Cevaplar.Org

KUR'AN'IN TEFSİRE OLAN İHTİYACI, SÜNNETİN TEFSİRDEKİ YERİ-4

Sahâbe anlayışı Asr-ı saadetten beri, Kur'an'ın ifadelerinde birden çok anlamın varolduğu ve insanların değişik mânâları çıkarabilecekleri tezinin benimsendiğini gösteren haberler vardır.


Niyazi Beki(Prof. Dr.)

niyazibeki@gmail.com

2019-06-23 20:25:11

 Sahâbe anlayışı

Asr-ı saadetten beri, Kur'an'ın ifadelerinde birden çok anlamın varolduğu ve insanların değişik mânâları çıkarabilecekleri tezinin benimsendiğini gösteren haberler vardır.

Meselâ: "Kur'an'dan başka size bir şey verildi mi?" şeklindeki bir soru üzerine Hz. Ali'nin (r.a), "Allah'ın, herhangi mümin bir kuluna vereceği Kur'an'ı anlama kabiliyeti dışında, bana bir şey verilmemiştir"(1) şeklindeki cevabı, Kur'an'ın zâhir mânâsından başka mânâlarının var olduğunu gösteriyor.

Abdullah İbn Mes'ud (r.a) da şöyle diyor: " Geçmiş milletlerin ve gelecek nesillerin ilimlerini öğrenmek isteyen kimse, Kur'an'ı tetkik etsin. Kur'an'da her türlü ilim vardır. Ancak, bizim anlayışlarımız kısa olduğundan içinde her şeyi göremiyoruz."(2) 

Ebu'd-Derdâ (r.a) da bu konuda şöyle diyor: "Kur'an'ın lâfızlarına değişik anlamları yükleyemeyen kimse, tam anlayışlı sayılmaz."(3) Rivayete göre Abdullah İbn Abbas(r.a) daha ileri giderek, "Devemin ipi kaybolsa, her halde onu Allah'ın kitabında bulurum"(4) diyebilmiştir.

 Bütün bu ifadeler, Kur'an'ın bütün ilimleri ihtiva ettiği hususunun, sahabeler tarafından da benimsendiğini göstermektedir.

c. Kur'an'ın bütün ilimleri ihtiva ettiğine işaret eden hadisler de sözkonusudur. Bir hadis-i şerifte Hz. Peygamber (a.s) şöyle buyurmuştur:" Sizden öncekilerin tarihi, sizden sonrakilerin haberi ve aranızdaki meselelerin hükmü Allah'ın kitabındadır. o (hak ile bâtılı birbirinden ayıran) kesin bir hükümdür; şaka değildir. Her kim zorbalığından ötürü onu bırakırsa Allah, onu (n boynunu) kırar. Her kim hidayeti ondan başkasında ararsa Allah onu dalâlete düşürür. O, Allah'ın sağlam ipidir. O, hikmet dolu sözlerdir. O, sırat-ı müstakimdir; arzular ona uyduğu müddetçe sapmaz; diller onunla karışıklığa düşmez, alîmler ona doyamaz. O, fazla tekrarlanmaktan eskimeyen ve hayranlık veren tarafları bitmeyen bir kitaptır."(5)

Cevahir'ül-Kur'an adlı eserinde Kur'an'ın bütün ilimleri ihtiva ettiğini belirten Gazzalî, İhyâu Ulûmi'd-dîn adlı eserinde, Kur'an'ın ihtiva ettiği ilimler konusunda bazı âlimlerden naklen şunları söylemiştir: "Kur'an 77200 çeşit ilim ihtiva etmektedir. Ondaki her bir kelime bir ilimdir. Her bir kelimenin zâhir, bâtın, had ve muttala' diye dört mânâsı vardır"(6)

Abdullah b. Mesûd (r.a) da, "geçmiş ve geleceğin ilimlerini elde etmek isteyen kimse Kur'an'ı tefekkür etsin." demek sûretiyle Kur'an'ın bütün ilimleri ihtiva ettiğine işaret etmiştir. Gazzalî, İbn Mesud'un söylediği hususların, zâhirî tefsir anlayışı ile gerçekleşemeyeceğini vurgulamıştır.(7)

d. Kur'an'da bir çok âyet, onun sonsuz ilimle dolu olduğuna işaret etmektedir. Misal olarak bir kaç tanesini zikredeceğiz:

" Yoksa, Onu (Kur'an'ı) kendisi uydurdu mu diyorlar? De ki: Eğer doğru iseniz, Allah'tan başka çağırabildiklerinizi (yardıma) çağırın da siz de onun gibi uydurulmuş on Sûre getirin. Eğer (onlar) size cevap veremiyorlarsa, bilin ki, o şüphesiz ancak Allah'ın ilmiyle indirilmiştir."(8) Yani Kur'an, gerek lafzında bulunan hârikalık ve nazmında var olan üstünlük; gerekse, mânâsında içerdiği gaybî haberler, emir ve yasaklar, dünya ve âhiret hayatının mutluluğunu kazandıran prensipleri ile bütün akılların ve anlayışların üstünde, sonsuz ilim sahibi yüce Allah'ın özel bilgisiyle indirilmiş olan bir ilâhî belgedir.(9)

"(Resûlüm!) De ki: Onu(Kur'an'ı) göklerde ve yerdeki gizlilikleri bilen Allah indirdi."(10) meâlindeki âyet, Kur'an'da yer ve gök ile ilgili bilgilerin bulunduğuna işaret etmektedir.

"(Resûlüm!) Şüphesiz ki bu Kur'an, hikmet sahibi ve her şeyi bilen Allah tarafından sana verilmektedir"(11) âyeti ise, her şeyi bilen Allah'ın sonsuz ilminin yansımalarının Kur'anda mevcut olduğuna delâlet etmektedir.

Fahreddin Râzî, Ebu'l-Fadl Mursî, Bedreddin Zerkeşî ve Celâleddin Suyûtî de ilmî tefsir hususunda Gazzâlî'nin yolunu takip etmişlerdir.(12) İmam Suyûtî, İtkân edlı eserinin 65. bölümünü, "Kur'an'dan istinbat edilen ilimler"e ayırmıştır.(13) Suyûtî'den sonra günümüze kadar bir çok müfessir, ilmî tefsir anlayışını benimsemiş ve o çizgide eserler meydana getirmiştir.

Bütün bu hususlar, Kur'an'ın, her eserden daha çok tefsir edilmeye ve ilmî birikimlerle açıklanmaya ihtiyaç duyuduğunu göstermektedir.

Dipnotlar

1-Buhârî, Diyât, 24,31.

2-Ebû Hicr, et-tefsirü'l-ilmî, 248.

3-Ebû Hicr, a.g.y.

4-el-Alûsî, XIV/98.

5-Tirmizî, Fedâilü'l-Kur'an, 14; Dârimi, Fadâilu'l-Kur'an, 1.

6-Gazzali, Cevahir'ül-Kur'an, 21-254; İhya, I/196

7-Gazzalî, a.g.y.

8-Hûd, 11/13-14.

9-krş, Alûsî, XII/21-22; Yazır, IV/529.

10-Furkan, 25/6.

11-Neml, 27/6.

12-Ebû Hicr, 145-165.

13-İtkan,II/160.

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

MUHAKEMAT NOTLARI-10

MUHAKEMAT NOTLARI-10

Ders: Muhakemat-10.Ders, (1.Makale, 4. Mukaddime) İzah: Prof. Dr. Ahmet Akgündüz *“Şöhret,

KIRKINCI HOCAMI ANMA VESİLESİYLE BİR KAÇ SÖZ

KIRKINCI HOCAMI ANMA VESİLESİYLE BİR KAÇ SÖZ

İmam Hatip Lisesine kaydettirdikten sonra, medrese usulü Arapça tahsilimi de tamamlayayım diye b

GUZ-U MEVİJ

GUZ-U MEVİJ

Fegiler ey fegihler dinleyin siz, Ne söylersem bilin, ezberleyin siz. Ki gerçekten size ben sevg

ACVE HURMASI İLE İLGİLİ HADİS

ACVE HURMASI İLE İLGİLİ HADİS

Acve hurması, Peygamberimizin dikmiş olduğu hurma cinsidir. Bu hurmanın zehire karşı panzehir

YEMEK ÜCRETİNİ ÖDEMEDEN GİDEN RAHAT BIRAKILIR MI?

YEMEK ÜCRETİNİ ÖDEMEDEN GİDEN RAHAT BIRAKILIR MI?

Mersin’de yemek mekânlarından birindeyiz. Bize hizmet veren garsonlardan birine tebessümlü bir

KÜFÜR VE ÇEŞİTLERİ

KÜFÜR VE ÇEŞİTLERİ

I-Küfür Nedir? Küfür kelimesinin sözlük anlamı: Nimeti inkâr etmek, örtmek, çirkin sözle

MUTLU İNSANIN YOLU

MUTLU İNSANIN YOLU

(Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla) 2- Mutlu insan odur ki, Allah Teâlâ’dan kalbine gele

MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-26

MUSTAFA ÖZCAN İLE A’DAN Z’YE-26

Statik Meslekler Statik meslek sahipleri dünyaya at gözlüğüyle bakarlar. Bundan dolayı Demire

ŞEHİDİM

ŞEHİDİM

Vatan uğruna can feda etmek ne büyük ibadettir Peygamberlikten sonra en büyük maka

Mehmet Emin Alp

Mehmet  Emin Alp

meftun45@hotmail.com

“YÜZ MİSLİNE ÇIKARACAĞIZ”

“YÜZ MİSLİNE ÇIKARACAĞIZ”

Nazi dönemi Almanya’sının meşhur propaganda bakanı Goebbels, Propaganda Bakanlığındaki sal

Rabbinin yoluna hikmet ve güzel öğütle çağır ve onlarla en güzel şekilde mücadele et!

Nahl, 125

GÜNÜN HADİSİ

SABAH İLE YATSI NAMAZLARINI CEMÂATLE KILMANIN FAZÎLETİNE DÂİR EBÛ HÜREYRE HADÎSİ

Münâfıklara sabah ile yatsı (cemâat) namazlarından daha ağır hiç bir namaz yoktur. (Halbuki) bu iki namaz(ın cemâatin)de olan (ecir ve fazîlet)i bilseler emekliye, emekliye (sürtüne, sürtüne) de olsa onlara gel(ip hâzır ol)urlardı. (Ebû Hüreyre)

TARİHTE BU HAFTA

*Emir Sultan hazretlerinin vefatı- 2 Mart 1389 *Hilafetin ilgası-3 Mart-1924

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI