Cevaplar.Org

ŞAİR NABİ’NİN HAC MENASİKİYLE İLGİLİ DUYGULARI-2

4) Harem Bölgesi ve Umre: Şair Nabi’nin ifade ettiğine göre Mekke-i Mükerreme haremine iki saat mesefede bulunan “Umre” isimli yer, harem sınırının başlangıcıdır. Nabi, hacıların haremle ilgili bu ilk buluşmalarını, tıpkı kelebeklerin, geceleyin çölde yanan bir ateşle buluşmalarına benzetir ve şöyle tasvir eder:


Prof. Dr. Musa Kazım Yılmaz

musakazimyilmaz@gmail.com

2016-02-22 10:08:42

4) Harem Bölgesi ve Umre: Şair Nabi'nin ifade ettiğine göre Mekke-i Mükerreme haremine iki saat mesefede bulunan "Umre" isimli yer, harem sınırının başlangıcıdır. Nabi, hacıların haremle ilgili bu ilk buluşmalarını, tıpkı kelebeklerin, geceleyin çölde yanan bir ateşle buluşmalarına benzetir ve şöyle tasvir eder:

Cümle halaik, çı Arap u çı Acem,

Badiye Peyma bı hevay-i harem.

Ez ateş ş'ule be-nümud amedend,

Cümle der-an arsa fürud-amedend.

Yani, "Harem'in çöl havasında dolaşan, Arap olsun Acem olsun bütün mahlûkat, ateşin alevinde görünmeye geldiler. Onların hepsi bu arsada kavrulmaya geldiler."(1)

Nabi, harem hava sahasına giren insanın, minnetsiz mağfiret sofrasında bir lokmaya sahip olabilmek için, ilahi sevginin cazibesiyle, mal, aile ve akraba gibi bütün sevdikleriyle ilişkisini kestiğini ifade ettikten sonra şöyle der: "Ve senay-i bi hadd hazret-i Vahhab-i amimü'r-Rahmete ki kala-i kem-yab-i zindegani, tarac-hurde-i reh-zen-i merg-i negehani olmazdan mukaddem perniyan-i pişani pay endaz-i hak-i harem-i Yezdani kılınmak devletinden mahrum komadı."(2) Yani "Kadir-i mutlak olan Allah'a binlerce şükür olsun ki, göğüs mumunun parıltısı hayatın son nefesini görmeden tavaf edilecek yerin takısının kandilini görerek parlayan gözlerin saadetinden bizi nasipsiz bırakmadı. Yine Allah'a sonsuz şükür olsun ki, hayatın nadir kumaşı, ani ölüm eşkıyasının küçük yağması olmadan önce Cenab-ı Hakkı'ın hareminin toprağına yüz sürmekten beni mahrum etmedi.

Minnet Huda ki, her ki talep-kerdem ez Huda,

Ber-minnethay-i himmet-i hod Kamuran şudem.

Yani, "Allah'a hamdolsun ki, O'ndan ne istedim ise, isteklerimin yerine gelmesinden dolayı O'nun tarafından mutlu oldum."(3)

Şair Nabi Kâbe'nin çevresindeki Harem bölgesini anlatırken 17. Miladi yüzyılda var olan fakat bugün onlardan eser bulunmayan iki önemli şeyden bahseder. Birincisi, Umreden Hareme doğru gidilirken Mekke-i Mükerremenin çevresindeki hurmalıklar. İkincisi de, başta Hz. Hatice'nin olmak üzere Makberü'l-Mu'alla'daki mezar kubbeleri.

Nabi şöyle der: "Ma hasal, haval-i Mekke-i Muazzama'da nagah kıbab-i mezaristan-i Mualla saye-i hurmazardan hüveyda olmağla hadeka-i uyun peymane-i lebriz-i neşat olup mest-i şevk-i serhoşi olmağa başladı. Hususan şem-i şebistan-i ismet, pervane-i çerağ-i nübüvvet Hazret-i Hadice-i Kübra (r.a) hazretleri dahi ol sahada arayış-i zinet-i cavidani olmagla kubbe-i merkadlari azam-i kibab-i Muallâdır."(4) Yani, "Hâsılı Mekke-i Mükkeremenin çevresindeki hurmalıkların gölgesinden birden bire Makberü'l-Mu'alladaki kubbeler görününce göz bahçelerinin bardağı sevinçle dolup sarhoş olmaya başladı. Nübüvvet ışığının pervanesi Hadice-i Kübra hazretlerinin ebedi sarayının süsü olan türbesinin kubbesi, o kubbelerin en yücesidir."(5)

Nabi, "Kuyin gibi ehl-i dile bağ-i İrem olamaz, Bağ-i İrem ol Cennet-i feyze harem olamaz" deyip Mekke sokaklarına daldığını, Rasulüllah'ın (s.a.v) sık sık yaslanıp dua ettiği "Müdde'a" adıyla şöhret bulan bir yerde dua ettikten sonra Babü's-Selam kapısından Hareme girdiğini dile getirir.

5) Kâbe ile İlk Karşılaşma ve Kudum Tavafı: Hac ibadetini eda etmek üzere Kâbe'ye müteveccih olan birçok insanın, Kâbe'yi ilk gördüklerinde bakmaya dayanamayıp bayıldıkları rivayet edilmiştir. Şair Nabi de tıpkı diğer Kâbe âşıkları gibi onu görür görmez kendisinden geçtiğini şöyle ifade eder:

"Haremullah'ın avlusuna bir bakış güvercini uçurduğumda şuurun şirazesi kırıldı ve beş duyunun dağınık parçaları artık oyuncak olmaya başladı. Dehşetli kavuşmanın ağırlığından dolayı kıymetli can iksiri bedenden döküldü. Beytullah'ın azametli istilasından, Ruh aslanı kafes zincirini keserek az kaldı vücudun dar geçidinden kaçacaktı. Daha sonra çeşitli nurlu tebessümler şuur mumunu nurlandırdı. Olgun bir hayâ ile yükselen aklı baştan alan güzel Beytullah'a hasret gözünün penceresi açıldı.

Geşt dilem garka-i bahr-i visal,

Gum-şüdem ez hod, be-füruğ-i cemal.

Seyl-i sirişk ez müje-i eşk-bar,

Ser-zed u Ceyhun şüd, u ez-an-em kenar."(6)

Yani, "Gezgin gönlüm vuslat denizinde battı. O'nun cemalinin nuru ile kendimden geçtim. Kirpikten akan gözyaşı sele dönüp Ceyhun nehrinin kaynağı oldu ve ben onun kenarındayım." Şair Nabi "Ahır ey Kâbe, kun delili ki, becayi biresem, derdmendem, meded kun bedevayi biresem" (Hâsılı ey Kâbe, bana yol göster ki, yerime yetişeyim. Dertliyim; bana yardım et ki, deva bulayım) diyerek Hacerü'l-Esved ile musafaha ettikten sonra Kudum tavafına başladığını ifade ediyor. Ona göre yedi devirden ibaret olan tavafın her bir devri gök kubbenin bir tabakasına benzetilmiştir.(7)

5) Hacerü'l-Esved, Zemzem ve Mültezem: Şair Nabi "Hacerü'l-Esved-i es'ad-i mübarek" şeklinde ifade ettiği Hacerü'l-Esved çevresinin, gümüşten bir hale gibi Harem'in avlusunu çevirdiğini dile getirerek şöyle der:

Nur-i siyaheş lem'an ez Huda-st,

Hal-i siyahes hacerü'l-Esved-est.

Yani, "Kâbe'nin siyah bir beni hükmündeki Hacerü'l-Esved Allah tarafından parıldayan bir nurdur." 

Nabi, Hacerü'l-Esved için şöyle der: "Ne Hacerü'l-Esved! Bir şeb-çerağ-i efser-i aferiniş, merdümek dide-i biniş, süveyday-i dil-i kainat, hal-i cemal-i mümkinat, güşvare-i arş-i Rahmani, Bazubend-i hane-i Yezdani, Kuy-i girban-i envar, nokta-i nuh-daire-i esrar, nigin-i hatem-i sun'ı- ezel, Yemin-i hudavendi-i azze ve cell, busegah-i enbiya-i kiram, mihakk-i şifah-i evliyay-i izam, levha-i sine-i inayet ve gevher-i kemer-i hidayet..."(8) Yani, bütün mahlukatın tacı üzerinde parlayan bir yakuttur. Gören gözlerin bebeği, kâinat kalbinin siyah lekesi, yaratıkların yüzündeki ben, semanın küpesi, Beytullah'ın bazubendi, Nurlar yakasının köyü, sırlar dairesinin merkezi, ezeli yapının mühürlü yüzüğü, Allah'ın sağ eli, Enbiya-i kiramın busegahı, evliya-i izamın dudaklarının mihenk taşı, inayet semasının levhası ve hidayet kemerinin mücevheridir."

Şair Nabi Hacerü'l-Esved'ten söz ederken altı minarenin altı selvi ağacı gibi yükseklere başkaldırdığını ifade etmektedir Ona göre eğer Hacerü'l-Esved'in mıknatıs gibi çekiciliği şuurun yakasını pençelemeseydi, dehşetten donmuş bir şekilde adımları hareket ettirmeye hiç kimsenin gücü yetmeyecekti."(9)

Şair Nabi'ye göre, Zemzem can şırasının kaynağı, bedevi hayatı yaşayanlar için temiz ve gıdalı bir şarap, cennet ırmağı Tesnim gibi hayat verici ve gizlilik hazinesinden kaynayan bir çeşme başıdır.(10)

Nabi, tavafın bitirilmesinden sonra Hacerü'l-Esved'in karşısında ya Mültezim-i şerif kenarında Allah'tan hacet dilemek için durulması gerektiğini, Mültezim denilen yere göğüs ve yüzlerin sürüldüğünü dile getirir. Şöyle diyor:

Multezim ez şevk der-ağuş gir,

Zinde be-canan şev ez-can bi-mir.

Adet-i pervane ne-dani meger,

Çerh zened evvel u suzed diger.

Yani, "Ölmeden ruhunu yıkamak isteyenler, Mültezimi hasretle kucaklayın. Kelebeklerin âdetini bilmez misin? Onlar ateşin etrafında bir kere dönerler; ikincisinde yanarlar."(11)

-devam edecek-

Dipnotlar

1-A. g..e., s. 75.

2-Menderes Coşkun, a.g.e., s. 256.

3-A.g.e, a.y.

4-Menderes Coşkun, a.g.e., s. 256.

5-A.g.e., s. 257.

6-A.g. e., a.y.

7-Tuhfetü'l-Haremeyn, s. 84.

8-Menderes Coşkun, s. 264.

9-Tuhfetü'l-Haremeyn, s. 83.

10-A.g.e., a.y.

11-A.g.e., s. 85.

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

MÜSLÜMANLAR ARASINDA HUZURU SAĞLAMANIN FORMÜLÜ

MÜSLÜMANLAR ARASINDA HUZURU SAĞLAMANIN FORMÜLÜ

Müslümanlar arasında kaosa, kavgaya ve gerilime sebep olan hastalıkların başında kin, hased v

KÂİNAT DERGÂH, HAK MÜRŞİD ALLAH, HER ŞEY ZİKİRDE, VALLAH VE BİLLAH.

KÂİNAT DERGÂH, HAK MÜRŞİD ALLAH, HER ŞEY ZİKİRDE, VALLAH VE BİLLAH.

Bu sabah namazından sonra hem yürüme seansımı, hem de dua ve tesbihatımı tamamlamak için ter

BAYRAMA GİRERKEN ALMAMIZ GEREKEN İLAÇLAR VEYA İLAÇ GİBİ MADDELER

BAYRAMA GİRERKEN ALMAMIZ GEREKEN İLAÇLAR VEYA İLAÇ GİBİ MADDELER

Ramazan ayının bu son gününde ve bayram arefesinde başta nefsime, sonra da bütün Müslüman k

KADİR GECESİNDE YAPACAKLARIMIZ VE ÖZEL DUAMIZ

KADİR GECESİNDE YAPACAKLARIMIZ VE ÖZEL DUAMIZ

Kadir Gecesi, dua gecesi, ibadet gecesi, tevbe gecesi karar gecesi, günahlara veda gecesi, Allah’

GÜZEL AHLAK, HUZUR VE BARIŞIN GARANTİSİDİR

GÜZEL AHLAK, HUZUR VE BARIŞIN GARANTİSİDİR

İnsanlık camiasının fert ve toplum hayatında, huzur ve barışın, güven ve emniyetin, sevgi v

NİYET VE NAZAR

NİYET VE NAZAR

Niyet, bir sözün, bir eylemin asıl muharriki olan gayedir. Ameller rengini bu niyetten alır. İy

İLMİN ÇEŞİTLERİ VE İLİM ÖĞRENMENİN HÜKMÜ

İLMİN ÇEŞİTLERİ VE İLİM ÖĞRENMENİN HÜKMÜ

Bil ki ilim öğrenmek beş kısma ayrılır: BİRİNCİSİ: FARZ OLAN İLİMLER. Bu da kendi aras

VAAD ETTİKLERİYLE ÜÇ AYLAR

VAAD ETTİKLERİYLE ÜÇ AYLAR

Üç aylar... Recep, Şaban ve Ramazan… Bu aylar, çok mübarek zaman dilimleridir. Maddî ve mâ

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-3

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-3

5 Ağustos 1942’de Cemiyetin azaları İngilizlerin Hindistan’ı terk etmeleri gerektiğine dair

BAKARA SURESİNDEKİ ÜÇ ZÜMRENİN ÖZELLİKLERİ

BAKARA SURESİNDEKİ ÜÇ ZÜMRENİN ÖZELLİKLERİ

A-MÜ’MİNLERİN ÖZELLİKLERİ 1-Müttekîdir 0nlar. Yani Allah’ın yasaklarından uzak dururl

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-2

HİND ULEMA CEMİYETİ VE ÜLKENİN ÖZGÜRLEŞMESİNDEKİ ROLLERİ-2

Velakin bahsedilen bu alimler İngilizlerin bütün emellerini boşa çıkardılar ve kurdukları g

Ey iman eden kullarım! Şüphesiz benim arzım geniştir. O halde (nerede güven içinde olacaksanız orada) yalnız bana kulluk edin.

Ankebut, 56

GÜNÜN HADİSİ

"Oruçlu için iki sevinç vardır: Biri, orucu açtığı zamanki sevincidir, diğeri de Rabbine kavuştuğu zamanki sevincidir. Oruçlunun ağzından çıkan koku (haluf), Allah indinde misk kokusundan daha hoştur."

Ebu Hüreyre

TARİHTE BU HAFTA

*Uyvar Kalesi Fethedildi.(24 Eylül 1663) *Niğbolu Savaşaı Kazanıldı.(25 Eylül 1396) *Birinci Viyana Kuşatması(27 Eylül 1529) *Preveze Deniz Zaferi(28 Eylül 1538) *Demokrat Parti Kapatıldı(29 Eylül 1960)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI