilerimiz, değerli âlim Niyazi Beki Hocaefendi ile yaptığımız ‘san

MUHAKEMAT DERSLERİ-1

MUHAKEMAT DERSLERİ-1

Ders: Muhakemat(1. Ders) İzah: Prof. Dr. Şener Dilek İzah Edilen Kısım; Mariz bir asrın, has

“CİHADDA ÖLDÜRÜLENLERE ŞEHİD DENİLMEZ” YANLIŞI

“CİHADDA ÖLDÜRÜLENLERE ŞEHİD DENİLMEZ” YANLIŞI

Muhterem müslümanlar! Bu yazımızda Mustafa İslâmoğlu’nun “Cihadda öldürülenlere şehi

BAKIŞ AÇISI-2

BAKIŞ AÇISI-2

Mutlak içtihad iddiasında bulunan kişinin, öncelikle dört başı mamur bir şekilde oluşturulm

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-8

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-8

Peygamber Efendimiz Müslüman topluluğu “bir binayı meydana getiren taşlara” benzetir. Temel

BENİM GÖZÜMLE-2

BENİM GÖZÜMLE-2

Ahmed Davudoğlu Mezheplerin delillerini zikreden eserlerin incelenmesi bu maddede özetlemeye çal

BÜYÜK GÜNAHLAR-2

BÜYÜK GÜNAHLAR-2

. KEBİRE: Haksız yere kızmak, kin tutmak ve hased etmek. Haksız yere kızmak, kin beslemek ve

TUHFE-İ RAMAZAN (RAMAZAN HEDİYESİ)-2

TUHFE-İ RAMAZAN (RAMAZAN HEDİYESİ)-2

23- Tevrat İbranice bir kelimedir ve şeriat ve hak kelam demektir. İncil de Süryanice bir kelime

KUR’AN’DA TEKZİP KAVRAMI

KUR’AN’DA TEKZİP KAVRAMI

Sözlükte tekzip; Yalanlamak, doğru olmadığını savunmak ve inkâr etmek anlamlarına gelir. T

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-6

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-6

Bernard Lewis(Sözde tarihçi, İslam düşmanı 2018’de dar-ı cezayı boyladı.. Yahudi kökenli

O gün ne mal fayda verir, ne de evlat. Ancak Allah'a selim bir kalb ile gelenler (fayda görürler.)

Şuara, 88-89

GÜNÜN HADİSİ

Allah ister ki,biriniz bir iş yaptığı zaman onu en güzel ve en sağlam bir şekilde yapsın.

Buhari

TARİHTE BU HAFTA

*Sultan Abdulaziz Han Şehid Edildi.(4 Haziran 1876) *Kırım'ın Fethi(6 Haziran 1475) *Süleymaniye Camii İbadete Açıldı(7 Haziran 1557) *EFENDİMİZ'İN (s.a.v.) DÂR-I BEKA'YA İRTİHALİ(Vefatları)(8 HAZİRAN 632) *Hz.Ebubekir (r.a.)Halife Seçildi(9 Haziran

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI