Cevaplar.Org

E HARFİ

Ebced ve cifir hesabı: 1.Eskiden beri ulemâ mabeyninde makbul bir riyazi düsturu olan ebced ve cifir hesabı (M.Müd.:252); 2.Umum ümmetin ekser edibleri ve ulemâları içinde, bir kaide-i istihraç olan ebced ve cifir hesabı (M.Müd.: 110).


İsmail Aksaraylı

i.aksarayli@mynet.com

2015-07-15 07:27:50

Ebced ve cifir hesabı: 1.Eskiden beri ulemâ mabeyninde makbul bir riyazi düsturu olan ebced ve cifir hesabı (M.Müd.:252); 2.Umum ümmetin ekser edibleri ve ulemâları içinde, bir kaide-i istihraç olan ebced ve cifir hesabı (M.Müd.: 110).

Ebced: 1.İlm-i cifrin bir nevi ve bir anahtarı olan (...) ebced hesabı (L:30); 2.Cifir ilminin en esaslı bir kaidesi ve mühim bir anahtarı olan makam-ı ebcedi (STG:95).

Ebed (Sultan-ı Ebed): Zât-ı Ehad-i Samed olan Sultan-ı Ezel ve Ebed. (S: 40). Saadet-i ebediye: Haşr-i cismâninin sadefinde meknun olan saadet-i ebediye (M:139); Şevk-i ebediyet: İnsandaki şedid, sarsılmaz, daimi olan aşk-ı beka ve şevk-i ebediyet ve âmâl-i sermediyet (S: 123, L:213); Tevehhüm-ü ebediyet: Tûl-i emelin menşei olan tevehhüm-ü ebediyet (L:153).

Ebed yolculuğu: Beşerin uzun ve fırtınalı ve dağdağalı olan ebed tarafındaki yolculuğu S:677).

Ebna-yı mazi: Ebna-yı cinsimiz olan ebna-yı mazi (Muh.:55).

Ebu Bekir: 1.Maiyet-i mahsusa ve sohbet-i hassa ile ve en evvel vefat ederek (Hz.Muhammed'in (A.S.M) vefatından sonra) yine maiyetine girmekle meşhur ve mümtaz olan Ebu Bekir (L:27); 2.Sıddık-ı Ekber (R.A.) dediği olan "Müminler cehenneme gitmemek için Allah'tan isterim, benim vücudum cehennemde büyüsün ki onların yerine azab çeksin" (EL:512).

Ebu Hüreyre: 1.Suffe'nin namdar, sâdık, hâfız bir şâkirdi olan Ebu Hüreyre (M:125); 2.Suffe'nin demirbaş bir mühim talebesi ve müridi ve kuvve-i hâfızanın ziyadesi için duâ-yı Nebeviyeye mazhar olan Hazret-i Ebu Hüreyre (M:125); 3.Kuvvetli bir tarik olan Ebu Hüreyre ihbarı (M:162).

Ebu Tâlib: Ciddi bir surette Cenâb-ı Hakk'ın Habib-i Ekremini sevmiş ve himâye etmiş ve tarafdarlık göstermiş olan Ebu Tâlib (M:413).

Ecel: 1.Herkesin başına gelecek olan ecel(...) ve kabir (M.Müd.:7); 2.Taayyüne bağlı olan ecel (M: 260).

Ecnebiler: İslâmiyetin kusurunu görmekle mütelezziz olan ecnebiler (M: 443, T: 137).

Ecrâm-ı semaviye: Küre-i arzdan daha latîf, daha nurani, daha büyük, daha ehemmiyetli olan ecrâm-ı semaviye (L:315).

Eczahâne-i kübrâ : Şâfi-i Hakim-i Zülcelâl(in), küre-i arz olan eczahâne-i kübrâ sı (L:205).

Edebiyât: Dalâlet-âlûd, tabiatperest, gafletpişe olan medeniyetin edebiyâtı (S: 432).

Edebiyât-ı ecnebiye: 1.Cin ve insin hattâ şeytanların netice-i efkârları ve muhassala-i mesaileri olan medeniyet ve hikmet-i felsefe ve edebiyât-ı ecnebiye (S:432); 2.Dalâlet-âlûd, tabiatperest, gafletpişe olan medeniyetin edebiyâtı (S:432).

Efkâr: 1.Binler muhtelif tabakada olan efkâr (S:409); 2.Gayr-ı mazbut olan (beşerin) tasavvurat ve efkârı (M:137); 3.Tedricen tecarüb ile hasıl olan netâic-i efkâr (M:140); İhtilâf-ı efkâr: Îlâ-yı Kelimetullah'ın en müdhiş düşmanı olan (...) ihtilâf-ı efkâr (DHÖ:57); Telâhuk-u efkâr: Medeniyetin kanunu olan telâhuk-u efkâr (Muh.:42).  

Efkâr-ı âmme: İttihadın ruhu olan efkâr-ı âmme (DHÖ:62);

Efkâr-ı umûmiye: (...) mâsum olan efkâr-ı umûmiye (DHÖ: 43).

Eflatun: Silsile-i felsefenin en mükemmel ferdleri ve o silsilenin dâhîleri olan Eflatun ve Aristo, İbn-i Sina ve Farabî gibi adamlar. (S: 572).

Ehad (Zât-ı Ehad): Şems-i ezel ve ebed sultanı olan Zât-ı Ehad (S:596).

Ehâdis-i sahiha: Müfessir-i Kur'ân olan ehâdis-i sahiha (Muh.:25).

Ehadiyet: 1.Kemâlât-ı İlâhiyenin medarı olan (...) ehadiyet (S: 109, Ş:186); 2.Hayy-ı Kayyum, Muhyi ve Mümit olan Şems-i Ehadiyet (S:718); Tecelli-i ehadiyet: Şems-i Ezeli'nin şuâları olan ve esmâsının nokta-i mihrakıyesi hükmünde olan her bir zihayat üstündeki tecelli-i ehadiyet (NİK: 110).

Ehl-i cemaat: Ehl-i hak olan ehl-i sünnet ve cemaat (M: 39).

Ehl-i cennet: Cisimleri ruh kuvvetinde ve hiffetinde ve hayal sür'atinde olan ehl-i cennet (S:531).

Ehl-i dalâlet: Ehl-i gaflet olan (...) ehl-i dalâlet (L:140).

Ehl-i dünya: Ehl-i gaflet olan ehl-i dünya (L:140).

Ehl-i hak: 1.Ehl-i sünnet ve cemâat olan ehl-i hak dairesi (M: 541); 2.Hem istikra-i tâmme ile, tarihlerin şehâdetiyle, en mükerrem beşer içindeki en müşerref olan ehl-i hak (HŞ:40).

Ehl-i hidâyet: Hizbullah olan ehl-i hidâyet (L:364).

Ehl-i ifrat: Sadik-ı ahmak ünvanına lâyık olan ehl-i ifrat (Muh.: 11 ).

Ehl-i ihtisas: Milyarlar beşerin güneşleri hükmünde olan Şeyh-i Geylani, İmam-ı Gazali, Muhyiddin-i Arabi, Şah-ı Nakşibend, İmam-ı Rabbani gibi ehl-i ihtisas (NİK: 101).

Ehl-i ilhad: "Ke men meselühü fi'z-zulümât" sırrına mazhar olan ehl-i ilhad (Ş: 569).

Ehl-i ilim: Ehl-i hak ve ehl-i vifak olan (..) ehl-i ilim (L:138). 

Ehl-i imanı kurtarmak: Hazret-i Mehdi'nin çok vazifelerinden bir vazifesi olan iman-ı tahkiki ile ehl-i imanı kurtarmak (M.Müd.:215).

Ehl-i İslâmiyet: Mükerrem beşer içinde en eşref ve en 'alâsı ehl-i hak ve hakikat olan ehl-i İslâmiyet (HŞ:40).

Ehl-i keşif: Hükemâ-yı hakikiyenin muhtelif mezheblerinden olan bütün ehl-i keşif (S:660).

Ehl-i Kur'ân: Sırat-ı müstakim ehli olan ehl-i Kur'ân (S:579).

Ehl-i müşâhede: Hükemâ-yı hakikiyenin muhtelif mezheblerinden olan bütün ehl-i (...) müşâhede (S:660).

Ehl-i sünnet ve cemaat: 1.Ehl-i hak olan ehl-i sünnet ve cemaat (M:39, L:21,23); 2.Mezheb-i hak olan ehl-i Sünnet ve cemaat (S:288); 3.Mezheb-i hak olan Ehl-i sünnet velcemaat (NİK: 157); 4.İsmin ayn-ı müsemmâ olduğuna kail olan ehl-i sünnet (İ.İ.:211).

Ehl-i şuhud: Hükemâ-yı hakikiyenin muhtelif mezheblerinden olan bütün ehl-i (...) şuhud ve müşâhede (S:660).

Ehl-i tenkid: İnsafsız olan ehl-i tenkid (Muh.: 22).

Ehl-i zevk: Hükemâ-yı hakikiyenin muhtelif mezheblerinden olan bütün ehl-i (...) zevk (S:660).

Ekrad: Türklerin mûtemedi olan Ekrad (Mün.: 86).

El- edatı (Arapçada): Malûm ve mâhud olan şeye işaret için vaz'edilen "el-" edatı (İ.İ.:58).

Elektrik: Beşerin sanat ve fen cihetindeki terakkiyâtlarının neticesi olan havârik-ı sanat ve garâib-i fen olarak tayyare, elektrik, şimendifer, telgraf gibi şeyler (S:263).

Elem: Hatanın muaccel cezası olan içindeki elem(...) ve azab (KL:264).

Elfâz: 1.Zaruriyat-ı diniye mahfazaları olan elfâz-ı kudsiye-i İlâhiye (M: 364); 2.Memba-ı daimi olan elfâz-ı İlâhiye ve Nebeviye (M: 363).

Elhamdülillah: Hem Kur'ân'ın, hem imanın, hem namazın hülâsaları ve çekirdekleri olan üç kelime-i mübâreke (Sübhânallah, Elhamdülillah Allahüekber) (Ş:231).

El-mübârekât: Mübârekâtın hülâsası olan 'El-mübârekât' kelimesi (Ş:90).

Elvâh-ı mahfuza: Âlem-i misalin nümuneleri olan elvâh-ı mahfuza (M: 312).

Elvirdü'l - Âzam: Risâle-i Nur'un esası, membaı olan, beş yüz ayetten fazla olan âyât-ı Kur'âniyeden mürekkep Kurân (KL:103).

Emeller: Kabiliyetlerden neşet eden hadsiz meyiller ve o hadsiz meyillerden hasıl olan nihayetsiz emeller (S:551).

Emeviler: Hazret-i Hüseyin'in (R.A.) muârızları olan Emeviler (M: 43).

Emniyet: 1.Alış-verişin esası ve ruhu olan emniyet (L:134); 2.Terakki ve ticaretin esası olan emniyet ve asayiş (M: 470).

Emri kanunlar: Ağacın, (...) ukde-i hayatiyesi ve merkez-i tasarrufu olan emri kanunlar ve irâdevi cilveler (S:649).

Emvat: Berzahta olan emvat (L:398).

Enaniyet: Bir buz parçası olan enâniyet (Ş:316, KL:128, STG:171, STG:187); Terk-i enâniyet: Mesleğimizin muktezası olan mahviyet ve ihlas ve terk-i enâniyet (EL:97).

Enbiya: 1.Doğru dellâl-ı Saltanat(...) olan enbiya, asfiya, evliyalar (S:105); 2.Mehâsin-i rubûbiyyetin dellâlları olan enbiya ve evliya (S:70); 3.Hakiki insanlar olan enbiya ve evliya ve asfiya (S:108, Ş:186); 4.Hayat-ı içtimaiye-i beşeriye semasının güneşleri, yıldızları, ayları hükmünde olan enbiya ve evliya (S:541); 5.Mânevi âlem-i insaniyetin padişahları olan bir kısım enbiya (L:100); 6.İnsanın hülâsası olan Enbiya (L:350); 7.Hizbullah olan ehl-i hidâyet, başta enbiya ve onların başında Fahr-i Âlem (A.S.M.) (L:364); 8.Meslekleri ve yolları bir olan bir cemaat (İ.İ.:51); 9.Nev-i beşerin en mümtaz şahsiyetleri olan yüz yirmi dört bin enbiya (S: 123); 10.Nev-i beşerdeki bütün ervâh-ı neyyire ashâbı olan enbiyalar (S:701,L:351); 11.Ehl-i sırat-ı müstakim olan kâfile-i enbiya (L:32).

Enbiya: Ehl-i şuhud ve ehl-i ihtisas olan bütün enbiya (A.S.) ve evliya (NİK: 130).

Ene: Garib muamma, acib tılsım olan ene (S:568).

Enes: Meşâhir-i sıddîkin-i sahabeden olan Enes (r.a) (M:129).

Envalar: Birbiri içinde girift olan envâlar (S:697).

Envâr-ı tevhid: Âb-ı hayat hükmünde olan envâr-ı tevhid (S:733).

Envâr-ı İlâhi: Efkâr-ı âmme-i milletin arkasındaki hissiyat-ı İslâmiyenin madeni olan envâr-ı İlâhi (Mün.: 9).

Erkân ve esaslar: Risâle-i Nur talebelerinin (...) haslarının hasları olan erkân ve esaslar (KL:9).

Erkân-ı imaniye: 1.Bir saadet-i ebediyenin ve bir hayat-ı bâkiyenin ve bir cennet-i daimenin anahtarı, medarı, esası olan erkân-ı imaniye (Ş:164); 2.Meyve-i Mirac olan hakâik-ı erkân-ı imaniye (S:620).

Ermeniler: Milletler içinde az ve zayıf olan Ermeniler (L:143).

Ervâh: 1.Ayn-ı hayat ve madde-i hayat ve hayatın cevherleri ve zâtları olan ervâh (S: 116, L:318); 2.Binler muhtelif tabakada olan efkâr ve ukûl ve kulûb ve ervâh (S:409);

Ervâh-ı âliye: Elmas gibi olan ervâh-ı âliye (M: 43);

Ervâh-ı bâkiye: Zişuur olan ervâh-ı bâkiye (M: 43); Âlem-i ervâh: Dünyadan daha güzel, daha nurani olan (...) âlem-i ervâh (M: 307);

Ervâh-ı habise: Umûr-u şerriyenin mümessilleri ve mübâşirleri ve o umûrdaki kavâninin medârları olan ervâh-ı habise ve şeytaniye (L:76);

Ervâh-ı sâfile: Kömür gibi olan ervâh-ı sâfile (M: 43).

Erzâk-ı umûmiye: Ekser insanların aç kaldığı bu zamanda ve çok karışmış ve haram ve helâl farkedilmeyecek bir tarza gelmiş ve şübheli mal hükmünde ve mânen müşterek olan erzâk-ı umûmiye (KL:152).

Esâsat-ı İslâmiyeye: Âli ve bâki olan (...) esâsat-ı İslâmiye (M: 34).

Esbâb: 1.Kesif perdeler hükmünde olan esbâb (MN:85); 2.Nazara perde olan esbâb (L:112, MN:144); 3.Câmid, cahil, kaba, uzak, büyük ve birbirine zıd olan sağır, kör esbâb (L:169); 4.Maddi ve ihatasız olan esbâb (L:324); 5.Kör ve şuursuz olan esbâb-ı tabiiye (MN:230); 6.Şuursuz, ihtiyarsız, câmid, basit olan esbâb-ı tabiiye (İ.İ.:89).

Esir: 1.Sâni-i Zülcelâl'in gayet latîf, nazenin, muti, müsahhar bir sahife-i icraâtı ve emirlerinin bir vâsıta-i nakliyatı ve zayıf bir perde-i tasarrufatı ve latîf bir midâd (mürekkeb)-ı kitabeti ve en nazenin bir hulle-i icadatı ve bir mâye-i masnûatı ve bir mezraa-i hububatı olan esir maddesi (L:323); 2.Vücudun en zayıf mertebesi ve en incecik derecesi ve en mütegayyir, mütehavvil tavrı ve en ziyade mekâna yayılmış olan hadsiz, kesretli bir maddi madde olan esir ve zerrat (L:324); 3.Zerratın tarlası olan esir (MN:49); 4.Zerrede, ondan daha küçücük olan madde-i esiriye zerreleri (Ş:543).

Eskişehir Hapishanesi: Bu hakikaten çok sıkıntılı olan medrese-i Yusufiye (Eskişehir Hapishanesi) (LN: 28).

Esmâ Risâlesi: 1.Otuzuncu Lem'a namında ve altı nükte olan Risâle-i Esmâ (STG:126); 2.İsm-i âzâm olan Esmâ Risâlesi (Otuzuncu Lem'a) (M: 498, STG:127); 3.Hazret-i İmam-ı Ali'nin (R.A.) lisaniyle kendine dua olan; yani İsm-i âzâm olan o Esmâ Risâlesi (STG:126); 4.Esmâ-i Sitte Risâlesi: Otuzuncu Lem'aya, yani müstakil Lem'alardan en son olan Esmâ-i Sitte Risâlesi (STG:128).

Esmâ: 1.Her bir şeye karşı, bütün eşyaya müteveccih olan esmâ (M: 264); 2.Bin bir ism-i İlâhinin, kainata müteveccih olan o esmâdan her biri (M:440, STG:246); 3.Sani'-i Zülcelâlin (...) nurani olan bütün esmâsı (M: 265); 4.(Zât-ı Vâcib-ül Vücud'un) Cemâlinin şuaatı olan esmâsı (M:325); 5.Tecelli-i esmâ: Şems-i Ezeli'nin şualar menzilesinde olan tecelli-i esmâsı (MN:12).

Esmâ-i Hüsnâ: 1.Bir kaide-i külliye hükmünde olan esmâ-i hüsnâ (S:446); 2.Cemil-i Mutlak'ın hadsiz derecede cemâl-i zâtisine lâyık ve nihayetsiz güzel olan Esmâ-i hüsnası (L:333); 3.Nihayetsiz güzel olan esmâ-i hüsna (Ş:70).

Esmâ-i İlâhiye: Künûz-u mahfiye olan Esmâ-i İlâhiye (NİK: 63, S:567); Esmâ-i Rabbaniye: 1.Fünun ve kemâlâtın (...) membaları ve hakikatleri olan esmâ-i Rabbâniye (S:273); 2.Her biri birer gizli hazine-i mâneviye hükmünde olan esmâ-i Rabbâniyenin cevherleri (S:344).

Esmâr: Birer Mektûbât-ı Samedâniyye, birer antika-i sanat-ı Rabbâniyye, birer mucize-i kudret, birer harika-i hikmet olan (...) esmâr (S:584).

Esrar: Gaybi olan esrar (S:779).

Esrar-ı imaniye: Çok mühim ve ince olan esrar-ı imaniye (Ş:6).

Eşcar: 1.Nazik ve nazenin ve zihayat olan eşcar (M:303); 2.Birer Mektûbât-ı Samedâniyye, birer antika-i sanat-ı Rabbâniyye, birer mucize-i kudret, birer harika-i hikmet olan (...) eşcar (S:584).

Eşedd-i zulüm: Bu asrın bir düsturu olan eşedd-i zulüm ve eşedd-i istibdat (M.Müd.:196).

Eşya: 1.Kanun-u tekâmüle dâhil olan bütün eşya (S:562); 2.Mâruz-u fena ve zeval olan eşya (M: 254); 3.Daire-i mümkinatta, yani mevt ve hayata, vücud ve fenâya dâima mazhar olan eşya (S:581, M: 37).

Etrâk: İslâmiyetin kıvâmı olan Etrâk (Mün.: 82).

Evâmir-i Tekviniye: Mahlûkatın hayat-ı mâneviyeleri hükmünde olan intizam ve nizam ve malûmiyet ve meşhudiyet ve taayyün ve evâmir-i tekviniye (S: 115, L:317).

Evham (kendi evhamına hak vermek): Kalb dedikleri latîfe-i Rabbâniyenin pası ve zengârı hükmünde olan (...) mâzur tutulmak için kendi evhamına bir hak vermek (M:136).

Evlat: Medar-ı teselli(m) olan evlât (M:82).

Evlenmek: Bir sünnet-i seniye olan evlenmek âdeti (HR:24).

Evliya: 1.Ekseriyet-i mutlaka ile ehl-i sünnet ve cemaat mezhebinde olan evliya ve asfiya (L:23); 2.Vedûd ismine mazhar olan muhakkikin-i evliya (S:663); 3.Ehl-i şuhud ve keşif olan evliya (M:5); 4.Hakiki ârif olan evliya (S:350); 5.Hakiki insanlar olan enbiya ve evliya ve asfiya (S:108, Ş:186); 6.Hayat-ı içtimaiye-i beşeriye semasının güneşleri, yıldızları, ayları hükmünde olan enbiya ve evliya (S:541); 7.Mehâsin-i rubûbiyyetin dellâlları olan enbiya ve evliya (S: 70); 8.Bütün kulûb-u münevvere aktabı olan evliyalar (S:701); Kulûb-u nuraniye aktabı olan evliyalar (L:351); 9.Doğru dellâl-ı saltanat(...) olan enbiya, asfiya, evliyalar (S:105); 10.Hakiki insanların en kâmilleri olan evliyanın büyükleri (S:524).

Eyvan: Kisra-yı Fârisin saray-ı meşhuresi olan Eyvân (S:612, M:224).

Ezan: İzhâr-ı ubudiyete vâsıta olan ezan (M: 424).

Ezel: 1.Zât-ı Ehad-i Samed olan Sultan-ı Ezel ve Ebed (S:40); 2.Cünûd-u semavât ve arza mâlik olan Sultan-ı Ezel (BL:266); 3.Ehad ve Samed olan Sultan-ı Ezel (NİK:21);

Ezeliyet: 1.Bir tek Zât-ı Akdes'in hassası ve lâzım-ı zâtisi olan ezeliyet (L:323); 2.Sâni-i Vâcib-ül Vücud'un lâzıme-i zaruriye-i beyyinesi olan ezeliyet (Muh.:125); 3.Vâcib-ül Vücud'un lâzime-i zaruriye-i beyyinesi olan ezeliyet (MN:230); 4.Zât-ı Vâcib-ül Vücud'un en has hassası ve lâzım-ı zâtisi olan ezeliyet ve sermediyet (L:324); 5.Zât-ı Zülcelâl'in lâzım-ı zarurisi olan ezeliyet (MN:226); 6.Vâcib ve muhit ve zâti olan nur-u ilm-i Ezeli (M:258); Sultan-ı Ezeli: 1.Hâkim-i arz ve semavat, emr-i 'Kün Feyekûn'e mâlik, Âmir-i Mutlak olan Sultan-ı Ezeli (S:600); 2.Pâdişahların pâdişahı olan Sultan-ı Ezeli (Mün.:11).

Ezhan (mümâşât-ı ezhân): Ukûl-ü beşere olan tenezzülât-ı İlâhiye tabir olunan mürâât-ı efham ve mümâşât-ı ezhân (Muh.:46); Tenevvür-ü ezhân: Zamanın ziyası olan tenevvür-ü ezhân (Muh.: 42).

Ezhar: Her bir i birer mektûbât-ı Samedâniyye, birer antika-i sanat-ı Rabbâniyye, birer mucize-i kudret, birer harika-i hikmet olan (...) ezhar (S:584).

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

Sakın sizi dünya hayatı aldatmasın.

Fâtır, 5

GÜNÜN HADİSİ

Ebû Malik'in babası şöyle dedi: Ben Rasûlullah'(S.A.V.)den işittim, şöyle buyuruyordu: "Her kim Allah'dan başka hak ilah yok eder, ve Allah'dan gayri ibadet olunan şeyleri tanımazsa onun malı ve kanı haram (dokunulmaz) olur. Hisabı da Allah'a aiddir."

(Müslim, Kitabu'l-İyman,37)

TARİHTE BU HAFTA

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI