Cevaplar.Org casino maxi

Peygamber Hasreti

Hazreti Peygamber'in hayatında gönüllerde çiçek açan bu sevda, onun vefatıyla birlikte hasrete dönüştü. Sahabiler o hasret ateşiyle yanıp kavruldular. Medine onlara dar geldi. Hasretin tutuşturduğu heyecanla yollara düştüler. Çöller, yollar aş


2006-06-30 19:27:37

Hazreti Peygamber'in hayatında gönüllerde çiçek açan bu sevda, onun vefatıyla birlikte hasrete dönüştü. Sahabiler o hasret ateşiyle yanıp kavruldular. Medine onlara dar geldi. Hasretin tutuşturduğu heyecanla yollara düştüler. Çöller, yollar aştılar.

 

Kur'an'da, Allah sevgisinin gerçekleşmesi için Hz. Peygamber'e ittiba şart koşulmuştur. (bk. Ali İmran, 3/31) Yine Kur'an'da Allah'a itaatle birlikte Peygamber'e itaat emr olunmuştur. Hz. Peygamber'in, imanın kemale ermesi ve lezzetinin tadılması için kendisine gerçek bir sevgi ile bağlanmayı şart koşması, ashabın kendisini bir "baba" gibi algılaması, ashab içinde ona karşı abideleşen bir sevgi çağlayanı oluşturdu.

 

Sahabiler onunla konuşurken ondan bahsederken ve onu dinlerken heyecanlanıyor. Söylediklerini vecd ve coşku ile dinliyorlardı. "Anam babam sana feda olsun!" "Canım sana feda olsun!" şeklindeki ifadeler ona olan, sevgilerinin bir tezahürüydü. Bu sevgi, ondan uzak kalma düşüncesini düşünmeye bile izin vermiyordu. Ondan dünyada ya da ukbada uzak kalmanın hasretine dayanamayacaklarını düşünüyorlardı. Hatta cennette bile ondan mahrumiyet, onlar için dayanılmaz biz hasreti oluşturmaktaydı. Bu yüzden o: "Kişi sevdikleriyle beraberdir" açıklamasına mecbur olmuştur. Dünyada beraberlik, cennette komşuluk ne büyük mutluluktu. Nitekim Nesibe Hatunun Uhud'daki yararlıkları sebebiyle Allah Rasulü'nden beklediği sadece cennette ona komşu olmaktı."

 

Hz. Peygamber'in hayatında gönüllerde çiçek açan bu sevda, onun vefatıyla birlikte hasrete dönüştü. Sahabiler o hasret ateşiyle yanıp kavruldular. Medine onlara dar geldi. Hasretin tutuşturduğu heyecanla yollara düştüler. Çöller, yollar aştılar. Bilal gibi tekrar Medine'ye gelip ezan okuyarak onu çağıranlar ve Bilal'in sesini duyunca da "Resulullah geldi galiba!" sevinciyle evlerinden dışarı fırlayıp hasretle onu kucaklamaya koşanlar odu. Ama nafile. Çünkü artık onu dünya gözüyle değil, ancak mana ve kalb gözüyle görmek mümkün olabilecekti.

 

Hz. Hasan gibi genç sahabiler, onun hilye ve semailini gözleri önünde canlandırmak için daha iyi tanıyan sahabilerden onun tavsifini istiyorlardı. Hz. Hasan'la başlayan ve Hz. Ali, Hind b. Ebi Hale gibi sahabilerin anlattığı fiziki ve ruhi portresine aid şemail rivayetleri ile hilye levhaları hep ona duyulan hasretin bir terennümü olarak kültür tarihimizdeki yerini almıştır. Evlerimizi süsleyen hilye levhaları, divan edebiyatımızdaki naatlar, musikimizde o sevda ile yakılan ilahiler, hep ona duyulan hasretin ifadesidir.

 

Biz bu yazıda gerek divan, gerekse tekke halk edebiyatımızda Allah Resulü'ne duyulan hasretin şiire yansıyan boyutlarından kesitler sunmaya çalışacağız. Bilindiği gibi bizim tasavvufi edebiyatımızın ilk şahsiyeti Ahmed Yesevi'dir.

 

Ahmed Yesevi, Peygamber hasreti, ona benzeme ve ona kavuşma arzusunun ilk tipik örneğidir. Tekkesinin önüne kazdırdığı kabir çukuruna onun vefat yaşı olan altmış üç yaşından sonra günün belli saatlerinde girer ve orada zamanını zikir, tesbih, salâvat ve rabıta-i mevt ile geçirirdi. Nitekim Divan-i Hikmet'inde bunu şöyle anlatır:

 

Sünnetlerini muhkem tutup ümmet oldum;

Yeraltına yalnız girip nurla doldum;

Hakk'a tapanlar makamına mahrem oldum,

Batin kılıcı ile nefsi parçaladım iste.

 

Tasavvuf ve edebiyatımızın bir diğer abide şahsiyeti şiirlerini Farsça yazan Mevlana Celaleddin Rumi (m.o 1273)'dir. O, rubailerinde Kur'an anlayışını peygamber hasretini şöyle dile getirir:

 

Ben sağ olduğum sürece Kur'an'ın bendesiyim

Muhammed Muhtar'ın ayağının tozuyum.

Kim benden bundan başka bir söz naklederse

Ben o sözden de onu nakledenden de incinirim.

 

Mevlana ile hemen çağdaş sayılan ve Batı Türkçesinin güçlü temsilcisi gönüller sultani Aşık Yunus da aynı duygularla şunları söylemektedir:

 

Canim kurban olsun senin yoluna

Adı güzel, kendi güzel Muhammed.

 

Bu üç gönül eri ile başlayan hasret türküleri her devirde o devrin gönül erlerince seslendirilmeye devam etmiştir. Nitekim Hacı Bayram Veli'nin damadı ve Kadiriye'nin Rumiye kolu kurucusu Eşrefoğlu Rumi (o.1469) bu heyecanı yaşayıp seslendirenlerdendir. Seher vakti bir kerecik olsun onun yüzünü görmek sevdasında olan, Eşrefoğlu, günahının çokluğuna rağmen hala bundan ümidli olduğunu şöyle dile getirmektedir:

 

Ederim canimi kurban senin yolunda ey Ahmed,

N'ola bir kez yüzün görsem seher vakti seher gahi,

Bu Eşrefoğlu Rumi'nin günahı çokdur gayet

Şefaat kil ya Muhammed yüzün şems'ü kamer mahi

 

Taci-zade Ca'fer Çelebi (o. 1515) onun gül yüzüne kavuşmak ümid ve özlemiyle kıyamet sabahını beklediğini şöyle ifade etmektedir:

 

Iyd-i cemaline kati müstakim isterem

Mihr-i ruhun ümmidini subh-i kıyameti

 

"Su Kasidesi" adli şiiri ile naat vadisinde bir sah-eser vücuda getirmiş bulunan Fuzuli (o. 1556) peygamber hasretini en güzel dile getirenlerin başında gelmektedir. Onun bu 32 beyitlik manzumesinden seçtiklerimizden bazıları:

 

Ben senin insanlara ilahi aşk sunan dudağını özlemişim. Zahidiler kevser peşinde koşar. Nitekim aşk sarhoşuna aşk şarabi, ayıklara da su içmek iyi gelir.

 

Ben lebin müştakıyım. Zühhad kevser talibi

Nitekim meste mey içmek hoş gelir, huşyara su.

 

"Selvi boylu ve güzel yürüyüşlüsün sen. Sular herhalde sana aşık olmalıdır ki hiç durmadan sana doğru akıyorlar." (Nitekim sairin yaşadığı Bağdad'daki Dicle ve Fırat'ın suları Medine tarafına doğru akmaktadır.)

 

Ravza-i kuyine her-dem durmayıp eyler güzar

Aşık olmuş galiba ol serv-i hoş reftare su.

 

"Şayet ben, Sevgili Peygamber'in elini öpmek arzusuyla ölecek olursam, toprağımdan bir desti yapıp onunla o sevgiliye su sunun."

 

Dest busu arzusuyla ölürsem dostlar,

Kuze eylen toprağım, sunun anınla yare su.

 

Şairin kabir toprağından desti yapıp sevgili Peygamber'e sunulunca mecburen, dudaklarını bu kaba değdirecek elini öpme arzusuyla ölen sair, bu suretle onun dudaklarını öpmüş olacaktır. Bu bir hasret ve şefaat talebi ifadesidir.

 

"Ey Allah'ın sevgilisi ve ey insanların en hayırlısı, sana müştakım; hasret çekiyorum. Nasıl susuzluktan dudağı kurumuşlar bir yandan yanıp bir yandan da su ararlarsa, ben de bu hal ile seni arıyorum."

 

Ya Habiballah ya hayral-beser müştakınem

Öyle kim leb-teşneler yanıp diler hem-vare su.

 

"Ve nihayet umduğum, kıyamet günü vuslatından mahrum olmamaktır. Hiç olmazsa o gün vuslat çeşmen ben susamışı sulasın."

 

Umduğum oldur ki ruz-i haşr mahrum olmayam

Çeşme-i vaslın vere ben teşne-i didare su.

 

Osmanlı'nın sufi sairleri kadar şair sultanları da ayni hasret ateşini ruhlarının derinliklerinde duymuşlardır. Nitekim "Muhibbi" mahlası ile şiirler yazan Kanuni Sultan Süleyman (o. 1566) der ki:

 

"Ya Rasulullah sen bugün alemlerin nuru ve Allah'ın sevgilisisin. N'olur aşıklarını bir lahza kapından uzak tutma!"

 

Nur-i alemsin bu gün hem dahi mahbub-i Huda

Eyleme aşıkların bir lahza kapından cüda

 

Sultan I. Ahmed Han (o. 1617) de Hz. Peygamber'e olan hasret ve sevgisi sebebiyle onun ayak izi seklinde tahtadan bir levha yaptırmış ve üzerine:

 

N'ola tacım gibi başımda götürsem daim

Kadem-i resmini ol Hazret-i Sah-i Resul'ün

Gül-i gülzar-i nübüvvet o kadem sabidir

Ahmeda durma yüzün sür kademine o gülün

 

kıt'asını yazdırarak cuma ve bayram selamlıklarında bir sorguç gibi başında taşımıştır.

 

Ehl-i beyte mensub olan ve Hz. Peygamber'in cemal nuruyla gönlü yaralı bulunan Seyyid Nizamoğlu (o.1602) onun cemalinin şevki kalbe tecelli edebi beri gönlünün arsa kadar yarıldığını anlatır:

 

Cemalin nurunun şevki tecelli edebeli kalbe

Onuncun Seyfi'nin gönlü ki çak arşa beraberdir

 

Halvetiyye'nin Nasuhiyye piri Üsküdar'da medfun M. Nasuhi (o. 1718) hasret ateşiyle şöyle yanıp yakılır.

 

"Aşıkları, daimi surette divaneye çeviren senin aydınlık yüzündür ya Rasulallah! Onları derd ile sabah, aksam ah ile inleten de senin hasretindir ya Rasulallah."

 

Eyleyen uşşakı şeyda daima

Tal'atindir ya Resulallah senin

Derd ile ah ettiren subh u mesa

Hasretindir ya Rasulallah senin.

 

"Beni gece gündüz feryad ettirip hasretle gönlümü yakan ve devamlı gözlerimden yaşlar akıtan senden uzaklığın özlemidir ya Rasulallah!"

 

Ruz u şeb karım benim efgan eden

Nar-i hasretle dilim suzan eden

Dem-be-dem bu gözlerim giryan eden

Firkatindir ya Rasulallah senin.

 

Allah Resulü sevdalılarından Yahya Nazım (o.1727). Peygamber hasretini şöyle anlatıyor:

 

"Aşkının hastası olalı beri ebedi hayati buldum. Senin aşkının derdi hasta gönlüme devadır ya Resulallah. Bu derd kalbimi gül gibi açtırır ve senin aşkının ömrünü artırır. Senin derdin senin askın hem gönül acar hem cana can katar"

 

Olaldan haste-i aşkın hayat-ı cavidan buldu

Dil-i bimarıma derdin devadır ya Resulallah

Açar gül gibi kalbin artırır bimarının ömrün

Gamın hem dil-güşa hem can-fezadır ya Resulallah

 

"Devamlı surette ciğerlerim kana bulansa bunda şaşılacak ne var. Çünkü gönül, senin gam denizinin yabancısı değildir. Onda yüzmesini bilir."

 

Aceb mi dem-be-dem ageste-i hun-i ciğer olsa

Gönül bahr-ı gamınla aşinadır ya Resulallah

 

Halvetiyyen'in Gulşeni- Sezai kolunun piri Edirneli Hasan Sezayi (o. 1737), bizim hasta; onun doktor, bizim seven, onun da sevilen olduğunu şöyle ifade ediyor:

 

Biz mariziz, tabibimiz sensin

Biz muhibbiz, Habibimiz sensin.

 

Mevlana'nın Mesnevi'sini nazmen Türkçe'ye çeviren Süleyman Nahifi (o. 1738) bakınız Peygamber hasretiyle neler söylüyor:

 

"Vuslat özleminin gücü başıma iş çıkardı. Ayrılık ateşi hasta tenimi dağladı. Hasret derdinin iniltisi bu ağlayıp inleyen Garibi öldürürse diyeceğim sadece sanan Salat u selamdan ibarettir."

 

Canıma kar etti tab-i iştiyak-i vuslatın

Dağ dağ etti ten-i bimarı nar-i firkatin

Öldürürse ben garib u zari derd-i hasretin

es-Salatu ve's-selam ey fahr-i alem es-selam

 

Salahi-i Uşşaki (o. 1782) der ki:

 

"Gönül senin hayalini düşünerek sabaha çıkar. Sabah aydınlığı senin güzellik mumunun ışığıyla meydana gelir."

 

Gönül fikr-i hayalinle sabahlar ya Rasulallah

Olur sem'-i cemalinle sabahlar ya Rasulallah

 

Onun gül cemalini bir gece rüyasında görmek arzusuyla yanıp tutuşanlar hiçbir devirde eksik olmamıştır. XIX yüzyılda Hafız Muhammed Hilmi (o. 1881) bakiniz ne diyor:

 

Ya Habiballah ezelden aşık-i didarınem

Lutfedip rüyada bir şeb arz-i didar et bana.

 

Ayni yüzyılın aşık şairi Osman Şems Efendi (o. 1893) de şunları söylüyor:

 

"Ey güneş gibi aydınlık güzel. Senin yüzünün nuruna göreliden beri gam iklimindeki gözyaşlarım gül renkli şarab gibi oldu, kana boyandı. Sinemdeki aşk ile yarılmış yarıklardan taşıp gelen sırlar aşk destanı gibi adeta yazılmış bir kitap gibi oldu. Muhabbet divanının göğsü ıstırapla doldu. Aşkını iman nuru gibi sinemde saklarım. Canımın cevheri gibi vücudumda beslerim.

 

Ta görelden nur-i vechin ey cemal-i afitab

Eşk-i çeşmim bezm-i gamda oldu gül-cam-i şarab

Şerh ettim razı sinem şerhalardan bab bab

Dasitan-i aşk ile oldum müdevven bir kitab

Sadr-i divan-i muhabbetle yine pür-ızdırab

Saklarım sine de aşkın nur-i imanım gibi

Beslerim cismimde derdin cevher-i canım gibi

 

"Ateş" redifli gazeliyle peygamber hasretini XX. yüzyıla taşıyan ve bu hasretle ona kavuşan M. Es'ad Erbili de bu vadinin mestlerindendir.

 

"Yüzünün güzelliğinin hayal ve özlemiyle can ve gönül yansa, şaşılacak ne var? Sevgili Peygamberim, gel de kalbimde ki ve feryadımdaki ateşi gör."

 

Hayal-i şem'-i ruyinle aceb mi yansa can u dil

Nigarım gel de gör, kalbim de ateş, ah u zar ateş

 

"Güzellikte kemale ermiş yüzünü bir kerecik görsem bu kotu köleniz ondan sonra da siye feda olsun"

 

N'ola bir kerre şad olsun cemal-i ba-kemalinle

Ki kemter bendeniz Es'ad sana olmak feda ister

 

Mevlana aşkı ile hidayete eren Yaman Dede adıyla ünlü Abdülkadir Keçeoğlu da içinde volkan alevi gibi bir peygamber hasreti taşıdığını şöyle anlatıyor:

 

"Senin aşkınla gönül kan oldu, kana boyandım ya Rasulallah! İçimdeki bu yanan ateşe nasıl dayandım bilemem. Ben ezel bezminden beri sürüp gelen bir çığlık gibi hasret ateşiyle kavruluyorum. Güzel yüzünü gösterip beni ferahlat ki yanıyorum ya Rasulallah!"

 

Gönül hun oldu şevkinden boyandım ya Rasulallah

Nasıl bilmem bu nirana dayandım ya Rasulallah.

Ezel bezminde bir dinmez figandım ya Rasulallah.

Cemalinle ferah-nak et ki yandım ya Rasulallah!

 

Arif Nihat Asya'nın (o. 1975) naat inde ise bu hasret su beyitlerle ifade edilmektedir.

 

Gel ey Muhammed, bahardır...

Dudaklar ardında saklı

Aminlerimiz vardır!...

Hacdan döner gibi gel;

Miracdan iner gibi gel,

Bekliyoruz yıllardır.

 

Hocamız Kemal Edib Kürkçüoğlu (O. 1977) merhumun naatında da bu hasrete şöyle atıflar vardır:

 

Gözyaşı ile ağlayıp uyuyarak yüzünü rüyada gören onun güler yüzünü etkisiyle gülerek uyanır.

 

Zaru giryan uyuyup ruyini rüyada gören

Uyanır neşve-i didar ile handan olarak

 

Cebrail her gece ihrama girerek senin mübarek beldene gelip yüzünü görmek ve orda konaklamak için can atar.

 

Can atar her gece Ruhu'l-kuds ihrama girip

Harem-i muhterem-i kuyine mihman olarak.

 

Ve son olarak Arif Hikmet Gökoğlu Bey'in naatinden hasret-i nebi duygularına kulak verelim:

 

"Ya Rasulallah andolsun bugün hasret ve ayrılık derdiyle perişanım. Bana yardim et! Aşk ateşine tutuldum. Bugün adeta ateş olmuş gibiyim. Suri ve maddi uzaklık sebebiyle. Bugün canim yanıyor. Elimden tut ve bana merhamet eyle! Çünkü ben isyan denizine batmışım. Ancak islediğim günahların hepsine pişmanım bugün."

 

Ya Rasulallah inayet kil perişanım bugün

Hasret u hecrinle vallah sine-suzanım bugün

Nar-i aşkınla tutuştum mahz-i niranım bugün

Bu'd-i suriden efendim yanmada canim bugün

Merhamet kil al elim mağruk-i isyanım bugün

Ettiğim masiyete gayet peşimanım bugün.

 

Kronolojik sırayla tasavvuf edebiyatımızdan sunduğumuz bu peygamber hasreti terennümleri, bugün suri vuslat mümkün olmayan Sevgili Peygamberimizin,

 

1) Yüzünü rüyada ve alem-i manada görerek teselli olmayın; 2) Kabr-i saadetine yüz sürüp hayatıyla sermest olmayı; 3) Ahirette şefaat ve komşuluk arzusunu dile getirmektedir.

 

Prof. Hasan Kamil Yılmaz-Altınoluk Dergisi–1997 - Temmuz, Sayı:137

Bu yazıya yorum yazın


Not: Yanında (*) işareti olanlar zorunlu alanlardır.

Bu yazıya gelen yorumlar.

DİĞER YAZILAR

MEAL OKUMAK KUR’AN’I ANLAMAK MIDIR?

MEAL OKUMAK KUR’AN’I ANLAMAK MIDIR?

Bir bayan, öğretmenlikten emekli olduktan sonra "başımı kapattım, namazlarımı kılmaya başl

ŞEHİD ÖLDÜĞÜNDE NE HİSSEDER?

ŞEHİD ÖLDÜĞÜNDE NE HİSSEDER?

Abdullah bin Zübeyr, bir daha hücuma geçince Şamlı askerler hazan yaprakları gibi kılıcını

İRADEMİZİ TERBİYE EDELİM

İRADEMİZİ TERBİYE EDELİM

A.J. Cronin, Reader’s Digest, Amerika Otuz sene evvel(1920’ler) genç bir doktor olarak bulundu

PROF. DR. ALAADDİN BAŞAR BEYİN İBRETLİ BİR ANISI

PROF. DR. ALAADDİN BAŞAR BEYİN İBRETLİ BİR ANISI

“Lise son sınıftaydım. Bir gün hocamız sınıfa girdiğinde, tahtada ahlâk dışı bir resim

BİR ARAP ÂLİMİN İBRETLİ HİKAYESİ

BİR ARAP ÂLİMİN İBRETLİ HİKAYESİ

Merhum Mehmed Kırkıncı Hocaefendi anlatıyor; “1970’li yıllarda, İstanbul’daki bir sohbet

CEVAP YERİNE..

CEVAP YERİNE..

FETÖ’nün, genel anlamda İslam’a büyük zararı dokunduğu gibi, daha özel anlamda Risale-i

TARİH ŞUURU VE EHEMMİYETİ

TARİH ŞUURU VE EHEMMİYETİ

İnsanlar geçmiş zamanın hâtıratı ile zaman zaman neşeyâb olduğu gibi, milletler de mazinin

MUHAMMED ESED’İ SARSAN SURE

MUHAMMED ESED’İ SARSAN SURE

Aslen Yahudi kökenli bir Avusturyalı olan merhum Muhammed Esed(Leopold Weiss) “Mekke’ye Giden

BU DA GEÇER YÂ HÛ

BU DA GEÇER YÂ HÛ

Bu ümmet ne badireler atlattı uzun tarihi boyunca.. Ne ihanetler, kahpelikler gördü; ne zulümle

SORU CEVAPLARLA KURBAN İBADETİ

SORU CEVAPLARLA KURBAN İBADETİ

Soru: Kurban Kesmek Kimlere Vâciptir? Kurban kesmek dinen zengin sayılan Müslümanlara vaciptir.

DEVLET İDARESİNDE İKİ MÜHİM ESAS: İSTİKAMET VE ADALET

DEVLET İDARESİNDE İKİ MÜHİM ESAS: İSTİKAMET VE ADALET

İstikamet; Hak ve hukuka uygun hareket etmektir. İstikamet, toplum hayatının en önemli esasla

"Eğer şeytandan gelen kötü bir düşünce seni dürtecek olursa, hemen Allah'a sığın! Çünkü O, işitendir ve bilendir."

Fussilet, 36

GÜNÜN HADİSİ

Her kim, inanarak ve karşılığını yalnız Allahtan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa, geçmiş günahları bağışlanır."

Buhârî

TARİHTE BU HAFTA

*Süleyman Hilmi Tunahan Hz.lerinin Vefatı(16 Eylül 1959) *Adnan Menderes'in İdamı(17 Eylül 1961) *Ertuğrul Fırkateyni Japon Sularında Battı(18 Eylül 1890) *Efendimiz (s.a.v.) Hicret Ederken KUBA'yı Teşrif Ettiler(20 Eylül 622) *Yavuz Sultan Selim Han

ANKET

Sitemizle nasıl tanıştınız?

Yükleniyor...

SİTE HARİTASI