Cevaplar.Org

SEVABLARIMIZ ÖLÜYE ULAŞIR MI?

Soru: Sadaka, namaz, oruç ve Kur’an okumanın sevabı ölüye ulaşır mı? Cevap: Âlimlerin ortak görüşüne göre


Muhammed Emin Er

.

2011-05-21 04:18:47

Muhammed Emin Er Hocaefendi

Soru: Sadaka, namaz, oruç ve Kur'an okumanın sevabı ölüye ulaşır mı?

Cevap: Âlimlerin ortak görüşüne göre sadakanın sevabı ölüye ulaşır ve ölü bundan faydalanır. Doğru olan görüş de budur. Şafii fakihi Ebu'l-Hasen el-Maverdi el-Basri'nin el-Hâvî adlı eserinde bazı kelamcıların görüşü olarak verdiği "ölüye hiçbir sevap ulaşmaz" şeklindeki kanaat, tamamen asılsız ve Kitap, Sünnet ve ümmetin icmaına açıkça aykırı, hatalı bir kanaattir. Bu sebeple üzerinde durmaya bile değmez.

Namaz ve oruçla ilgili olarak Şafii mezhebinin ve âlimlerin çoğunluğunun görüşü sevabının ölüye ulaşmayacağı yönündedir.

Ancak ölenin farz bir orucu varsa ve velisi yahut velinin izin verdiği bir kimse ölenin yerine kaza orucu tutmak istiyorsa, bu durumda İmam Şafii'nin iki farklı görüşü vardır. Bunlardan en meşhur olanı, böyle bir şeyin caiz olmadığıdır. Fakat Şafii mezhebinin önde gelen son devir âlimlerinin doğru kabul ettiği görüş, bu tür bir orucun olabileceği şeklindedir.

Kur'an okuma meselesine gelince, Şafii mezhebinin bu konuda bilinen görüşü, Kur'an okuma sevabının ölüye ulaşmayacağıdır. Fakat bu mezhebin bazı alimleri ulaşabileceği yönünde kanaat belirtmişlerdir.

Âlimlerin bazı grupları ise, namaz, oruç, Kur'an okuma gibi tüm ibadetlerin sevabının ölüye ulaşabileceğini ifade etmişlerdir. Sahih-i Buhari'nin "Babu men mâte ve aleyhi deyn: üzerinde ödeyemediği borçla ölen kimse hakkındaki bab" başlıklı bölümünde, İbn Ömer'in namaz borcuyla ölen bir kadının kızına, annesinin namazlarını kaza etmesini emrettiğini anlatan bir rivayet yer alır.

el-Havi'nin müellifi, Ata b. Rabâh'ın ve İshak b. Râhûye'nin, "ölü adına namaz kılmak caiz değildir" şeklinde kanaat belirttiklerini nakleder. Bizim mezhebin (Şafii) alimlerinden İmam Ebu Muhammed el-Bağavî ise, et-Tehzîb adlı eserinde şöyle demektedir: "Ölünün, kılamadığı her namazı için bir müd yemek verilebilir." Aslında tüm bu görüşler, zayıftır. Çünkü tek delilleri, dua, sadaka ve hac gibi sevabının ölüye ulaşması icma ile sabit olan amellere kıyas etmekten ibarettir. Oysa İmam Şafii ve onun gibi düşünenlerin görüşleri, "insana ancak kendi çalıştığı vardır"(1) ayet-i kerimesine ve Peygamber Efendimizin şu hadisine dayanmaktadır: "İnsanoğlu öldüğünde üç şey haricinde amel defterine hiçbir şey kaydedilmez: Sadaka-i cariye (herhangi bir hayır hizmeti) yahut insanların faydalanabileceği bir ilim veya kendisine dua edecek bir evlat"(2).

İbn Kayyım el-Cevziyye ise Kur'an'ın karşılıksız okunması ve sevabına ölünün ruhuna hediye edilmesi halinde, oruç ve haccın sevabının ölüye ulaşması gibi bunun da ulaşacağını ifade etmektedir.(3)

Muhammed Emin Er

Fetvalar

Dipnotlar

1- Necm 53/39

2-Nevevi, Sahih-i Müslim Şerhi, c. 1, s. 89-90

3-İbn Kayyım el-Cevziyye, Kitâbu'r-Rûh, s. 316

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

GENÇLERİ HEDONİZM ÇILGINLIĞINA İTENLER

GENÇLERİ HEDONİZM ÇILGINLIĞINA İTENLER

Diyorlar ki: Dünyaya bir kere gelinir. Sonun başlangıcı yoktur. Gülün, eğlenin, bir yıldır

HİCRET VE HAREKET

HİCRET VE HAREKET

Hicret, tâ ezelden ebede, âlem-i vücubdan âlem-i imkâna, daire-i ilimden daire-i kudrete, tâ

ORUÇ, ORUÇ BOZMAK VESAİRE

ORUÇ, ORUÇ BOZMAK VESAİRE

Ramazan ayının hususiyeti oruç. Orucun hususiyeti de kendisine ait meseleler. Başında; tutan tu

HEKİM VE FİLOZOF GÖZÜ İLE RAMAZAN

HEKİM VE FİLOZOF GÖZÜ İLE RAMAZAN

Hekim gözü ile Ramazan perhiz ayıdır. Bir çok hastalıklara karşı tıbbın tavsiye ettiği im

HÜZÜNLÜ BİR HAYVANAT BAHÇESİ GEZİSİ

HÜZÜNLÜ BİR HAYVANAT BAHÇESİ GEZİSİ

“Paris'in büyük hayat sıtmasına tutulduktan sonra(1) yapmaya hiç vakit bulamayacağım bir zi

YİRMİNCİ ASRIN BAŞINDA ANADOLUDA PAZARIN NAMUSU

YİRMİNCİ ASRIN BAŞINDA ANADOLUDA PAZARIN NAMUSU

Fransız yazar Claude Farrare, Çanakkale’de bir köyde, 1900’şerin başında yaşadığı çok

BİZ DE RAHATSIZIZ

BİZ DE RAHATSIZIZ

Elinize bir kalem alsanız ve siyasette, ticarete, sanatta, eğitimde en fazla isim yapmış insanla

"BANA KUR’AN YETER!”

Bana Kur'an yeter!" cilerden beni sevdiğini söyleyen biri, kendisi Hadisleri kabul etmeyerek doğr

MEALCİ KARDEŞLERİME KUR’AN’DAN MİSAFİRPERVERLİK DERSİ

MEALCİ KARDEŞLERİME KUR’AN’DAN MİSAFİRPERVERLİK DERSİ

Kur’an-ı Kerim, Arapça olarak indiğinden Kur’an’da geçen her kelimenin o günkü manaları

MEZHEPLERE TÂBİ OLMAYANLAR

MEZHEPLERE TÂBİ OLMAYANLAR

Hak mezheblerde akıl ve mantığın tasdik etmediği hiçbir mes’ele yoktur. Çünkü onların n

‘KADİR GECESİ BİN AYDAN HAYIRLIDIR’ NE DEMEKTİR?

‘KADİR GECESİ BİN AYDAN HAYIRLIDIR’ NE DEMEKTİR?

Halk arasında Kadir gecesinin bin aya eşit olduğu şelinde bir anlayış vardır. Bu yanlıştır

SİTE HARİTASI