Cevaplar.Org

KUR’AN VE SÜNNET PENCERESİNDEN TASAVVUFİ HAYAT (9)

Bu haftadaki yazımda da Anadolu’da ki tasavvufi cereyanlardan bahsedeceğiz. Tasavvufi düşüncenin Türk milletinin hayatındaki rolü çok büyüktür. Bilhassa Anadolu’nun Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında en büyük amil tasavvufi düşünce o


Muhammed Kocakaya

m_kocakaya_2@hotmail.com

2009-12-14 00:26:41

Bu haftadaki yazımda da Anadolu’da ki tasavvufi cereyanlardan bahsedeceğiz.

Tasavvufi düşüncenin Türk milletinin hayatındaki rolü çok büyüktür. Bilhassa Anadolu’nun Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında en büyük amil tasavvufi düşünce olmuştur. Türklerin İslamiyet’i kabul edip Anadolu’yu yurt edinmeye başladığı XI. Yüzyıldan dan itibaren Orta Asya’da ki Türk illerinden Anadolu’ya gelen ‘’ALPERENLER’’ ismiyle anılan tasavvuf ehli ”Teşkilatçı Dervişler’’ Anadolu’daki gönül medeniyetinin kurulmasında önemli roller oynamışlardı. Bu dervişler, Selçuklu devletinin kurulmasını sağlamışlardır. Selçuklu Devleti kurulduktan sonra, memleketin hemen hemen her tarafında tasavvufi düşüncenin müesseseleri görülmeye başlanmıştır. Hatta hükümdarların şeyhlere mürit olmaları sebebiyle Tasavvufi müesseselerin önemi daha da artmıştır.

Evet, Tasavvuf ve Tarikat fetih demektir. Her fetihin arkasında bir gönül eri vardır. Tıpkı Fatih’in arkasında, şeyh’i Akşemseddin’in olduğu gibi. Yine, Sultan İzzettin Selçuki’nin Şeyh Necmettin Bağdadi’ye, I. Alaaddin Keykubat’ın Şeyh Şıhabüddin Sühreverdi’ye bağlı olduğun kaynaklar belirtmektedir. Gerek Selçuklu, gerekse Osmanlılardaki hükümdarların büyük bir çoğunluğunun bir tarikata bağlı olduğu bilinmektedirç

Anadolu’daki tasavvufi düşünceden bahsederken HOCA AHMED YESEVİ’nin gayretlerini göz ardı edemeyiz. Bilhassa Horasan ve Maveraünnehir’de Ahmet Yesevi’nin kurmuş olduğu Yesevi tarikatı çok yaygındır. İşte bu Yesevi tarikatına bağlı ‘’Alperenler’’ dediğimiz müritler, Anadolu’ya gelerek yerleştirmişler ve ilk önce manevi fetihte bulunmuşlardır:

Selçuklularda olduğu gibi Osmanlı Beyliğinin kurulmasında da tasavvufi düşünce en büyük rolü oynamıştır. O dönemdeki ‘’Ahiler’’, Mevleviler ‘’ ve Bektaşiler siyasi, içtimai ve iktisadi alanda önemli roller oynamışlardır: Bilhassa Osmanlı Devleti’nin temel harcında ‘’Ahi’’ reislerinin katkıları çok büyük olmuştur:

Osman Gazi’nin Ahi Şeyhi, Şeyh Edabali’nin müridi ve damadı olduğu bilinmektedir. Osman Bey’in yanında savaşlara iştirak eden Geyikli Baba, Abdal Musa, Abdal Murad, Şeyh Mahmud Gazi, Ahi Şemseddin, Ahi Hasan, Ahi Şeyhlerindendir

Osmanlılarda Ahiliğin dışında Yıldırım Beyazıd’ın damadı Emir Sultan, Kübreviyye tarikatının şubesini kurmuş, Akşemsettin’in kurduğu Şemsiye, Aziz Mahmut Hüdai’nin kurduğu Celvetiyye ve Melamiyye tarikatı ile ayrıca; Kadiriyye, Rifaiyye, Halvetiyle, Mevleviye, Sühreverdiyye, Şazeliyye ve Nakşibendiyye tarikatları; Anadolu ve Rumeli’de faaliyet göstermişlerdir. Şemsettin Molla Fenari ile Ekberriye Tarikatı, Eşref oğlu Rumi ile Kadiriyye tarikatı, Ubeydullah Ahrar’ın halifesi Molla İlahi tarafından Nakşibendî tarikatı Anadolu’da yayılmıştır.

Genel olarak toplum, özel olarak dini hayat bakımından çok önem taşıyan ve bir

yaşam tarzı, bir dünya görüşü bir duyuş ve düşünüş şekli olan Tasavvuf; milli kültürünün ufuklarından doğan Allah dostları sayesinden, ferdi ruhların derinliklerinde yeşerir, orada aşk ve imam olur, vecd ve hareket halinde enginlere dolar, alemlere yayılır. İşte her yönüyle ve her şeyiyle bizim olan bir kültürün yetiştirdiği binlerce büyükten bir kaçını isim olarak zikrettik.

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

ECDADA KÖPRÜ OLMAK

ECDADA KÖPRÜ OLMAK

Bakara sûresinin 134 ve 141. ayetlerinde mükerrer olarak, geçmişlerimizin hatalarından sorumlu

TEVESSÜL VE İSTİĞASE HAKKINDA ON NOKTA RİSALESİ-4

TEVESSÜL VE İSTİĞASE HAKKINDA ON NOKTA RİSALESİ-4

SEKİZİNCİ NOKTA Eğer söylenirse: İstiğase edenin işi, müşriklerin işi gibi değil midir?

TEVESSÜL VE İSTİĞASE HAKKINDA ON NOKTA RİSALESİ-3

TEVESSÜL VE İSTİĞASE HAKKINDA ON NOKTA RİSALESİ-3

BEŞİNCİ NOKTA Eğer biri derse; “Kabir ehline hitap eden ancak onların sebep ve yapan oldukla

EMANETİN ZAYİ EDİLMESİ

EMANETİN ZAYİ EDİLMESİ

Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla... Ebû Hureyre’den (Radıyallahu Anh) rivayet edilen Buh

TEVESSÜL VE İSTİĞASE HAKKINDA ON NOKTA RİSALESİ-2

TEVESSÜL VE İSTİĞASE HAKKINDA ON NOKTA RİSALESİ-2

Eğer denirse; “Allah'tan başkası, diriltir ve öldürür dememiz caiz midir?” Biz deriz: Evet

TEVESSÜL VE İSTİĞASE HAKKINDA ON NOKTA RİSALESİ-1

TEVESSÜL VE İSTİĞASE HAKKINDA ON NOKTA RİSALESİ-1

Bu on noktayı yazan: Seyfi Asrî (hafizahullahu teala) Çarşamba günü Öğlen ile ikindi arası

KISA KISA NOTLAR-3

KISA KISA NOTLAR-3

Çocuk ölü doğduğunda isim vermeye gerek yok. *Avukat suçluyu savunursa günahkâr olur. *Bir

TESADÜFÜN TESADÜFÜ (RASTLANTININ RASTLANTISI)

TESADÜFÜN TESADÜFÜ (RASTLANTININ RASTLANTISI)

Not: Bu yazı alegorik ve fantastik anlatımla yazılmıştır. Bütün oluşçulara, şüphecilere

KISA KISA NOTLAR-2

KISA KISA NOTLAR-2

Ortalama iki öğün yemek iyidir. Bazıları “bir kez yiyin” diyorlar. Ne 3 yap ne de 1 yap. Sa

KISA KISA NOTLAR-1

KISA KISA NOTLAR-1

*Şevval ayında tutulan 6 gün orucu ara vererek tutmak efdaldir. *Abdest sıkışıkken cemaatl

BİR GARİP HEYKEL

BİR GARİP HEYKEL

Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla... Yakın tarihimizde dinler arası diyalog adına icrâ e

"Allah bize yeter, O ne güzel vekildir" dediler.

Âl-i İmrân; 173

GÜNÜN HADİSİ

Harb bir hiledir.

Buhari, Cihad 157; Müslim, Cihad 18, (1740)

TARİHTE BU HAFTA

*Osmanlı'nın kuruluşu(27 Ocak 1299) *İlk Türkçe Ezan Fatih Camiinde Okutturuldu(29 Ocak 1932) *Osmanlı'da ilk Matbaa(31 Ocak 1729) *Ayasofya'nın Müzeye Çevrilmesi(1 Şubat 1935)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI