Cevaplar.Org

GÜNÜMÜZ EĞİTİM SÜRECİNDE DİNİ İLİMLERİN ÖNEMİ

Ahlaki problemler bugün modern dünyada daha değişik açılardan gündeme gelmektedir. Günümüz dünyasında ortaya çıkan iki yeni gelişme, insanlığı daha derin düşünmeye sevk etmektedir. Bunlardan biri ilim ve teknolojideki gelişmeler, diğeri küreselleşmenin yol açtığı problemlerdir. İlim ve teknikte gelinen nokta, insanın kâinat içindeki konumunda şu değişmelere yol açmıştır:


Prof. Dr. Musa Kazım Yılmaz

musakazimyilmaz@gmail.com

2015-09-15 07:03:48

Ahlaki problemler bugün modern dünyada daha değişik açılardan gündeme gelmektedir. Günümüz dünyasında ortaya çıkan iki yeni gelişme, insanlığı daha derin düşünmeye sevk etmektedir. Bunlardan biri ilim ve teknolojideki gelişmeler, diğeri küreselleşmenin yol açtığı problemlerdir.

İlim ve teknikte gelinen nokta, insanın kâinat içindeki konumunda şu değişmelere yol açmıştır:

-Ortaya çıkan alet ve makinelerle, insanın kendi zekâsına karşı durumu altüst olmuştur.

-Modern biyolojinin insan hayatına köklü müdahaleleri, insanın kendi şahsına karşı durumunu altüst etmiştir.

-Horişima'dan beri toplu imha silahlarının, insanlık için taşıdığı risk sebebiyle, insanın ölüm karşısındaki durumu da altüst olmuştur.

Bütün bunlar ahlaki açıdan üzerinde düşünülecek problemlerdir. Fakat ne yazık ki bilim bu ahlaki çöküntüye cevap verememekte, trajik bir altüst oluş yaşayan insana emin bir liman sağlayamamaktadır. Ama geçmişte olduğu gibi, günümüzde de bu sorunları yol açtığı ahlaki sorulara din tatminkâr cevaplar vermektedir. Sorunlar derinleştikçe, dünya çapında bir dine dönüş eğilimi de gözlenmektedir.

1993 yılında Avrupa Konseyi Parlamenterler toplantısında alınan kararlar bu eğilimi çarpıcı bir şekilde yansıtmaktadır. Karar altına alınan 3. maddede din, "insanın kendisiyle, tanrısıyla, dış dünyasıyla ve içinde yaşadığı toplumla ilişkisinin artması" olarak tanımlanmıştır. Alınan kararlardan birinde, dini özgürlükler kuvvetlendirildiği takdirde, hoşgörünün yayılacağına hükmedilmektedir. Bir başka maddede, din ve ahlak bilgisi derslerinin genel okul dersleri içinde yer alması ve okul kitaplarında (tarih kitapları dâhil) farklı boyutlardan dinin tasvir edilmesi istenmektedir. Bir diğer maddede, kendi dini ve ahlaki değerleri hakkında temel bilgilere sahip olmanın gerçek tolerans için şart olduğu, bu durumun bireyi umursamazlıktan ve önyargıdan koruyacağı vurgulanmıştır.

Bu son fıkra ile ifade edilen düşünce toplumsal barışı formüle eden bir değerdedir. Dini taassubu ve din menşeli düşmanlıkları önlemek için getirilen çözüm, insanın dinini öğrenebileceği şartların kendisine verilmesinden ibarettir. Unutmayalım, tolerans ancak insanların dinlerini serbestçe öğrenebildikleri ortamlarda mümkündür. Buna göre, güya insanları dini taassuptan kurtarmak için dinlerini öğrenmelerini yasaklamak veya sınırlamak tam tersi bir sonuç doğurmakta, taassup kuvvetlenmektedir. Türkiye'de devlet eliyle din eğitimine sınırlama getirilmesini savunanların bu argümanı dikkatle değerlendirmeleri gerekir.

Bediüzzaman dini ilimlerle fen ilimlerinin mutlaka birlikte okutulması gerektiğini vurgulayarak bu gerçeği yıllar önce dile getirmiştir. Burada din ve fen ilimlerinin birleştirilmesinden ne kastedildiği de önem taşıyor. Onun bu ifadesinden, din ve fen ilimlerini bir müfredat programı içinde, ayrı ayrı dersler şeklinde öğrencilere vermek gerektiğini anlamak mümkündür.

İnsanda akıl ve kalp gerçeği bulunduğuna göre, eğitimde bunlardan birini yok farz etmek mümkün değildir. Aksi takdirde tek yönlü eğitimle, hayatın gerçeklerine yabancı insanlar ve halktan kopuk, halkla bütünleşmeyen aydınlar yetiştirmiş oluruz. Her türlü bağnazlık, hoşgörüsüzlük, taassup, sahtecilik ve inkârcılık bu tek taraflı eğitimin sonucunda ortaya çıkar. Oysa bütün dinler temelde hoşgörüyü, yardımlaşmayı ve dayanışmayı emreder. Ancak, din baskı altına alınırsa, toplumda oluşan sosyal sıkıntılar kendilerini dini motiflerle ifade etmeye, toplumsal muhalefete dini bir muhteva kazandırmaya başlarlar. Dini ilimler öğretilmemek suretiyle din savunma durumuna düşürülmüşse taassup zırhı harekete geçer. Denilebilir ki, dini taassupları arttıran tek şey, dinin öğretilmesinin yasaklanması ve dini hürriyetlerin sınırlandırılmasıdır.

Esasen Bediüzzaman'a göre taassubun kaynağı din veya din âlimleri değildir. Ona göre en büyük taassup yüzeysel şüphelerinde muannidane ısrar eden Avrupa mukallitlerinde ve dinsizlerinde bulunur. 

Günümüzde eğitim programlarında dine ve dini ilimlere yer vermek istemeyenlerin, din hakkında yanlış bilgiye sahip oldukları görülmüştür. Avrupa mukallitleri dini bir bilgi türü bile kabul etmemektedirler. Hâlbuki dini bilgiyi diğer bilgilerden ayıran temel özellik, onun müteal (aşkın) varlıkla olan ilişkisidir. Çünkü dinin esasını, Allah'ın bilgisi oluşturur. Allah mutlak varlık olduğu için onun bilgisi de mutlaktır ve değişmez. İnsan bilgisi ise zamanla değişebilir.

Ancak dini bilgilerin içinde insana ait bilgiler de olabilir. Bunlar da Allah bilgisinin yorumu ve izahlarıdır. Hatta dinin aslını teşkil eden değişmezliğe rağmen aynı din içerisinde farklı görüşlerin ortaya çıkması din içindeki insana ait bilgilerden kaynaklanmaktadır. Bediüzzaman buna işaret ederek şöyle der: " Bazen bir tek kitapta birçok ilim bir araya gelebilir. Bir ilimde telif edilen bir kitapta, o ilmin meselelerinin o kitabın muhteviyatına nispeti ancak zekâtı nispetindedir. Bu sırdan gaflet edildiği için bir şeriat veya bir tefsir kitabında. Başka ilimlere ait bir meseleyi gören bir zahirperest adam, "işte şeriat ve tefsir böyledir" der. Eğer dost ise "Bunu kabul etmeyen Müslüman değildir" diyecek. Şayet düşman ise o bahane ile "şeriat veya tefsir (hâşâ) yanlış" diye hükmeder."

Oysa Kur'an başkadır, Kur'an hakkında telif edilen kitaplar başkadır. Kitaplar daha geniştir. Çünkü cevherci dükkânında cevherden başka kıymetsiz şeyler de bulunabilir.

Dipnotlar

1-Türk Eğitim Sistemi Alternatif Perspektif, s. 118-119.

2-Risale-i Nur Külliyatı, Münazarat, II, 1957.

3-Asar-ı Bediiyye, (Osmanlıca), İttihad Yayıncılık, İst., 1999, s. 260.

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

ŞEHİTLER VE ÖZELLİKLERİ

ŞEHİTLER VE ÖZELLİKLERİ

Şehid, ism-i fail manasında şahid, ism-i meful manasında da meşhuddur. O, Cenab-ı Hakk’ın

YETENEK AVCILARI, YETENEĞE KASTEDENLER

YETENEK AVCILARI, YETENEĞE KASTEDENLER

İslami kesimlerin başarısızlığında biraz da takdir eksikliği var. Bu, ‘ şımarmasın’ m

İSLAMİ KESİMLERİN SİYASETLE İLİŞKİLERİ

İSLAMİ KESİMLERİN SİYASETLE İLİŞKİLERİ

İslami kesimlerin siyasetle ilişkilerini üç kategoride değerlendirmek mümkündür. 1- Siyas

FELAKETTEN FELAKETE NEKBE’DEN NEKBEYE!

FELAKETTEN FELAKETE NEKBE’DEN NEKBEYE!

Abbasi devletinin yıkılması Muhammed Kazım Nakşibendi gibi ulema ve füzeladan zevata göre İs

KURMACA BİR HAREKET VE SONU

KURMACA BİR HAREKET VE SONU

Osmanlı’nın yıkılmasından itibaren İslam dünyasında ulus devletleri kuruldu ve İngilizler

İSLAMİ HAREKETLER YOL AYRIMINDA

İSLAMİ HAREKETLER YOL AYRIMINDA

Arap Baharı sonrasında Müslüman Kardeşler, düşman baskısıyla yöntem sıkışması arasınd

İYİ VE KÖTÜ ÂLİMLER

İYİ VE KÖTÜ ÂLİMLER

Kötü âlimler: İlimden maksatları, dünyada refah içinde yaşamak, itibar, makam ve mevki sahib

HİÇ BİR ŞEY, DARBE YAPMA HAKKI VERMİYOR!

HİÇ BİR ŞEY, DARBE YAPMA HAKKI VERMİYOR!

Hangi açıdan bakarsanız bakın, hiçbir şey, hiçbir kimseye darbe yapma hakkı vermiyor. İnsan

YATSI NAMAZI PENCERESİNDEN HALİMİZE BAKIŞ

YATSI NAMAZI PENCERESİNDEN HALİMİZE BAKIŞ

18.07.2016 yatsı namazı için bir camiye gitmiştim. İlk sünnetten sonra cübbe ile sarığı ba

HİÇ BU MERHAMET DİNİ ADINA TERÖR CİNAYETİ İŞLENİR Mİ?-2

HİÇ BU MERHAMET DİNİ ADINA TERÖR CİNAYETİ İŞLENİR Mİ?-2

Ayette terör düşmanını gebertecek üç büyük silaha dikkat çekiliyor: 1-İlim. Kitabı oku

HİÇ BU MERHAMET DİNİ ADINA TERÖR CİNAYETİ İŞLENİR Mİ?-1

HİÇ BU MERHAMET DİNİ ADINA TERÖR CİNAYETİ İŞLENİR Mİ?-1

İlk terör eylemi, Adem babanın oğlu Kabil’le başlamıştır. Zalim Kabil, kardeşi olan masum

Dua eden, bana dua ettiği zaman onun duasına karşılık veririm.

Bakara, 2/186

GÜNÜN HADİSİ

"Kişi, dostunun dini üzeredir. Bu nedenle, kiminle dost olacağına dikkat etsin!"

Ebû Hureyre radıyallahu anh. Ebû Dâvud.

TARİHTE BU HAFTA

*Emir Sultan hazretlerinin vefatı- 2 Mart 1389 *Hilafetin ilgası-3 Mart-1924

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI