Cevaplar.Org

İSLAM ORUCU'NUN DİĞER ORUÇLARDAN FARKLARI

Her şeyden önce ilhamî veya gayrı ilhami dinler arasında İslâm, orucu kendine tâbi olanlardan muayyen bir zümreye


2008-08-29 06:50:31

Bildiğimiz gibi oruç bizden evvelki ümmetlere de farz kılınmıştı(bkz: Bakara: 2:183) Tabii ki İslam Şeriatı en gelişmiş hükümleri ihtiva ettiği, diğer şeriatlardaki hükümleri hafifleştirdiğinden ibadet şekillerimizde, bu arada oruçta da farklılıklar mevcut.

 Asr-ı Saadet adlı şaheserin müelliflerinden, yirminci yüzyılın büyük tahkik ehli Mevlana Seyyid Süleyman Nedvi hazretlerinin bu meseledeki izahatını takdim ederken, hepinize hayırlı Ramazanlar, affu mağfiretler diliyoruz. Cevaplar.org

1- Her şeyden önce ilhamî veya gayrı ilhami dinler arasında İslâm, orucu kendine tâbi olanlardan muayyen bir zümreye tahsis etmemiş olan ilk dindir. Mesela Hindularda, Brahman olmayanlar için oruç zaruri değildir.

Parsîler, Zerdüştiler de oruç, yalnız önderlere ve din adamlarına farzdır.

Yunanîlerde oruç yalnız kadınlara farzdı. Şimdi şöyle bir sual varid olabilir: Oruç iyi bir şey olsaydı, o zaman bütün din saliklerine aynı şartlarla zarurî olurdu. İşte İslâm'da böyledir. Önderle önder olmayan, erkek kadın tefriki yoktur. Bütün İslamlara umumî olarak aynı hüküm vardır. Herhangi bir tefrik yoktur; "Ramazan ayına erişen orucunu tutsun" (Bakara: 185)

2-İslâm'dan başka bütün diğer dinlerde umumiyetle güneş senesi muteberdir. Oruç için şemsî sene, muayyen fasıl ve mevsim tâyin edilmiştir. O dinlerde oruç mevsiminin değişmesine imkân yoktur. Buna göre mevsimin sıcaklığı, soğukluğu, günlerin uzunluğu, kısalığı mevzu bahis değildir. Muhtelif memleketlerde, memleketlerin vaziyetlerine göre, ya çok kolay yahut çok güç olur.

İslâm'da ise Oruç kameri aylara göredir. Mevsimler değiştiği gibi, günler de uzunluk, kısalık bakımından değişiyor. Her memlekette, her yerde her mevsime tesadüf eder. Bunun için kâh güç oluyor, kâh kolaylaşıyor.

3-Diğer dinlerin ilhamî kitaplarını okuduğumuz zaman görüyoruz ki oruç tekid edilmiş olmakla beraber, insan ne halde olursa olsun, herhangi bir hususiyet ve istisna nazarı itibara alınmamıştır.

Tevrat'ta oruç hakkındaki istisnalar kat'î olarak yazılı değildir. Ancak şu vardır ki orucu tutmayanlar, ne sebeble olursa olsun, kesilecek veya öldürülecektir, denilmektedir Hatta seferde dahi oruç farzdır. Hatta Yahudi olmayıp ta Yahudilerin yanında bulunanlar da oruç tutacaklardır.

Fakat Kur'an-ı Kerim, beşerî fıtratı göz önünde bulunduğundan her türlü mazeret ve mecburiyet ahvalini bu hükümden müstesna kılmıştır. Çocuklar umumiyetle müstesnadırlar. Kadınlar ise, gebelik, emzirme ve muayyen günlerinde oruçtan müstesna kılınmışlardır.

Yaşlılar, seferde bulunanlar, hastalar, fıtraten oruç tutmaya kâdir olmayan zaif şahıslar da istisna edilmişlerdir. Ancak bunlardan, hastalar, seferde bulunanlar, arızi, yâni geçici özürlüler; hastalık, sefer ve arızî özürler bertaraf olduktan sonra kaza ederler. Başka günlerde oruç tutarlar. Daimî özürlü olanlar ise oruç yerine fidye verirler, bir fakire yemek yedirirler; "İçinizde her kim (o günlerde) hasta olur veya seferde bulunur da (oruç yerse) tutamadığı günler sayısınca başka günlerde oruç tutar. Oruca gücükle dayananlar, bir yoksul besleyerek fidye verirler." (Bakara: 184)

Hazreti Enes'ten rivayet edildiğine göre: Rasul-i Ekrem şöyle buyurmuşlardır: "Cenabı Hak, hamile olan ve emziren kadından orucu kaldırmıştır" (Tirmizi)

Yani, Ramazanda oruç tutmakla vücutlarına veya çocuklarına bir zarar gelecekse orucu tutmaz, özür kaldıktan sonra kaza ederler.

4-Diğer dinlerde oruç günleri tamamen itidalsiz idi. Ya kırkar gündü yahut oruç zamanı hububat ve et yenmez, yalnız meyva yemeye müsaade edilmişti. İslâm bu hususta da itidali göz önüne almıştır. Oruçlu bulunduğu zamanın haricinde her türlü yemek yenebilir. Ancak muayyen bir ay zarfında güneş doğmadan biraz evvelden, güneş batıncaya kadar olan muayyen zamanda bir şey yenmez.

5-Hindu Rahibleri haftada birer gün, Arab Hıristiyan rahipleri de haftada birkaç gün, Yahudiler ise tam muayyen oruç zamanlarında 24 saat oruç tutarlardı. İslâm ise orucu bir gün sabahtan akşama kadar kararlaştırmıştır."Orucu akşama kadar tamamlayın." (Bakara: 187)

6-Yahudilerin orucunda muayyen saatte ancak bir defa yemek yiyebilirler. Bu zaman da yemek yenmişse ne ala, aksi takdirde ikinci oruç başladığından yemek yiyemez. Arablar'da da şöyle idi: Yatmadan önce yemek yenecek, yattıktan sonra yemek caiz değildi.

İslâm'ın başında Arablar buna göre oruç tutuyorlardı. Ashab'dan birinin evinde akşam yemeği hazır değildi. Karısı yemek pişiriyordu. Bekledi, bekledi, uyudu. Yemek piştikten sonra karısı çağırdı ise de gelip yemedi. Orucu oruca bağladı. Ertesi gün baygınlık geçirdi. Bunun üzerine şu ayeti kerime nazil oldu: "Fecir vakti, sizce beyaz iplik siyah iplikten ayırt edilinceye kadar yiyin, için, sonra geceye kadar orucu tamamlayın." (Bakara: 187)

7-İslâm'ın iptidasında(ilk yıllarında) Müslümanlar, gündüzleri olduğu gibi, geceleri de karılarıyla muaşerette bulunmayarak ayrı yatmağa başladılar. Fakat İslâm fıtrat-ı beşeri nazarı itibara alarak bu işi yalnız oruçlu zamana hasretti. Geceleri bu hususta müsaade edildi: "Oruç gecesinde kadınlarınıza yaklaşmak size helal kılındı. Onlar, sizin örtüleriniz, siz de onlara örtüsünüz. Allah, gerçekten sizin, nefislerinize ihanet etmekte olduğunuzu bildi, tevbenizi kabul etti ve sizi bağışladı. Artık onlara yaklaşın ve Allah'ın sizin için yazdıklarını dileyin." (Bakara: 187)

8-İslâm'da unutmak, zühul ve hata müstesnadır. Buna göre İslâm'da herhangi bir unutma, sehven vakî olan bir yeme, içme orucu bozmaz.

Ebu Hüreyre'den rivayet edildiğine göre: "Unutmak saikasıyla bir şey yenip, içilirse oruç bozulmaz. Bu, Allah'ın verdiği rızıktır." (Tirmizi)

9-Bu şekilde orucu bozan şeylerden birisi kasden olmayarak kendiliğinden vuku bulsa yine oruç bozulmaz: Rasuli Ekrem şöyle buyuruyor: "Birisi kay etse(kussa) veya uyurken ihtilam olsa orucu bozulmaz."

10-Yahudi oruçlarının çoğu malum musibetlerin, kederli günlerin hatırası olduğundan oruçlu iken herhangi süslü bir şey giyinmek, kullanmak, ziynet aletleri takınmak caiz değildir. Kendini kederli göstermek lazımdır. Hazreti İsa diyor ki: "Oruç tuttuğunuz zaman murailer(gösterişçiler) gibi yüzlerinizi mahzun göstermeyiniz, zira adamlara oruçlu görünmek için yüzlerini bozarlar. Hakka size derim ki artık mükâfatını almışlardır. Amma sen oruç tuttuğun zaman başını yağla ve yüzünü yıka, ta ki insanlara oruçlu görünmeyesin, amma gizlice olan babana ve gizlice olan baban sana aşikâra mükâfat eyleye (İncil, Metta B. 6, F. 16–18)

İslâm'da orucun asıl iyiliği şudur ki, oruçlu iken başa yağ sürmek, göze sürme çekmek, koku kullanmak, islâm orucuna münafi değildir. Yüzü yıkamak, misvak (diş fırçası) hakkında da tekid vardır. Bunların taharet ve temizlikle alakasından başka oruçlunun zahirî perişanlığını ortadan kaldırmak, gösteriş ve riyayı önlemek için yapılması lazımdır. Yoksa farizayı eda hususunda bir zahmet ve külfete katlanma mecburiyeti yoktur. Bilakis oruçlu iken sevinmeli ve ferahlı bulunmalıdır.

11-Diğer ibadetlerle mukayese edilince orucun biraz külfetli ve meşakkatli olduğu görülür. Bunun için Rasul-i Ekrem, Ümmetini bu hususta mübalağa ve aşırı gitmekten men etmişlerdir. Hâlbuki kendileri birçok vakit oruçlu bulunurlardı. Her ay muayyen günlerde mutlaka oruç tutarlardı. Hatta haftanın bazı günlerini oruçlu geçirirlerdi. Rasuli Ekrem ittisalen(birbiri peşi sıra) oruç tutmayı men etmişlerdir.

Bu hususta bazı Sahabenin sorduğu suale cevaben şöyle buyurmuşlardır:

-Sizin hanginiz benim gibisiniz? Beni Allah yedirir, içirir (yani ruhanî gıda verir)

Halk ittisalen oruç tutmak için izin istedikleri zaman onlara sitem olarak; "hele ay bitsin de sonra" diye buyurmuşlardır.

Kaynak:

Asr-ı Saadet Tebligat ve Talimat- Süleyman Nedvi- terc: Ali Genceli-Sebilürreşad Neşriyatı-İst–1970

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

Erkan koloçoğl, 2008-09-05 07:07:52

Çok güzel bir izah.

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

DİĞER YAZILAR

PROF. DR. ALAADDİN BAŞAR BEYİN İBRETLİ BİR ANISI

PROF. DR. ALAADDİN BAŞAR BEYİN İBRETLİ BİR ANISI

“Lise son sınıftaydım. Bir gün hocamız sınıfa girdiğinde, tahtada ahlâk dışı bir resim

BİR ARAP ÂLİMİN İBRETLİ HİKAYESİ

BİR ARAP ÂLİMİN İBRETLİ HİKAYESİ

Merhum Mehmed Kırkıncı Hocaefendi anlatıyor; “1970’li yıllarda, İstanbul’daki bir sohbet

CEVAP YERİNE..

CEVAP YERİNE..

FETÖ’nün, genel anlamda İslam’a büyük zararı dokunduğu gibi, daha özel anlamda Risale-i

TARİH ŞUURU VE EHEMMİYETİ

TARİH ŞUURU VE EHEMMİYETİ

İnsanlar geçmiş zamanın hâtıratı ile zaman zaman neşeyâb olduğu gibi, milletler de mazinin

MUHAMMED ESED’İ SARSAN SURE

MUHAMMED ESED’İ SARSAN SURE

Aslen Yahudi kökenli bir Avusturyalı olan merhum Muhammed Esed(Leopold Weiss) “Mekke’ye Giden

BU DA GEÇER YÂ HÛ

BU DA GEÇER YÂ HÛ

Bu ümmet ne badireler atlattı uzun tarihi boyunca.. Ne ihanetler, kahpelikler gördü; ne zulümle

SORU CEVAPLARLA KURBAN İBADETİ

SORU CEVAPLARLA KURBAN İBADETİ

Soru: Kurban Kesmek Kimlere Vâciptir? Kurban kesmek dinen zengin sayılan Müslümanlara vaciptir.

DEVLET İDARESİNDE İKİ MÜHİM ESAS: İSTİKAMET VE ADALET

DEVLET İDARESİNDE İKİ MÜHİM ESAS: İSTİKAMET VE ADALET

İstikamet; Hak ve hukuka uygun hareket etmektir. İstikamet, toplum hayatının en önemli esasla

HİÇBİR MÜFSİD BEN MÜFSİDİM DEMEZ

HİÇBİR MÜFSİD BEN MÜFSİDİM DEMEZ

Ferdleri ve cemaatleri değerlendirirken objektif olmaya, fayda ve zararın nereden gelip gelmediği

BAYRAMLAŞMA

BAYRAMLAŞMA

Küçükken bir âdetimiz vardı; şeker toplamak. Bayramda kapı kapı gezip, her evde ikram edilen

AĞLAMAK ZARARLI MI, FAYDALI MI?

AĞLAMAK ZARARLI MI, FAYDALI MI?

The Washington November’den Çeviren Yunus ÇELİKÖRS Tıbbî araştırmalar, rahatça ağlayabi

Andolsun ki biz, öğüt alsınlar diye, bu Kur'an'da insanlara her türlü misali verdik.

Zümer, 27

GÜNÜN HADİSİ

Resulullah (sav) buyurdu ki: "Kim "üç kız" veya "üç kızkardeş" veya "iki kızkardeş" veya "iki kız" yetiştirir, terbiye ve te'diblerini eksik etmez, onlara iyi davranır ve evlendirirse cenneti hak etmiştir."

Ebu Davud, Edeb 130, (5147); Tirmizi, Birr, 13 (1913)

TARİHTE BU HAFTA

*Muhammed Raşid Hz.lerinin Vefatı. (22 Ekim 1993) *Astronomi Alimi Uluğ Bey'in Vefatı(25 Ekim 1449) *Fatih Sultan Mehmed Han'ın Trabzon'u Fethi(26 Ekim 1461)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI