Cevaplar.Org

ALLAH’IN ZATİ SIFATLARI-5

5-Muhalefetün li’l-Havadis Muhalefet, bezememek; havadis, sonradan yaratılanlar demektir. Muhalefetün li’l-Havadis, sonradan yaratılanlara benzememek anlamına gelir.


Ali Bozkurt

alibozkurt.02@hotmail.com

2019-07-07 18:21:38

5-Muhalefetün li'l-Havadis

Muhalefet, bezememek; havadis, sonradan yaratılanlar demektir. Muhalefetün li'l-Havadis, sonradan yaratılanlara benzememek anlamına gelir.

Allah, zatında ve sıfatlarında, sonradan yaratılan varlıklara benzemez. Mümaselet (misli bulunmak) ve müşabehet (benzeri bulunmak), Allah için muhaldir (mümkün değildir). Muhalefetün li'l-Havadis sıfatı, Allahın kendi dışındaki varlıklara benzemesini nefyeder. Bu sıfat, başka varlıkların Allah'a benzeyebileceğini nefyeden selbi bir sıfattır.

Allah'ın hiçbir benzeri bulunmadığı şu ayette ifade edilmektedir:

"Gökleri ve yeri yaratan O'dur. Size kendinizden eşler, hayvanlardan da çiftler yarattı. Bu şekilde çoğalmanızı sağlamaktadır. O'na benzer hiçbir şey yoktur. O her şeyi işitir, her şeyi görür."(1)

Diyanet Tefsiri, bu ayeti şu şekilde açıklar: 'O'na benzer hiçbir şey yoktur" diye çevrilen cümleyi lafza daha bağlı kalınarak, "Hiçbir şey O'nun misli gibi değildir" şeklinde tercüme etmek mümkündür. Bu da göstermektedir ki, benzerliği red ifadesinde dahi Cenâb-ı Allah'ın yüce zâtı ile başka varlıklar arasında bir karşılaştırma yapılması uygun görülmemiş, "benzeri, dengi" anlamına gelen misl kelimesine bir de "gibi" mânası taşıyan bir edat eklenmiştir (bazı müfessirler burada Arap dilindeki mutat bir kullanımın söz konusu olduğunu, bazıları da "gibi" anlamındaki edatın, benzerliğin bulunmadığı mânasını pekiştirdiğini belirtirler). Müfessirler bu ifadenin mâna incelikleri, yüce Allah'ın kendi zâtına izâfe ettiği görme, işitme gibi bazı özellikleri insana lutfetmiş olmasıyla bu âyetteki anlamın bağdaştırılması gibi konular üzerinde geniş biçimde durmuşlardır. Özü itibariyle tenzih (Allah Teâlâ'nın her türlü noksanlıktan uzak oluşu ve yaratılmışlara benzemezliği) fikrine dayalı olan bu açıklamalar, âyetin Allah'a ortak koşma, O'na çocuk izâfe etme, bazı yaratılmışlarla ulu Tanrı arasında benzerlikler kurma ve onlara ulûhiyet izâfe etme gibi sapkın inanç ve düşünceleri mahkûm ettiğini ortaya koymakta ve yüce Allah'ın zât ve sıfatlarının beşerî tasavvurlara sığmayacağını vurgulamaktadır'(2)

Şu ayet de Allah'ın bir eşi/dengi olmadığını vurgulamıştır:

"Hiçbir şey O'na denk ve benzer değildir"(3)

Ömer Nasuhi Bilmen, bu ayeti şöyle açıklar: '(Ve ona) O bütün Kâinatın Ezeli Yaratıcısına (hiçbir şey denk) eşit ve benzer (olmamıştır.) onun tek olan zatı, her türlü düşüncenin üstünde bir büyüklük ve yüceliğe sahiptir. O bütün Kâinatın üstünde bir kuvvet ve hâkimiyete sahiptir. Hiçbir mahlûk, O Ezelî Yaratıcıya benzer, onun çocuğu veya babası olmak kabiliyetine asla sahip değildir. "Bütün bu ilâhî beyan, ilâhlık zanneyleyen müşrikleri reddetmektedir. Meselâ: Yahudiler, Uzeyr, Allah'ın oğludur derler. Hıristiyanlar da İsâ Allah'ın oğludur demektedirler. Bir takım Arap müşrikleri de melekleri Cenab-ı Hak'kın kızları sanmışlardı. Sabie denilen bir topluluk da yıldızlara ibâdette bulunmuşlardır. Senevîye gurubu da nûr ve karanlığı birer Mâbud telâkki etmişlerdir. Bir kısım feylesoflar, Vâcibü'l-Vücud olan Allâh-ü Teâlâ'dan bir aklın doğduğuna, bu akıldan da başka bir akıl ile nefsin ve feleğin doğmuş bulunduğuna, bundan sonra da ay küresinin altındakilerini idare eden diğer bir aklın ortaya çıkmasına kanaat getirmişlerdir. Bir takım sapıklar da Allâh-ü Teâlâ'nın insanlara geçeceğini iddiada bulunmak ahmaklığını göstermişlerdir. Bu muhtasar dört âyet-i kerîme ise bütün bu bâtıl iddiaları, inançları, reddetmektedir. Şanının büyüklüğünü, bütün noksanlardan, ihtiyaçlardan, mahlûkata benzemekten uzak bulunduğunu pek beliğ veciz bir tarzda bildirmektedir.'(4)

Kur'an'da geçen "Allah'ın eli",(5) "Allah'ın yüzü",(6) Allah'ın arşı istiva etmesi(7) ifadeleri, Allah'ın insana benzemesi şeklinde anlaşılmaz.

Bu ifadelerin anlamları şöyledir:

Allah'ın eli, Allah'ın kudreti; Allah'ın yüzü, Allah'ın Zatı; İstiva ise, İstila ve ihata demektir.

6-Kıyam bi-nefsihi

Kıyam bi-nefsihi, Allah'ın başka hiçbir varlığa muhtaç olmadan, kendi zatı ile kaim olması demektir.

Allah dışındaki her şey, hem var olmak hem de varlığını sürdürmek için, başka bir varlığa, bir müessire, bir yaratıcıya muhtaçtır; Allah, kendi varlığı ile kaim olup var olmak ve varlığını sürdürmek için bir başka varlığa muhtaç değildir. Bu sıfat, Allah'ın bir şeye muhtaç olmasını nefyeder. Var olmak ve varlığını sürdürmek için, kendi dışında bir varlığa muhtaç olmak, ilah olmaya engel bir durumdur.

Kıyam bi-nefsihi sıfatına açıklık getiren bazı ayetler ve kısa açıklamaları şöyledir:

"Allah, kendisinden başka hiçbir ilâh bulunmayandır. Diridir, kayyumdur."(8)

Allah'ın kayyum olması, hiç son bulmadan daima kaim olarak bütün varlıkları ayakta tutup ihtiyaçlarını karşılaması demektir.

"Ey insanlar! Siz Allah'a muhtaçsınız. Allah ise her bakımdan sınırsız zengin olandır, övülmeye hakkıyla lâyık olandır."(9)

İnsanlar, var olmak ve varlıklarını sürdürmek için Allah'a muhtaçtırlar. Allah, kimseye muhtaç olmayıp, sınırsız bir şekilde zengindir.

"…Şüphesiz Allah, âlemlerden müstağnîdir. (O'nun hiçbir şeye ihtiyacı yoktur)."(10)

Allah'ın, ibadet dâhil, kimsenin yapacağı bir şeye ihtiyacı yoktur. Allah, kimseye ihtiyaç duymaz. Allah, dışındaki bütün varlıklar, Allah'a ihtiyaç duyarlar.

Dipnotlar

1-Şura-11

2-Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 4 Sayfa: 733-734

3-İhlâs-4

4-Ömer Nasuhi Bilmen, Kur'an-ı Kerimin Türkçe Meali Âlisi ve Tefsiri, C: 8, S: 4115

5-Fetih-10

6-Rahman-27

7-Taha-5

8-Al-i İmran-2

9-Fatır-15

10-Ankebut-6

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

SAİD HAVVA’NIN FERYADI

SAİD HAVVA’NIN FERYADI

Memleketimizin kıymetli âlimlerinden merhum İsmail Çetin Hocaefendi(1942-2011) hocaefendinin hay

SEYDA MELA HÜSEYNİ SİSEMİ KUDDİSE SİRRUHU’NUN NASİHAT VE TAVSİYELERİ

SEYDA MELA HÜSEYNİ SİSEMİ KUDDİSE SİRRUHU’NUN NASİHAT VE TAVSİYELERİ

Kardeşlerim, size şunları tavsiye ederim; 1-Allahu Teâlâ’ya takvalı davranın, O’na itaa

HÂDIRÜL ÂLEM’İL İSLAMİ

HÂDIRÜL ÂLEM’İL İSLAMİ

Eser adı: Hâdırül Âlem’il İslami Müellif: Emir Şekip Arslan Yayınevi: El Mektebet’ul

PEYGAMBERİMİZ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKEN HUSUSLAR

PEYGAMBERİMİZ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKEN HUSUSLAR

1. O, Allah’ın Habîbi (sevgili kulu) ve Halîli (dostudur). 2. O, Peygamberlerin sonuncusudur.

TAVLA OYNAMANIN HARAM OLDUĞUNA DAİR HADİS

TAVLA OYNAMANIN HARAM OLDUĞUNA DAİR HADİS

Tavla oynamanın haram olması ile ilgili hadisler bazı hadis kaynaklarında geçmektedir. Mesela;

POLİTEİZM

POLİTEİZM

I-Politeizm Nedir? Politeizm kelimesini yapısı ve sözlük anlamı: Yunanca poly (çok) ve theoi

MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-25

MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-25

Selefiler *Selefilerin bütün görüşleri isabetli midir, alınmaya değer midir? Bundan dolayı

SÖYLÜYORLARMIŞ

SÖYLÜYORLARMIŞ

İtalyan sınır kapılarından birindeki bir subay, bir gün Fransız sınırı civarında numaras

EL-CEBBÂR

EL-CEBBÂR

Cebbâr kelimesinin sözlük anlamı: Bozuk olan bir şeyi düzelten, birine zorla iş yaptıran.

“CENAZE SEBEBİYLE”

“CENAZE SEBEBİYLE”

Bir kasaba mezarlığının bekçisiydi. Bir gün karşı köydeki bir akrabasının vefat ettiğini

MUHAKEMAT NOTLARI-9

MUHAKEMAT NOTLARI-9

Ders: Muhakemat-7. Ders, (1.Makale, 3. Mukaddime’den devam) İzah: Prof. Dr. Ahmet Akgündüz İ

Nâziât, 37-38-39

Azana ve dünya hayatını ahirete tercih edene, şüphesiz cehennem tek barınaktır.

GÜNÜN HADİSİ

"Nerede olursan ol, Allah'tan kork! Kötülüğün ardından onu silecek bir iyilik yap! İnsanlara iyi ahlakla davran!"

Tirmizi

TARİHTE BU HAFTA

*Malcolm X'in şehadeti-1965(21 Şubat) *Resulullah'ın(sav) Veda Hutbesi'ni iradı-632(23 Şubat) *Çeçenlerin Stalin tarafından Sibirya ve Kazakistan'a sürgünü *Seyyah İbn-i Battuda'nın vefatı

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI