Cevaplar.Org

MOLLA ABDÜLHALİM ŞEN HOCA EFENDİ İLE ÜSTAD BEDİÜZZAMAN ETRAFINDA BİR SÖYLEŞİ

Üstad Bediüzzaman’ın vefatının kırk sekizinci sene-i devriyesinde cevaplar.org farkı olarak değişik bir şey yapalım diye düşündük. Nev’i şahsına münhasır farklı bir zatla, bir “filozof molla” ile bir mülakat gerçekleştir


Salih Okur

nedevideobendi@gmail.com

2008-03-22 09:10:32

Üstad Bediüzzaman’ın vefatının kırk sekizinci sene-i devriyesinde cevaplar.org farkı olarak değişik bir şey yapalım diye düşündük. Nev’i şahsına münhasır farklı bir zatla, bir “filozof molla” ile bir mülakat gerçekleştirdik.

Risale-i Nur müellifinin, evvela medrese hocası olması sebebiyle, ilk önce medrese hocalarının hizmete sahip çıkmasını istediğini eserlerde görüyoruz. Mesela “Risale-i Nur, medreseden çıkmış, ilim içinde hakikata yol açmış. Hakikî sahipleri ve taraftarları medreseden çıkan hocalar olduğuna binaen”

“Ehl-i medresenin ve hocaların hakikî malı olan Risale-i Nur”

“Konya âlimleri, medresenin mahsulü ve herkesten evvel hocaların malı olan Risalet-ün Nur’a sahib çıkmağa başlamışlar. İnşallah başka hocaları da intibaha sevk edecekler” beyanları gibi..

İşte bu müntebih hocalardan olan Molla Abdülhalim Şen Hocamız ile 16. 03. 2008 tarihinde Üstad ve eserlerini konuştuk. İstifadenize arz ederken, Hocamıza teşekkür ediyor, dualarınızı beklediğini bilhassa belirtmek istiyoruz. Saygılarımızla. Salih Okur

-Hocam, evvela sizi kısaca tanıyabilir miyiz?

-İsmim Muhammed Halim, soy ismim Şen..1945'de Mardin'in Ömerli ilçesine bağlı Kayaballı(Kermiti) köyünde dünyaya geldim. Babamın ismi İbrahim’dir. Meşhur Şeyh Ahmed Haznevi’nin müridi olduğundan, civarımızda Sofi İbrahim diye meşhurdu.

Küçüklüğümde Kur'an-ı Kerim ve küçük bazı medrese kitaplarını(Gayet'ül- İhtisar, Bina, gibi) köyde hocadan okudum.

Sonra bize yakın bir köye geçtim. Seyda Molla Muhammed Siraç'da (İzzi, Avamil, Zuruf, Terkib, Sadullah-ı Sagir) gibi bazı kitapları okudum.

Ondan sonra Seyda Molla Şevki'de Şerh-i Mugni okudum. Daha sonra Mardin'in bir köyünde Sadeddin, Hel, Sadullah Gevre gibi Nahiv ilmine dair kitapları, Midyat, Derizbinli Seyda Molla Abdülbari'de okudum. Bunlar Molla Cami'den önceki kitaplar.

Molla Cami ve Molla Cami'den sonraki kitapları, yani Nahiv, Mantık, İstiare ve saire, bunun yanında, fıkıh, bir kısım tefsir kitaplarını; Seyda Molla Muhammed Nur Haniki, Seyda Molla Said-i Karapeci, Mardin müftüsü Molla Celal, Molla Abdurrahman Handeki ve Meşhur Seyda Molla Yasin'den tahsil ettim.

Merhum seyda Molla Muhammed Arepkendi'nin medresesinde Seyda Molla Muhammed Said'in yanında tahsilime devam ettim. Seyda Molla Muhammed Arepkendi'den teberrüken Suyuti başı okudum ve Seyda Molla Muhammed Nur Haniki'den icazet aldım ki, o da Seyda Muhammed Arepkendi'nin mücazıdır.(icazet almıştır)

Medrese'den sonra fahri imamlığa başladım, on seneye yakın devam ettim. Sonra resmi vazifeye geçtim. 15–16 sene imamlık vazifesinden sonra emekliye ayrıldım. Bu arada aralıklı olarak talebe okuttum. Şimdi bazı talebelerim köylerde imamlar veya talebe okutuyorlar.

On seneden fazla bir zamandır çalışmalarım kelam ilmi, özellikle de geniş bir şekilde Uluhiyet, Nübüvvet, Mead(Haşr) üzerine yoğunlaştı.

-Üstadı ne zaman duydunuz?

-Ben üstadın vefatını hatırlıyorum. O zaman 15 yaşlarındaydım. Vefat ettiği zaman dünya karardı. Hatta biz camide gündüz vakti kandilleri yaktık. Bizim büyük hocamız Seyda Muhammed Arepkendi o zaman demiş ki; "Ben üstadın manen bu kadar büyük olduğunu bilmiyordum. Öyle ki dünya, onun vefatıyla hüzne girmiştir."

Bir de üstaz, üstadımın hocasıdır. Seyda Molla Abdullah-ı Koği benim hocalarımdandır. Tahminen 90 yaşı civarında vefat etti. Onun oğlu bana dedi ki; "Benim babam, altı ay üstad Bediüzzaman'dan okumuştur." Ben de merhum üstaz molla Abdullah-ı Koği'den az bir miktar okudum. Dolayısıyla Üstad, benim üstadımın üstadıdır.

-Bir alim gözüyle baktığınızda üstad'da sizin dikkatinizi en çok çeken şeyler nelerdir?

-En fazla dikkatimi çeken konular, Allah'ın varlığının izahı, Nübüvvet(peygamberlik) ve Mead(Haşrin ve ahiretin varlığının ispatı) konularıdır.

Üstad, peygamberliğin mevcudiyeti ile Allah'ın varlığını ispat ediyor. En büyük nokta bence budur. Hatta bu konuda Molla Salih Ekinci hoca ile tartışmışımdır. Salih hocanın Tuhfet'ül-Murid üzerine yazdığı Haşiyesi var. Tuhfet'ül Merid, Kelam ilminde, Cevheret'üd Tevhid adlı eser üzerine Bacuri'nin yazdığı bir şerhtir. Orada Allah'ın varlığının ispatı, Peygamberin sözüyle, daha doğrusu Peygamberin mucizesiyle ispat oluyor mu, olmuyor mu konusu var.

Molla Salih hocanın o konuda bir tereddütü vardı. Ben dedim; “Üstad bu meseleyi çok güzel açıklamış. Eşarilerden mühim bir kısmı bu meseleyi bilmiyor. Eşariler diyorlar ki, "mucize ile Allah'ın varlığını ispat mümkün olmuyor. Çünkü devir oluyor, döngesel oluyor." (bkz; s: 91–102) Salih Hoca da devir oluyor kanaatinde idi..

Dedim ki; "Üstad diyor ki, "devir olmuyor." Emir diye meşhur olan bir Muhaşşi(haşiye yazarı) var. O da devir olmuyor diyor. Eşarilerden bu kanaatte olan birkaç hoca var. En büyükleri de üstad."

Velhasıl, hocaya fikrimi kabul ettirdim. Üstadın Arapçaya Saykal'ül İslam adıyla çevrilen Muhakemat'ından ilgili kısmı bu haşiyeye koydu(bkz; s:94)

Bu konu çok önemli bir konudur. İbn-i Teymiye bu konuda "Deru Te'aruz'ül Akli ve'n Nakli" adlı beş ciltlik bir kitap yazmıştır. Akıl ve naklin çatışması meselesini ancak beş ciltlik bir kitapta halledebilmiştir. Üstad, bu meseleyi değil beş cilt, bir sahifede veya birkaç satırda halletmiştir.

Hatta o haşiyede, Salih hoca benim ismimi de oraya geçirmiş.(s:99)

İkincisi de Haşrin(tekrar dirilmenin) ispatıdır. Üstad bu konuda da çok güzel deliller getirmiştir.

Bir de, insanın zayıflığı, nakıs oluşu, faniliği.. Bu konuları çok derin, çok güzel ve çok geniş izah ediyor.

Ayrıca iman-inkâr karşılaştırması konusunu üstad kadar yapan yoktur dersem, belki ilmi olmayabilir. Fakat ben görmedim, işitmedim. Bildiğim kadarıyla yoktur. Eğer aksini iddia eden varsa, müslim, gayr-i müslim ilim adamları arasında kim varmış, göstersinler. Ben görmedim, işitmedim. Sanmıyorum ki olsun.

Aynı zamanda şunu da söyleyeyim. İsmail Gelenbevi’nin Mantık ilmi üzerine yazdığı Bürhan-ı Gelenbevi eserine, üstadın yazdığı Ta’likler vardır ki, Ta’likat ismiyle meşhurdur. O Ta'likat isimli eserini bence 30- 40 büyük âlim, bir heyet halinde toplansa ancak anlayabilir. Üstad, Mantık ilminde de zamanının ulemasının çok üstündedir.

-Üstad sizce müceddit midir?

-Üstad, gerçi bütün nur talebelerine göre müceddittir. Risale-i Nur camiasının dışında da üstadın müceddit olduğunu kabul eden âlimler vardır. Mesela Bağdat Üniversitesi hocalarından Üstad Muhsin Abdülhamid de onu ilm-i kelam'da müceddit kabul ediyor.

Her ne kadar biz o seviyede olamasak da, biz de kelam ilminde müceddit olduğunu kabul ediyoruz.

-Üstadın İşarat'ül İ'caz adlı tefsiri hakkındaki kanaatinizi alabilir miyiz?

-İşarat'ül İ'caz hakkında merhum Molla Sadreddin Yüksel'in bir takrizi var. Ben de orada yazılanlara aynen katılıyorum.

Diyor ki, "istersen filan ayete git. Üstadın verdiği manaya bak. Sonra aynı ayet için diğer tefsirlere, mesela Tantavi'nin Tefsir'ül Cevahir'ine veya Ebussuud tefsirine, Beyzavi'ye bak. Sonra elini vicdanına koy, konuş."

İşarat'ül İ'caz, ismi üzerinde İ'caz'ın işaretleri..O konuda onun gibi bir tefsir görmedim. Ve böyle ayetlerin, cümlelerin birbiriyle irtibatı konusunda hem derin, hem geniş izah getirene rastlamadım. Birinci Dünya Savaşı sırasında, harp hattında, o korkulu yerlerde, yanında müracaat kitapları olmadığı halde, o kadar derin ve geniş izah getirmek fevkaladedir.

Fakat şu var; bu, üstadın hangi hâlinden geliyor. Çok süper zekâlı mı? Yoksa bir keramet meselesi mi?

Bildiğim kadarıyla üstad süper zekâlıydı. Ama bazı zamanlarda ilmi keramete mazhar da olmuş olabilir, bu da mümkündür.

-Üstadın tahsilinin kısa olması da bunu akla getiriyor herhalde..

-Üstadın tahsili için üç ay diyorlar, bu yanlıştır. Molla Cami'den önce, tahminen dört seneye yakın okumuştur. Molla Cami' ve Molla Camiden sonra tahminen altı ay kadar okumuştur ki, toplam dört buçuk sene kadar olmuş oluyor.

Sonra Van'da 15 sene kadar ders okutmuştur. Kardeşi Abdülmecit;"ben ondan 15 sene kadar okumuşum" diyor.

Hem de Van valisinin büyük bir kütüphanesi vardı. Üstad, o kütüphaneye girmiştir. Fenni ilimlere bu sıralar muttali olmuştur. Astronomi'ye, tıbba, kimyaya vs ilimlere dair eserlere vakıf olmuştur. O zaten diyor; "ben 80 metni ezberlemişim" "Kamusu, bab-üs sin'e kadar ezberlemişim."

Üstad süper zekâlıydı, süper hafızalıydı, süper şecaatliydi. Ve tabii ehlullahtı..asırlarca, bilhassa son birkaç asır boyunca olsa olsa birkaç tane onun gibi insan vardı. Mesela, Mustafa Sabri Efendi, genişlik bakımından üstad kadar vardı. Fakat kabiliyet bakımından, zekâ bakımından, salahat bakımından onun kadar değildi.

-Zahid Kevseri?

-Zahid Kevseri de onun kadar değil. Yani kabiliyet ve zekâ bakımından diyorum. Onu da tanıyorum..

-Üstad hakkında hocalarınızdan duyduklarınız oldu mu?

-Seydayı Molla Yasin, doğuda büyük bir alimdi. Kitap haline getirilmiş 600 sayfa tutan bir ciltlik fetvaları, Molla Hamid Silvani(Farkini)ye fıkhi meseleler hakkında bir reddiyesi, bazı ayetlerin tefsirlerine dair notları var. Doğuda 100'den fazla hoca yetiştirmiştir. Kendisi üstada çok hayrandı. Onu çok severdi.

Bazı ayetleri tefsir etmiş. Tefsir ettiği ayetleri İşarat'ül İ'caz'la mukayese ederken diyordu ki; Nasıl ki Molla Cami kitabı, Şerh-ül Mugni'den daha yüksektir. Veyahut Bina'dan daha yüksektir. Molla Said'in tefsiri de benim mana verdiğim ayetlerin tefsirinden o kadar yüksektir."

Bir de meşhur Said Ramazan el-Buti'den bir hatıra anlatayım. Ben 1995'de İstanbul'da Bediüzzamanla alakalı bir sempozyumda Said Ramazan ile görüştüm. Dedim; "Bu İşarat'ül İ'caz'ı şerh etseniz." Dedi; "emekliye ayrılırsam ancak o zaman."

Yanımda İşarat'ül İ'caz vardı. Orada cüz-ü ihtiyari, irade meselesine dair birkaç sayfalık zor bir kısım var. Orayı gösterdim. Eline aldı… durdu durdu.. Baktım ki, hoca içinde kaldı. "Şerh edilmesi zordur" dedi. "Nasıl yani?" dedim, "emekli olunca yapmayacak mısınız?" "Yapamayacağım" dedi. Ben de ona böylece kabul ettirdim ki, bunun şerh edilmesi epey kabiliyet ister.(gülüşmeler)

-Seyda, Allah razı olsun. Çok teşekkür ederim.

-Allah senden de razı olsun..

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

aysegul, 2012-11-28 04:53:52

sizi tanımak istiyorum hocam

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

yusuf bitmiş, 2010-10-11 04:31:38

Hoca efendiye teşekkür edip saygılarımı sunarım. Allah razı olsun. Dualarını bizlerden esirgemesin.

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

ahmet şen, 2010-10-09 10:50:26

mükemmel bir söyleşi. hoca efendi benim öz amcam olur. ellerinden öperim

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

HİLMİ-İSMAİL, 2009-05-02 05:18:00

Muhammed Halim hocamızdan Allah(CC) razı olsun.Ehl-i ilim bir zat olması hasebiyle ÜSTAD VE R.Nur hakkında diğer değerlendirme ve çalışmalarını bekliyoruz.

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

adem, 2009-04-30 10:20:41

hocamdan Allah razı olsun. verdiği bilgiler güzel olmakla beraber çok kısa. Biraz daha tetkik edilse daha çok bilgi çıkacak. inşallah bu bilgileri kitaplaştırır. böylece daha çok kişi istifade eder. ayrıca bu çalışmayı yaptığı için Salih abiden de Allah razı olsun.

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

acemihattat, 2008-10-25 14:31:49

seyda molla abdulhalimin üstad ile ilgili söyleşisine gece saat birde üstad hakkında yazılan makaleleri okurken rastladım bir solukta okudum ve çok beğendim çok doyrucu bilgilere rastladım keşke daha uzun bir söyleşi olsaydı daha fazla istifade ederdim diye düşündüm allah kendisinden razı olsun çok blgili bir zattır kendisine has bir üslubu ve karakteri vardır özellikle uluhiyet ile ilgili araştırmaları çok derindir bu konuda da onunla bir söyleşi yapılırsa çok faydalı olacaktır

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

Hakkı Tezcan, 2008-08-20 05:18:08

Abdülhalim Hocaefendiye çok teşekkür ederiz. Çok isabetli yorumlar..

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

Mücahit Turgut, 2008-07-07 06:35:52

kıymettar abdulhalin şen hocaefendi yakından tanımış olduğumuz kendine özgü, sözü özü bir, mazinin bir mirasıdır bizim için. ilim aşkı ve sevgisiyle yoğrulmuş mütemeyyiz bir şahsiyet. hocaefendinin meselelere olan yaklaşımı hassas, dikkatli ve buutludur. hak sahiplerine haklarını noksansız tevdi etmeye çalışmasındaki titizliği aşikardır. zat-ı alilerinden farklı konularda istifademiz olmuş ve inanıyorum ki bundan sonrada olacaktır. saygıdeğer hocamıza teşekkür ediyor önemli ifadelerinin ve beyenatlarının devamını diliyorum. Allah kendilerinden razı olsun...

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

BEDRUDDİN, 2008-04-26 02:43:05

(SEYDA) MOLLA ABULHALİM HOCAMIN YAPTIĞI KONUŞMASINI ZEVKLE OKUDUM ONUN YAPTIĞI KUNUŞMANIN HERKES İCİN FAYDALI OLACAĞINI DÜŞNEREK HERKESE TAFSİYE EDİYORUM. ALLAH KENDİSİNE UZUN ÖMÜRLER VERSİN

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

Ali Pekcan, 2008-04-21 12:49:02

Saygıdeğer üstad Molla Abdülahlim Hocaefendi ile yaptığınız söyleşiyi zevkle okudum. Yeni bilgiler elde ettim. Hocamıza ve Söyleşiyi yapan Salih Okur Beyefendiye teşekkürlerimi sunarım. Her ikisine de dâreyn saâdeti dilerim. Muhibb-i İlim Ali Saîd (Pekcan)

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

muhammed, 2008-03-25 01:26:50

sağolun MOLLA ABDÜLHALİM ŞEN HOCA salih OKUR sizde sağolun

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

Nurullah, 2008-03-23 07:32:07

Çok güzel bir söyleşi olmuş. İlk defa duyduğum bu hocaefendiye çok teşekkür ederiz. Dualarımız onunla.

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

muhammed, 2008-03-22 12:42:18

esselamu aleykum a.halim hoca efendinin telifatları varmı? varsa nerden temin edebiliriz? hoca efendi nerde ikamet ediyor? ve ilmi ihtisası nedir? kendilerine ulaşabileceğimiz bir maili varmı?

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

Mustafa Kurt, 2008-03-26 04:45:21

Allah razı olsun. Gerçekten çok samimi bir insana benziyor.

Bu yoruma katılıyor musunuz ?

DİĞER YAZILAR

LATİF ERDOĞAN BEY İLE RİSALE-İ NUR’UN İNŞA VE İHYA METODU ÜZERİNE-2

LATİF ERDOĞAN BEY İLE RİSALE-İ NUR’UN İNŞA VE İHYA METODU ÜZERİNE-2

-İzninizle başka bir soruya geçmek istiyorum. Bir yerde üstad şöyle diyor; “ey uykuda iken k

LATİF ERDOĞAN BEY İLE RİSALE-İ NUR’UN İNŞA VE İHYA METODU ÜZERİNE-1

LATİF ERDOĞAN BEY İLE RİSALE-İ NUR’UN İNŞA VE İHYA METODU ÜZERİNE-1

O Bediüzzaman'dır Bu köşede, çeşitli vesilelerle dediklerimize ek olarak söyleyecek olursak:

ABDULLAH TAYLAN HOCAEFENDİ İLE SOHBETİMİZ

ABDULLAH TAYLAN HOCAEFENDİ İLE SOHBETİMİZ

Kıymetli ziyaretçilerimiz, yeni bir söyleşimizi daha hizmetinize sunuyoruz. Aslen Muş’lu olup

SEYDA FETHULLAH AYTE EFENDİ İLE GÖRÜŞTÜK

SEYDA FETHULLAH AYTE EFENDİ İLE GÖRÜŞTÜK

Doğunun ilim ve irfan merkezlerinden bir amud-u nurani olan Nurşin medreselerinin Üstad Bediüzza

BÜNYAMİN DURAN HOCAMIZLA SÖYLEŞİMİZ

BÜNYAMİN DURAN HOCAMIZLA SÖYLEŞİMİZ

Kıymetli ziyaretçilerimiz, Nur Söyleşilerimizden birisini daha hizmetinize sunuyoruz. Prof. Dr.

MEHMET RAGIP ÖNCEL HOCAMIZLA SÖYLEŞİMİZ-2

MEHMET RAGIP ÖNCEL HOCAMIZLA SÖYLEŞİMİZ-2

-Hocam, sizin risaleyi risaleyle izahınız çok dikkat çekiyor. Bu tarza nasıl başladınız? -

MEHMET RAGIP ÖNCEL HOCAMIZLA SÖYLEŞİMİZ-1

MEHMET RAGIP ÖNCEL HOCAMIZLA SÖYLEŞİMİZ-1

Kıymetli ziyaretçilerimiz, Nur Söyleşileri bölümümüzde yeni bir mülakatımızı hizmetiniz

BABNİRLİ MELE ABDULLAH HOCAEFENDİ İLE ÜSTAD ETRAFINDA BİR SÖYLEŞİ

BABNİRLİ MELE ABDULLAH HOCAEFENDİ İLE ÜSTAD ETRAFINDA BİR SÖYLEŞİ

Kıymetli ziyaretçilerimiz, cevaplar.org adına gerçekleştirdiğimiz yeni bir söyleşiyi takdim

NUSRET KOCABAY HOCAEFENDİ İLE R.NURLARIN İRŞADİ YÖNÜ ÜZERİNE

NUSRET KOCABAY HOCAEFENDİ İLE R.NURLARIN İRŞADİ YÖNÜ ÜZERİNE

Kıymetli ziyaretçilerimiz, değerli bir âlim ve ehl-i kalb bir büyüğümüzle yaptığımız k

PROF. DR. AHMED AKGÜNDÜZ İLE BÜYÜK MÜCEDDİD'İN ETRAFINDA

PROF. DR. AHMED AKGÜNDÜZ İLE BÜYÜK MÜCEDDİD'İN ETRAFINDA

-Hocam, ilk sorum şöyle; Bediüzzaman’ın medrese sistemine getirdiği yenilikler nelerdir?

PROF. DR. AHMED AKGÜNDÜZ HOCAMIZIN DİLİNDEN İKİ ATEŞİN DİMAĞ

PROF. DR. AHMED AKGÜNDÜZ HOCAMIZIN DİLİNDEN İKİ ATEŞİN DİMAĞ

Değerli ziyaretçilerimiz, Prof. Dr. Ahmed Akgündüz Hocamızla yaptığımız yeni bir söyleşiy

Ramazan ayı, insanlara yol gösterici, doğrunun ve doğruyu eğriden ayırmanın açık delilleri olarak Kur'an'ın indirildiği aydır. Öyle ise sizden ramazan ayını idrak edenler onda oruç tutsun.

Bakara, 185

GÜNÜN HADİSİ

İSİM VE KÜNYE

"Sizler kıyamet günü isimlerinizle ve babalarınızın isimleriyle çağırılacaksınız öyleyse isimlerinizi güzel yapın"

TARİHTE BU HAFTA

*I.Dünya Savaşı Sona Erdi(11 Kasım 1918) *Bolu-Düzce-Kaynaşlı Depremi(12 Kasım 1999) *Mehmed Zahid Kotku Hz.lerinin Vefatı(13 Kasım 1980) *K.K.T.C Kuruldu(15 Kasım 1983) *Muhyiddin-i Arabi Hz.lerinin Vefatı(16 Kasım 1240)

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI