Cevaplar.Org

TEBLİĞDE FITRATA HİTAP EDEBİLMEK

Fıtrat dini olan İslam’ı insanın fıtratına sunmalıyız. Bu konuda, فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ


Niyazi Beki(Prof. Dr.)

niyazibeki@gmail.com

2015-11-15 04:10:32

Fıtrat dini olan İslam'ı insanın fıtratına sunmalıyız. Bu konuda,

 

فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ

اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

"Resulüm! Batıl dinlerden uzaklaşarak yüzünü ve özünü, -Allah'ın insanı yaratmasında esas kıldığı- hak din olan İslam'a yönelt. Allah'ın bu yaratışını kimse değiştiremez. İşte dosdoğru din budur"(1) mealindeki ayetin irşadına kulak vermeliyiz.

Bu ayet açıkça gösteriyor ki, insanın bozulmamış fıtratı ile dinin emir ve yasakları arasında güçlü bir ilişki vardır. Davet ve irşatlar insanın yapısını değiştirmeye değil, yönlendirmeye yönelik olmalıdır.

Hadis rivayetlerinde değişebileceği ifade edilen hususlar ise, fıtratın değiştirilmesi anlamında değil, fıtri donanımın değişik mecralara sevk edilerek yönlendirilebileceğine dairdir. Nitekim Ebu Hüreyre'nin bildirdiğine göre; "Bir adam Resullah'a 'bana tavsiyede bulun' dedi. Efendimiz, 'öfkelenme!' diye cevap verdi. Adam sözünü tekrar ettikçe Hz. Peygamber de 'öfkelenme!' diye cevap verdi." Bu hadisi şerh eden alimler, şu ince noktaya dikkat çekerek şöyle diyorlar: "Hz. Peygamber'in (Öfkelenme!) sözünün manası "öfkenin gerektirdiği davranışlarda bulunma!" demektir. Yoksa bu söz, bizzat öfkelenme olgusunun oluşmamasına yönelik değildir. Zira insanın tabiatı gereği olan öfkenin kaldırılması mümkün değildir.(2)

 Demek oluyor ki terbiyenin esası, insanın fıtratını değiştirmek değil, onu yanlış mecralara sevk etmekten alıkoymak, yanlış yönlendirilmiş duyguları, tekrar fıtri mecralarına iade etmektir.

Binaenaleyh birisine, "kızma!", " hırs gösterme!", "inat etme!" gibi telkinlerde bulunmak İslam'ın terbiye metoduna zıttır. Çünkü bunlar yaratılışta var olan ve değişmesi mümkün olmayan duygulardır. Uygun olan, şu temayüllerin hakiki mecralarını göstermek suretiyle onları yaratılış gayelerine uygun kullanılmasına katkı sağlamaktır.

Mesela Şöyle denilebilir: "Kızarsan şeytandan kız, nefsine kız", "her yönüyle muhabbete layık mümin kardeşine kızma! Beş paraya değmeyen bir dünyevi menfaatin hatırı için inat edip mümin kardeşine düşmanlık etme! Bilakis, nefsindeki adavete adavet et, o inadı kırmak için inat et. Ahireti kazanmak için inat et!" denilse, hem o damar tatmin olur, hem de mümkün olan bir yöne sevk etmek gibi makul bir irşat yapılmış olur.

Ayrıca, insanda biri şiddetli biri hafif olmak üzere değişik duygularında farklı dereceler vardır. Eğer insan, kendisine verilen o çok kıymetli manevi donanımlarını, bütün kuvvetiyle nefis ve dünyanın zevki namına istimal etse ve dünyada ebedî kalacak gibi büyük bir gafletle davransa, bu takdirde, muhabbet, şefkat, hırs, inat gibi fıtri duyguları, rezil ahlâkın, israfın ve abesle iştigal etmenin birer aleti olur. Hâlbuki eğer bu donanımların/örneğin muhabbetin, şefkatin, inadın, hırsın hafif kısmını maddi şeylere ve dünya işlerine, bunların şiddetli yüzünü ise, ahirete ve manevi işlere yönlendirse, bu fıtri donanımlar, güzel ahlakın menşei, hikmet ve hakikatin izdüşümü olarak hem dünya hem ahiretin saadetine vesile olur.

Dipnotlar

1-Rum, 30/30.

2-AbdulvahhabReşid Salih Ebu Safye, Şerhu'l- el-Erbaîn en-Neveviye, Daru'l-Beşir, 1409/1988, s.206.

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

TATİLİMİZ, EBEDÎ TATİLİMİZİ KAYBETMEMİZE SEBEP OLMASIN!

TATİLİMİZ, EBEDÎ TATİLİMİZİ KAYBETMEMİZE SEBEP OLMASIN!

Şimdi insanlar birkaç günlüğüne tatile gitmeye hazırlanıyorlar. Hem de Korona Virüsünden t

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-12

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-12

Akif kadar bilgimiz, mantığımız yok ama Akif’in karşısındaki Tevfik Fikret kadar güçlü b

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-10

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-10

Emanullah Han(Eski Afgan kralı) Emanullah Han Afganistan’da Türkiye’dekine benzer kıyafet de

İSLAM MEDENİYETİNE DÖNÜN!

İSLAM MEDENİYETİNE DÖNÜN!

İçim yandı, gözlerim ceyhun oldu. Sanki, insanlığını kaybetmiş Amerikan polisinin dizleri a

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-11

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-11

Şeyh Sa’di Şirazi diyor ki; “Karşındakini küçük görüp bıyığını burma. İyi bil ki,

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-9

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-9

Deniz Baykal Demirel ve Beşşar tarzı çok siyasetçi var. Hasım olsalar da Mustafa Sarıgül i

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-10

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-10

Çağdaş mücahitlerimiz “Lavrens veya Emanuel Karasu Yemen’den Viyana’ya kadar sahip olduğu

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-8

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-8

Cevdet Said(Suriyeli âlim) Burada sadece Afra Çelebi’den bahsetmek meseleye kısır bakmak ol

DAHA ÖNEMLİ OLAN AYASOFYA’NIN AÇILMASI MI, YOKSA?

DAHA ÖNEMLİ OLAN AYASOFYA’NIN AÇILMASI MI, YOKSA?

Çok direndim. Ayasofya hakkında yazmamak, yazdıklarımı yayınlamamak için çok sabrettim. Niha

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-9

MAHMUD TOPTAŞ HOCAMIZDAN GÜLDESTE-9

* Ebu Ümame (r.a.) 1400 sene önce insanlara belaların, bala sineğin koştuğu gibi koştuğunu,

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-7

PERSPEKTİFE GİREN ŞAHISLAR-7

İmam Birgivi Kadızadeler İmam Birgivi’nin talebeleridir. Birgivi de adeta Anadolu’nun Gazali

Sana vahyedilen Kitabı oku ve namazı kıl. Muhakkak ki namaz hayasızlıktan ve kötülükten alıkoyar. Allah'ı anmak elbette en büyük ibadettir. Allah yaptıklarınızı bilir.

Ankebut:45

GÜNÜN HADİSİ

"Tutumlu kişi asla fakir olmaz."

Taberani

TARİHTE BU HAFTA

*Hac'da Tünel Faciası 1426 Ölü(2 Temmuz 1990) *Cezayir İstiklale Kavuştu(3 Temmuz 1962) *Barbaros Hayreddin Paşa Vefat Etti(4 Temmuz 1546) *İstanbul'da Matbaa Açılmasına Padişah İradesi(5 Temmuz 1727) *Mukaddes Emanetler Sultan Selim'e Teslim Edildi.

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI